Universiteit Leiden

nl en

Onderzoeksproject

De Life in Custody Studie (LIC-Studie)

Binnen de Life in Custody Study wordt grootschalig onderzoek gedaan naar het leefklimaat in Nederlandse penitentiaire inrichtingen (PI’s).

Looptijd
2016 - 2029
Contact
Esther van Ginneken
Financiering
Dienst Justitiële Inrichtingen en Universiteit Leiden

Leefklimaat in detentie

De Life in Custody-Studie (kortweg LIC-studie) onderzoekt de beleving van het leefklimaat van alle volwassen gedetineerde personen in alle penitentiaire inrichtingen (PI’s) in Nederland. De LIC-studie is een samenwerking tussen de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) van het Ministerie van Justitie en Veiligheid en de Afdeling Criminologie van de Universiteit Leiden.

Een eerste doel van de LIC-studie is om elke twee jaar de perceptie van het leefklimaat van gedetineerde mannen en gedetineerde vrouwen in verschillende regimes in kaart te brengen.

Een tweede doel is om oorzaken te achterhalen die verschillen in percepties van leefklimaat kunnen verklaren. Gekeken wordt naar persoonlijke kenmerken van gedetineerde personen, maar ook naar regime en inrichtingskenmerken, en kenmerken van het werkklimaat in de PI’s.

Een derde doel is om na te gaan of en op welke wijze verschillen in de perceptie van leefklimaat samenhangen met het gedrag en welzijn van gedetineerde personen tijdens en na hun detentie.

Meer informatie

Het LIC-team

Het huidige LIC-team 

  • Dr. Esther van Ginneken (projectleider)
  • Sophie Martens, MSc. (PhD onderzoeker)
  • Francesca van Ravenstein (PhD onderzoeker)
  • Iris Müller (PhD onderzoeker)
  • Femke Roggeband (onderzoeker)

Voormalig LIC-teamleden

  • Prof.dr. Paul Nieuwbeerta (projectleider 2016 – 2025)
  • Dr. Hanneke Palmen (projectleider 2016 – 2025)
  • Dr. Anouk Bosma (projectleider 2016 – 2019)
  • Dr. Karin Beijersbergen (senior onderzoeker 2016)
  • Jan Maarten Elbers, MSc. (2020-2024 PhD)
  • Amanda Pasma, MSc. (2017-2023 datamanager en PhD)
  • Ellen de Jong, MSc. (2018-2019 onderzoeker)
  • Maria Berghuis, MSc. (2016-2023 PhD en postdoc)
LIC PhD-projecten

Lopende PhD/Promotieprojecten:

  • Sophie Martens: Subjective and Objective Safety in prisons.
    (Co-)Promotoren: Esther van Ginneken en Elke Moons
  • Francesca van Ravenstein: Mapping Professional Work Attitudes: Organizational commitment of prison staff.
    (Co-)Promotoren: Miranda Sentse en Miranda Boone
  • Iris Müller: 
    (Co-)Promotoren: Babette van Hazebroek, Hanneke Palmen en Paul Nieuwbeerta.

Afgeronde PhD/Promotieprojecten:

  • Jan Maarten Elbers: Reward systems in prison (promotie: 19 juni 2024).
    (Co-)    Promotoren: Miranda Boone, Esther van Ginneken, Hanneke Palmen, Paul Nieuwbeerta.
  • Maria Berghuis: Receiving visits in Dutch prisons: a study on the determinants and consequences of prison visitation (promotie: 23 juni 2022).
    (Co-)Promotoren: Hanneke Palmen, Paul Nieuwbeerta
  • Amanda Pasma: Re-entry support from prison-based and community-based professionals (promotie: 11 oktober 2023).
    (Co-)Promotoren: Esther van Ginneken, Hanneke Palmen, Paul Nieuwbeerta.
LIC-Onderzoeksopzet

De LIC-studie geeft elke twee jaar alle gedetineerde personen in alle 28 locaties van reguliere Penitentaire Inrichtingen (PI’s) en inrichtingen voor vreemdelingen-bewaring in Nederland de gelegenheid een vragenlijst in te vullen over het leven in de instelling waar zijn verblijven. De afname van deze gedetineerde personen enquêtes vond plaats in 2017, 2019, 2022* en 2024, en zal ook in 2026 plaatsvinden.

Bij elke meting worden zowel gedetineerde mannen als vrouwen bij het onderzoek betrokken, in verschillende fasen van hun detentie (voorlopige hechtenis en gevangenisregime), in regimes van verschillend beveiligingsniveau (van zwaar tot zeer licht beveiligd) en vallend in verschillende doelpopulaties (zoals verdachten in voorlopige hechtenis, veroordeelde gevangenen, stelselmatige daders, gedetineerde personen die extra zorg behoeven, en personen in vreemdelingenbewaring).

