Onderzoeksproject
De Life in Custody Studie (LIC-Studie)
Binnen de Life in Custody Study wordt grootschalig onderzoek gedaan naar het leefklimaat in Nederlandse penitentiaire inrichtingen (PI’s).
- Looptijd
- 2016 - 2029
- Contact
- Hanneke Palmen
- Financiering
- Dienst Justitiële Inrichtingen en Universiteit Leiden
Leefklimaat in detentie
De Life in Custody-Studie (kortweg LIC-studie) onderzoekt de beleving van het leefklimaat van alle volwassen gedetineerden in alle penitentiaire inrichtingen (PI’s) in Nederland. De LIC-studie is een samenwerking tussen de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) van het Ministerie van Justitie en Veiligheid en de Afdeling Criminologie van de Universiteit Leiden.
Een eerste doel van de LIC-studie is om elke twee jaar de perceptie van het leefklimaat van mannelijke en vrouwelijke gedetineerden in verschillende regimes in kaart te brengen.
Een tweede doel is om oorzaken te achterhalen die verschillen in percepties van leefklimaat kunnen verklaren. Gekeken wordt naar persoonlijke kenmerken van gedetineerden, maar ook naar regime en inrichtingskenmerken, en kenmerken van het werkklimaat in de PI’s.
Een derde doel is om na te gaan of en op welke wijze verschillen in de perceptie van leefklimaat samenhangen met het gedrag en de welzijn van gedetineerden tijdens en na hun detentie.
De LIC-studie richt zich op vier hoofddomeinen van het leefklimaat: de (1) sociale, (2) veilige, (3) gezonde en (4) activerende leefomgeving. Het belang van elk van deze leefklimaatdomeinen worden benadrukt in zowel de Nederlandse als en internationale criminologische literatuur over leefklimaat in gevangenissen.
Daarnaast vormen deze domeinen de basis van internationale gevangenis-standaarden en de Nederlandse wetgeving over detentieomstandigheden. Zo vormen ze de kern van de ‘United Nations Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners (Nelson Mandela Rules)’, de ‘European Prison Rules’, de ‘Prison Life Index’, en van de Nederlandse ‘Penitentiaire Beginselenwet’, en het ‘Toetsingskader Doorlichtingen penitentiaire inrichtingen van de Inspectie voor Justitie en Veiligheid’.
Meer informatie
Het LIC-team
Het huidige LIC-team
- Dr. Hanneke Palmen (projectleider & promotor/begeleider alle LIC PhD’s 2016-heden)
- Prof. dr. Paul Nieuwbeerta (projectleider & promotor/begeleider alle LIC PhD’s 2016-heden)
- Dr. Miranda Sentse (senior onderzoeker 2020-2023, co-promotor Francesca van Ravenstein, 2023 – 2027 )
- Dr. Babette van Hazebroek (co-promotor/begeleider vacature) 2025-2029
- Sophie Martens, MSc. (Onderzoeker 2021-2022, PhD 2023 – 2027, LIC-2026 Projectmanager 2025-2026)
- Francesca van Ravenstein (PhD 2023 – 2027, LIC-2026 Projectmanager 2025-2026)
- Iris Müller (PhD 2025-2029)
Voormalig LIC-teamleden
- Dr. Esther van Ginneken (senior onderzoeker & projectleider 2020 – 2023, promotor/begeleider Amanda Pasma en Jan Maarten Elbers 2019 – 2024)
- Prof.dr. Miranda Boone (promotor/begeleider Jan Maarten Elbers 2019 – 2024)
- Dr. Anouk Bosma (senior onderzoeker & projectleider 2017 – 2020, promotor/begeleider Jan Maarten Elbers 2019 – 2020)
- Dr. Karin Beijersbergen (senior onderzoeker 2016)
- Jan Maarten Elbers, MSc. (PhD 2019 – 2024)
- Amanda Pasma, MSc. (PhD 2019 – 2023)
- Ellen de Jong, MSc. (PhD 2020 – 2023 (niet afgerond)
- Maria Berghuis, MSc. (PhD 2017 – 2022, Post-doc 2022)
LIC PhD-projecten
Afgeronde PhD/Promotieprojecten:
- Jan Maarten Elbers: Reward systems in prison. (promotie: 19 juni 2024). (Co-)Promotoren: Miranda Boone, Esther van Ginneken,Hanneke Palmen, Paul Nieuwbeerta.
- Maria Berghuis: Receiving visits in Dutch prisons: a study on the determinants and consequences of prison visitation (promotie: 23 juni 2022). (Co-)Promotoren: Hanneke Palmen, Paul Nieuwbeerta
- Amanda Pasma: Re-entry support from prison-based and community-based professionals (promotie: 11 oktober 2023). (Co-)Promotoren: Esther van Ginneken, Hanneke Palmen, Paul Nieuwbeerta.
Lopende PhD/Promotieprojecten:
- Sophie Martens: Subjective and Objective Safety in prisons. (Co-)Promotoren: Hanneke Palmen, Paul Nieuwbeerta
- Francesca van Ravenstein: Mapping Professional Work Attitudes: Organizational commitment of prison staff. (Co-)Promotoren: Miranda Sentse, Hanneke Palmen, Paul Nieuwbeerta
LIC-Onderzoeksopzet
De LIC-studie geeft elke twee jaar alle gedetineerden in alle 28 locaties van reguliere Penitentaire Inrichtingen (PI’s) en inrichtingen voor vreemdelingen bewaring in Nederland de gelegenheid een vragenlijst in te vullen over het leven in de instelling waar zijn verblijven. De afname van deze gedetineerden enquêtes vond plaats in 2017, 2019, 2022* en 2024, en zal ook in 2026 plaatsvinden.
