Maartje van der Woude is hoogleraar Recht en Samenleving aan de Universiteit Leiden en verbonden aan het Van Vollenhoven Instituut voor Recht, Bestuur en Samenleving. Op het snijvlak van recht, criminologie en sociaalwetenschappelijk rechtsonderzoek bestudeert zij hoe migratie-, grens- en veiligheidsbeleid wordt vertaald naar organisatorische besluitvorming en de dagelijkse praktijk.

Meer informatie over Maartje van der Woude

Maartje van der Woude is hoogleraar Recht en Samenleving aan de Universiteit Leiden en verbonden aan het Van Vollenhoven Instituut voor Recht, Bestuur en Samenleving. Op het snijvlak van recht, criminologie en sociaalwetenschappelijk rechtsonderzoek bestudeert zij hoe migratie-, grens- en veiligheidsbeleid wordt vertaald naar organisatorische besluitvorming en de dagelijkse praktijk.

Haar onderzoek richt zich in het bijzonder op migratie governance, grenstoezicht, crimmigratie (de vervlechting van strafrecht en migratierecht), bureaucratische beslissingsruimte en de verhouding tussen recht, politiek en besluitvorming door uitvoerende professionals. In haar werk onderzoekt zij hoe professionele normen, organisatorische druk, emoties, ras en etniciteit, nationale identiteit en politieke narratieven de uitoefening van staatsmacht beïnvloeden. Zij combineert juridische analyse met vergelijkend en multi-sited empirisch onderzoek en legt zo de verbinding tussen ontwikkelingen in wetgeving en beleid, de uitvoering daarvan binnen organisaties en de gevolgen voor individuen en gemeenschappen.

Van der Woude behaalde aan de Universiteit Leiden een master Nederlands recht, met als specialisatie Strafrecht en Strafprocesrecht, een master Criminologie (cum laude) en een PhD in Strafrecht en Criminologie. Zij bekleedde diverse prestigieuze gast- en onderzoeksposities aan onder meer de University of California, Berkeley, UC Law San Francisco, de University of Maryland, de University of Oslo en de Université de Montréal. Van 2026 tot 2030 is zij tevens Mercator Fellow binnen de Research Training Group Mobility Rights in the Global Context of Multiple Crises aan de Universiteit van Göttingen.

Onderzoek

Het onderzoek van Van der Woude heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het begrip van de wisselwerking tussen migratiecontrole, strafrechtspleging en grensgovernance. Een centrale vraag in haar werk is hoe brede juridische en politieke doelstellingen door organisaties en overheidsfunctionarissen worden geïnterpreteerd en opnieuw vormgegeven, en hoe discretionaire beslissingen van invloed zijn op legitimiteit, maatschappelijke verbondenheid en ongelijke behandeling.

Van 2017 tot 2022 leidde zij het NWO Vidi-project Getting to the Core of Crimmigration. Binnen dit vergelijkende onderzoeksprogramma werd mobiliteitscontrole in zeven Schengengrensregio’s onderzocht. Het programma omvatte drie promotieonderzoeken. De bevindingen kwamen samen in haar monografie The Mobility Control Apparatus: Getting to the Core of Crimmigration in the Schengen Area, die in 2025 bij Routledge verscheen. Het boek biedt een analyse op meerdere niveaus van de manier waarop mobiliteitscontrole vorm krijgt door de wisselwerking tussen recht, politiek, organisatorische structuren en de uitvoeringspraktijk.

Momenteel leidt zij het NWO-project Emotional Labour in the Borderlands (2023–2027), waarin wordt onderzocht hoe emoties, morele waarden, professionele verwachtingen en organisatorische omstandigheden de besluitvorming van grenspolitiefunctionarissen beïnvloeden. Daarnaast is zij mede-hoofdonderzoeker van het door de NWA gefinancierde programma Crafting Resilience (2022–2028), een samenwerkingsproject dat wordt uitgevoerd in acht Nederlandse steden. Binnen dit programma leidt zij het onderzoek naar de dilemma’s rond zorg en controle waarmee professionals in het publieke en sociale domein worden geconfronteerd.

Haar werk is gepubliceerd in tijdschriften als Theoretical Criminology, Security Dialogue, The British Journal of Criminology, European Journal of Criminology, Law & Social Inquiry, Crime, Law and Social Change en Policing and Society. In 2025 ontving haar artikel “Colourblindness across borders: The de-racialized logics of Dutch and American border agents”, dat zij samen met Irene Vega schreef, de Theoretical Criminology Best Article Prize.

Erkenning en academisch leiderschap

In 2018 ontving Van der Woude van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen de Heineken Young Scientists Award in the Humanities. Met deze prijs werden zowel haar wetenschappelijke werk als haar maatschappelijke betrokkenheid op het gebied van terrorisme, migratie en grensoverschrijdende criminaliteit erkend. In 2014 ontving zij de Ada en Paul Cornil-prijs van de Vrije Universiteit Brussel, een vierjaarlijkse Nederlands-Belgische onderscheiding voor uitmuntend onderzoek op het gebied van de criminologische sociologie of het strafrechtelijk beleid. Sinds 2021 is zij benoemd lid van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen. Zij presenteert haar onderzoek regelmatig aan internationale wetenschappelijke en professionele publieken.

Van der Woude is Associate Director van Border Criminologies aan de University of Oxford en bestuurslid van het Crimmigration Control International Net of Studies (CINETS). Zij is hoofdredacteur van Crimmigration & Recht (Boom Uitgevers) en van 2025 tot 2030 een van de drie redacteuren van de boekenreeks Routledge Studies in Criminal Justice, Borders and Citizenship. Eerder was zij gekozen bestuurslid van het internationale bestuur van de Law and Socniety Association.

Haar wetenschappelijke werk is nauw verbonden met het maatschappelijke en professionele debat. Zij is lid van de Adviesraad Migratie en van de Wetenschappelijke Adviesraad Politie. In deze functies levert zij onafhankelijke expertise op het gebied van migratie, politiewerk en de werking van het recht in de praktijk. Haar langdurige samenwerking met organisaties op het gebied van grenscontrole en politiewerk heeft bovendien langdurig empirisch onderzoek en de ontwikkeling van door onderzoek gevoed professioneel onderwijs mogelijk gemaakt.

Onderwijs en begeleiding

Van der Woude geeft op bachelor-, master- en postacademisch niveau onderwijs op het gebied van recht, criminologie en rechtssociologie, zowel in het Nederlands als in het Engels. Daarnaast is zij nauw betrokken geweest bij interdisciplinair en honoursonderwijs aan de Universiteit Leiden, onder meer als directeur van het Honours College Law. Zij begeleidt promovendi die onderzoek doen naar migratiegovernance, grenscontrole, bureaucratische beslissingsruimte, kwetsbaarheid, ongelijkheid en institutionele praktijken. In haar onderwijs en begeleiding stimuleert zij studenten en beginnende onderzoekers om gedegen juridische analyse te combineren met empirische en interdisciplinaire benaderingen.

Fotografie: Jussi Puikkone

Publicaties