*Door de restrictieve maatregelen i.v.m. de Covid-pandemie in 2021-2022 is de vragenlijst alleen in 8 PI’s afgenomen

LIC-instrumenten

De LIC-studie richt zich op vijf hoofddomeinen van het leefklimaat: de (1) sociale, (2) veilige, (3) gezonde, (4) activerende leefomgeving, en (5) rechtvaardige leefomgeving. Het belang van elk van deze leefklimaatdomeinen worden benadrukt in zowel de Nederlandse als en internationale criminologische literatuur over leefklimaat in gevangenissen.

Bij de gedetineerde personen enquêtes wordt een speciaal voor de LIC-studie ontwikkelde vragenlijst gebruikt, de Prison Climate Questionnaire (PCQ). Deze PCQ bevat vragen over de beleving van gedetineerde personen over hun sociale, veilige, gezonde, activerende en rechtvaardige leefomgeving.

Daarnaast bevat de PCQ vragen over de ervaringen van gedetineerde personen die mogelijk samenhangen met de beleving van de verschillende leefklimaatdomeinen, zoals hun welzijn, gedrag, en verwachtingen over de periode na detentie. Verder bevat de vragenlijst enkele vragen over hun individuele kenmerken, zoals hun gender, leeftijd, relatiestatus, ouderschap, opleiding, en geboorteland).

Bij elk van de metingen worden de vragenlijsten uitgebreid met aparte modules met vragen over specifieke onderwerpen, zoals de ervaringen met en beleving van bezoek (2019), cognitieve vaardigheden en autonomie (2022), veiligheid (2024) en veiligheid en disciplinaire straffen (2026). Ook worden bij sommige LIC-metingen andere informanten, zoals persoonlijke en professionele bezoekers (2019) en medewerkers van de PI’s (2017 en 2024) bevraagd over hun beleving van de detentieomstandigheden.

De gegevens van de ingevulde vragenlijsten worden verrijkt door ze te koppelen aan registratiedata over achtergrondkenmerken van gedetineerde personen, hun crimineel verleden, wangedrag in detentie, bezoek in detentie, en hun recidive patronen. Ook worden deze gekoppeld aan informatie over eigenschappen van de inrichtingen, zoals het aantal gedetineerde personen per afdeling en het aantal stafmedewerkers per gedetineerde.

Onderzoeksresultaten

Algemeen (Studie-overzicht, Prison Climate Questionnaire, Leefklimaat)

Studie-overzicht

  • Van Ginneken, E.F.J.C., Palmen, H., Bosma, A.Q., Nieuwbeerta, P., & Berghuis, M.L. (2018). The Life in Custody Study: The Quality of Prison Life in Dutch Prison Regimes. Journal of Criminological Research, Policy and Practice, 4(4), 253-268. https://doi.org/10.1108/JCRPP-07-2018-0020
  • Palmen, H., Bosma, A.Q. & Van Ginneken, E.F.J.C. (2019). Het Leefklimaat in Nederlandse Penitentiaire Inrichtingen: De Life in Custody Studie. Proces: Tijdschrift voor Strafrechtspleging, 98(1), 20-36. https://doi.org/10.5553/PROCES/016500762019098001003
  • Nieuwbeerta, P., Palmen, H., Van Ravenstein, F., & Martens, S. (2025). Een Sociaal, Veilig, Gezond en Activerend Leefklimaat in Detentie. Proces: Tijdschrift voor Strafrechtspleging, 104(1), 50-60. https://doi.org/10.5553/PROCES/016500762025104001006
  • Palmen, H., Nieuwbeerta, P., Martens S. & Van Ravenstein, F. (2025). De Beleving van een Sociaal, Veilig, Gezond en Activerend Leefklimaat in Detentie: Resultaten van de Life in Custody-Studie 2024. Proces: Tijdschrift voor Strafrechtspleging, 104(2), 73-88. https://doi.org/10.5553/PROCES/016500762025104002002

Prison Climate Questionnaire (PCQ)

  • Bosma, A.Q., Van Ginneken, E.F.J.C., Palmen, H., Pasma, A., Nieuwbeerta, P., & Beijersbergen, K.A. (2020). A New Instrument to Measure Prison Climate: The Psychometric Quality of the Prison Climate Questionnaire. The Prison Journal, 100(3), 355-380. https://doi.org/10.1177/0032885520916819
  • Van Tiem, B., Nieuwbeerta, P., Andersen, S., Hyatt, J., & Palmen, H. (2025). Measuring Prison Climate Across Contexts: Lessons from Administering the Prison Climate Questionnaire in the USA. European Journal of Criminology, 22(5), 843-874. https://doi.org/10.1177/1477370824129003