Bij elke meting worden zowel mannelijke als vrouwelijke gedetineerden bij het onderzoek betrokken, in verschillende fasen van hun detentie (voorlopige hechtenis en gevangenisregime), in regimes van verschillend beveiligingsniveau (van zwaar tot zeer licht beveiligd) en vallend in verschillende doelpopulaties (zoals verdachten in voorlopige hechtenis, veroordeelde gevangenen, stelselmatige daders, gedetineerden die extra zorg behoeven, en personen in vreemdelingenbewaring).
*Door de restrictieve maatregelen i.v.m. de Covid-epedimie in 2021-2022 is de vragenlijst alleen in 8 PI’s afgenomen
LIC-instrumenten
Bij de gedetineerden enquêtes wordt een speciaal voor de LIC-studie ontwikkelde vragenlijst gebruikt, de Prison Climate Questionnaire (PCQ). Deze PCQ bevat vragen over de beleving van gedetineerden over hun sociale, veilige, gezonde en activerende leefomgeving.
Daarnaast bevat de PCQ vragen over de ervaringen van gedetineerden die mogelijk samenhangen met de beleving van de verschillende leefklimaatdomeinen, zoals hun welzijn, gedrag, en verwachtingen over de periode na detentie. Verder bevat de vragenlijst enkele vragen over hun individuele kenmerken, zoals hun gender, leeftijd, relatiestatus, ouderschap, opleiding, en geboorteland).
Bij elk van de metingen worden de PCQ vragenlijsten uitgebreid met aparte modules met vragen over specifieke onderwerpen, zoals de ervaringen met en beleving van bezoek (2019), cognitieve vaardigheden en autonomie (2022), veiligheid (2024), voeding (2024) en sociale netwerken (2026). Ook worden bij sommige LIC-metingen ander informanten, zoals persoonlijke en professionele bezoekers (2019), medewerkers van de PI’s (2017 en 2024) en sociale netwerkleden (2026) bevraagd over hun beleving van de detentieomstandigheden.
De gegevens van de ingevulde vragenlijsten worden verrijkt door ze te koppelen aan registratiedata over achtergrondkenmerken van gedetineerden, hun crimineel verleden, wangedrag in detentie, bezoek in detentie, en hun recidive patronen. Ook worden deze gekoppeld aan informatie over eigenschappen van de inrichtingen, zoals het aantal gedetineerden per afdeling en het aantal stafmedewerkers per gedetineerde.
Onderzoeksresultaten
Het algemene leefklimaat
Een sociale leefomgeving
Een veilige leefomgeving
Een gezonde leefomgeving
Een activerende leefomgeving
Publicaties per jaar
2023
2022
- The effects of reward systems in prison: A systematic review
- How do Visit Facilitation and Accessibility of Prisons Relate to Visits from Professionals and Volunteers?
- The role of prison climate and work climate in understanding subjective safety among correctional staff
- Do prisoners with reintegration needs receive relevant professioal assistance?
- Visitation patterns and post-release offending: exploring variations in the timing, rate and consistency of prison visits
- Is there a relationship between prison conditions and recidivism?
- Visitation Enablers and Barriers: Evaluating the Influences of Practical, Relational, and Experiential Factors on Visitation in Dutch Prisons
2021
- Het contact tussen gedetineerden en interne en externe re-integratieprofessionals in Nederlandse penitentiaire inrichtingen.
- Receiving visits in prison and aggressive and contraband misconduct among Dutch prisoners
- De prevalentie en determinanten van bezoek van partners, kinderen, familie en vrienden aan Nederlandse gedetineerden: de rol van sociale netwerkkenmerken en criminele geschiedenis
- Straffen en belonen in detentie. Een planevaluatie van het Nederlandse systeem van Promoveren en Degraderen
2020
- A New Instrument to Measure Prison Climate: The Psychometric Quality of the Prison Climate Questionnaire
- Climate Consensus: A multilevel study testing assumptions about prison climate
- Unhappy staff, unhappy prisoners? The relation between work climate and prison climate in Dutch prisons
- Examining Prisoner Misconduct: A Multilevel Test Using Personal Characteristics, Prison Climate, and Prison Environment
- Bezoek in Nederlandse gevangenissen
2019
- Het leefklimaat in Nederlandse penitentiaire inrichtingen: de Life In Custody–studie
- Bearing the Weight of Imprisonment: The Relationship Between Prison Climate and Well-Being
- Social Organization in Prison: A Social Network Analysis of Interpersonal Relationships among Dutch prisoners
2018
Factsheets
- Factsheet de Life in Custody study
- Factsheet Misdragingen in detentie
- Factsheet Sociale relaties in detentie
- Factsheet Welzijn in detentie
- Factsheet Bezoek in Nederlandse gevangenissen
- Factsheet Werkklimaat & leefklimaat
- Factsheet Leefklimaat: determinanten
- Factsheet Professionele begeleiding in detentie
- Factsheet Bezoek, agressie en contrabande in detentie
- Factsheet Belonen in de gevangenis
- Factsheet Het ontvangen van bezoek tijdens detentie
- Factsheet Detentieomstandigheden en recidive
- Factsheet De timing, frequentie en consistentie van bezoek tijdens detentie en recidive
- Factsheet Meerpersoonscelgebruik in Nederlandse penitentiaire inrichtingen
Samenvattingen
- Misdragingen in detentie
- De Prison Climate Questionnaire
- Sociale relaties in detentie
- Welzijn in detentie
- Leefklimaat en werkklimaat
- Het concept 'Leefklimaat'
- Bezoek, agressie en contrabande in detentie
- Detentieomstandigheden en recidive
- De timing, frequentie en consistentie van bezoek tijdens detentie en recidive