Vanuit verschillende disciplines werken onderzoekers van de Universiteit Leiden samen aan innovatieve oplossingen voor maatschappelijke problemen. U vindt hier een voorbeeld op het gebied van talen, culturen en samenlevingen.

Overzicht wetenschap in de spotlight

Taaldiversiteit

Taal als sleutel tot het begrijpen van de mens

Taal levert ons nieuwe inzichten over onze geschiedenis, cultuurverschillen, migratie en hoe onze hersenen informatie verwerken. Deze kennis biedt inzicht in de mens en heeft ook veel praktische mogelijkheden. Taalwetenschappers van de Universiteit Leiden werken hiervoor nauw samen met wetenschappers uit andere disciplines, zoals biologen, psychologen, archeologen en historici.

<b> Berkenschorsbrief, geschreven in Cyrillisch in het Karelische dialect van de archaïsche Finse taal (13de eeuw) </ p>
Berkenschorsbrief, geschreven in Cyrillisch in het Karelische dialect van de archaïsche Finse taal (13de eeuw)

Kennis van duizenden jaren geleden

Wereldwijd worden ongeveer 6000 verschillende talen gesproken. Het bestuderen van taal geeft ons informatie over de geschiedenis en migratie van volkeren van duizenden jaren geleden, zelfs als archeologische of geschreven bronnen uit die tijd ontbreken. Volkeren die geografisch ver uit elkaar leven, gebruiken soms precies dezelfde woorden. Die overeenkomsten moeten op een bepaalde manier 'getransporteerd' zijn. Door het spoor van de taal te volgen kom je meer te weten over de reis die een volk heeft gemaakt, en met welke andere volkeren ze in contact zijn gekomen. Het bestuderen van overeenkomstige woorden en begrippen in talen vertelt ons meer over de sociaal-culturele achtergrond van volkeren.

 

Cultuurverschillen liggen vast in de taal

Zo leert het onderzoeken van taalsystemen ons dat er informatie over cultuur in de grammatica vast ligt. In veel Amerindische talen zit gecodeerd hoe je aan bepaalde informatie bent gekomen. Heb je het ergens gehoord, zelf gezien of heeft iemand het direct aan je verteld? In andere talen, zoals het Nederlands, komt deze codering niet voor. Wij kunnen zeggen: 'Er was kermis', zonder dat we de bron van die informatie hoeven aan te geven. Binnen de ene taal en cultuur is het aangeven van de bron van informatie dus zeer belangrijk, binnen de andere niet.

Taal in ons brein

De bestudering van taaldiversiteit geeft daarnaast inzicht in de biologische en psychologische ontwikkeling van de mens. Dat gaat onder meer over hoe we taal leren, welke talen onze hersenen accepteren en welke niet en hoe onze hersenen taal verwerken tijdens het lezen of spreken.

Multidisciplinaire samenwerking

De Universiteit Leiden heeft een bijzondere expertise op het gebied van taaldiversiteit en kennis van een groot aantal talen in huis. Leidse wetenschappers zijn specialisten in Afrika, Indiaans Amerika, Zuid- en Centraal Azië, Zuidoost Azië en Oceanië, Oost-Azië en Siberië en Europa. Ook staat het Leidse taalonderzoek bekend om samenwerking met wetenschappers uit andere disciplines zoals medici, psychologen, pedagogen, biologen, genetici, archeologen en historici.

Meer informatie:
Leiden University Centre for Linguistic