Leefklimaat

Welzijn
  • Van Ginneken, E.F.J.C., Palmen, H., Bosma, A.Q., & Sentse, M. (2019). Bearing the Weight of Imprisonment: The Relationship Between Prison Climate and Well-Being. Criminal Justice & Behavior, 46(10), 1385-1404. https://doi.org/10.1177/0093854819867373
Veiligheid, Gedrag en Slachtofferschap

Veiligheid

  • Martens, S., Palmen, H., & Nieuwbeerta, P. (2025). Safety in Prison: A Review of the Literature and Theoretical Exploration. International Criminal Justice Review, 0(0). https://doi.org/10.1177/10575677251372901

Gedrag en Slachtofferschap

  • Bosma, A. Q., Van Ginneken, E. F. J. C., Sentse, M., & Palmen, H. (2020). Examining Prisoner Misconduct: A Multilevel Test Using Personal Characteristics, Prison Climate, and Prison Environment. Crime & Delinquency, 66(4), 451-484. https://doi.org/10.1177/0011128719877347
  • Martens, S., Van Ginneken, E.F.J.C., & Palmen, H. (2021). Slachtofferschap en Slachtoffer-Daderschap in Nederlandse Penitentiaire Inrichtingen. Tijdschrift voor Criminologie, 63(4), 399-422. https://doi.org/10.5553/TvC/0165182X2021063004002
  • Berghuis, M.L., Sentse, M., Palmen, H. & Nieuwbeerta, P. (2023). Receiving Visits in Prison and Aggressive and Contraband Misconduct Among Dutch Prisoners. European Journal of Criminology, 20(4), 1369-1389. https://doi.org/10.1177/14773708211041016  
  • Berghuis, M.L., Sentse, M., Palmen, H. & Nieuwbeerta, P. (2024). Receiving Visits and the Relative Timing of Inmates’ Infractions: Investigations Into How Inmates’ Behavior Change Before and After Visits in Dutch Prisons. Journal of Research in Crime and Delinquency, 61(1), 45-75. https://doi.org/10.1177/00224278221118367
  • Sentse, M., Van Ginneken, E.F.J.C., & Palmen, H. (2025). Selective Rule Enforcement on Prison Units and Individual Misconduct: A Multilevel Study. Crime & Delinquency, 71(4), 1079-1101. https://doi.org/10.1177/0011128723118972
Meerpersoonscelgebruik
  • Van Ginneken, E.F.J.C., & Palmen, H. (2022). Meerpersoonscelgebruik in Nederlandse Penitentiaire Inrichtingen: Bevindingen van de Life in Custody Study. Proces: Tijdschrift voor Strafrechtspleging, 101(2), 96-121. https://doi.org/10.5553/PROCES/016500762022101002005
  • Van Ginneken, E.F.J.C. (2022). Is Cell Sharing Associated with Wellbeing, Misconduct and Prison Climate? Evidence from a Dutch Study. European Journal of Crime, Criminal Law and Criminal Justice, 30(1), 41-68. https://doi.org/10.1163/15718174-bja10029
  • Van Ginneken, E.F.J.C., Jacobs, P., & Bergers, J. (2024). Meerpersoonscelgebruik in Nederland: Knelpunten Vanuit Juridisch en Sociaalwetenschappelijk Perspectief. Proces: Tijdschrift voor Strafrechtspleging, 103(5), 322-337. https://doi.org/10.5553/PROCES/016500762024103005006
Re-integratie en Recidive
  • Pasma, A.J., Van Ginneken, E.F.J.C., Bosma, A.Q., Palmen, H., & Nieuwbeerta, P. (2021). Het Contact tussen Gedetineerden en Interne en Externe Re-Integratieprofessionals in Nederlandse Penitentiaire Inrichtingen. Tijdschrift voor Veiligheid, 20(1), 23-51. https://doi.org/10.5553/TvV/.000018
  • Van Ginneken, E.F.J.C., & Palmen, H. (2023). Is There a Relationship Between Prison Conditions and Recidivism? Justice Quarterly, 40(1), 106-128. https://doi.org/10.1080/07418825.2022.2040576
  • Pasma, A.J., Van Ginneken, E.F.J.C., Palmen, H., & Nieuwbeerta, P. (2023). Do Prisoners with Reintegration Needs Receive Relevant Professional Assistance? International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology, 67(2/3), 247-269. https://doi.org/10.1177%2F0306624X221086554
  • Berghuis, M., Nieuwbeerta, P., Palmen, H., Sentse, M., Van Hazebroek, B., & Van Ginneken, E.F.J.C. (2022). Visitation Patterns and Post-Release Offending: Exploring Variations in the Timing, Rate, and Consistency of Prison Visits. Journal of Criminal Justice, 81, 1-10 (101904). https://doi.org/10.1016/j.jcrimjus.2022.101904
  • Pasma, A.J., Van Ginneken, E.F.J.C., Palmen, H., & Nieuwbeerta, P. (2022). How Do Visit Facilitation and Accessibility of Prisons Relate to Visits from Professionals and Volunteers? Crime & Delinquency, 70(6-7), 1809-1835. https://doi.org/10.1177/0306624X221086554
  • Pasma, A.J., Van Ginneken, E.F.J.C., Palmen, H., & Nieuwbeerta, P. (2025). Professional Support and Re-Entry Preparedness among Prisoners. Criminology & Criminal Justice, 25(4), 975-995. https://doi.org/10.1177/17488958231161432
Werkklimaat en Organisatiebetrokkenheid
  • Van Ginneken, E.F.J.C., Bosma, A.Q., Pasma, A., & Palmen, H. (2020). Unhappy Staff, Unhappy Prisoners? The Relation between Work Climate and Prison Climate in Dutch Prisons. Kriminologie - Das Online Journal, 2(2), 182-200. https://doi.org/10.18716/OJS/KRIMOJ/2020.2.5
  • Palmen, H., Sentse, M., Van Ginneken, E.F.J.C., & Bosma, A.Q. (2022). The Role of Prison Climate and Work Climate in Predicting Subjective Safety among Prison Staff in The Netherlands. Criminal Justice and Behavior, 49(11), 1580-1599. https://doi.org/10.1177/00938548221087180
  • Van Ravenstein, F., Sentse, M., Nieuwbeerta, P., & Palmen, H. (2026). Assessing the Affective Organizational Commitment Scale: A Multilevel Psychometric Study among Prison Staff. Criminal Justice and Behavior, 0(0). https://doi.org/10.1177/00938548261419331
Bezoek en Sociale Netwerken
  • Berghuis, M.L., Palmen, H. & Nieuwbeerta, P. (2020). Bezoek in Nederlandse Gevangenissen: De Stand van Zaken. Proces: Tijdschrift voor Strafrechtspleging, 99(2), 110-132. https://doi.org/10.5553/PROCES/016500762020099002004
  • Berghuis, M.L., Palmen, H., & Nieuwbeerta, P. (2021). De Prevalentie en Determinanten van Bezoek van Partners, Kinderen, Familie en Vrienden aan Nederlandse Gedetineerden: De Rol van Sociale Netwerk Kenmerken en van Detentie Kenmerken. Panopticon, 42(2), 129-148.
  • Sentse, M., Kreager, D. A., Bosma, A. Q., Nieuwbeerta, P., & Palmen, H. (2021). Social Organization in Prison: A Social Network Analysis of Interpersonal Relationships among Dutch prisoners. Justice Quarterly, 38(6), 1047-1069. https://doi.org/10.1080/07418825.2019.1700298
  • De Jong, E. W. A., Palmen, H., Ramakers, A. A. T., & Nieuwbeerta, P. (2024). Unraveling the Black Box of Prison Visitation: Incarcerated Individuals’ and Visitors’ Conversations and Feelings During Visitation Hour. Crime & Delinquency, 70(6/7), 1809-1835. https://doi.org/10.1177/00111287221125388
  • Berghuis, M.L., Palmen, H., Cochran, J. & Nieuwbeerta, P. (2022). Visitation Enablers and Barriers: Evaluating the influences of practical, relational, and experiential factors on visitation in Dutch prisons. Crime & Delinquency, 68(12), 2225-2252. https://doi.org/10.1177/00111287211061721
  • Berghuis, M.L., Cochran, J.C., Nieuwbeerta, P. & Palmen, H. (2025). Do Prison Visits Have a Spectrum? Visitation Quality and the Varying Impacts for Individuals’ Behavior and Well-Being in Prison. Criminal Justice and Behavior, 52(2), 671-689. https://doi.org/10.1177/00938548241291004  
  • Venema, S. D., Van Hazebroek, B. C., Palmen, H., & Nieuwbeerta, P. (2026). Understanding the relationship between child visits, pre-prison father-child contact, and recidivism among formerly imprisoned fathers. Criminal Justice and Behavior, 0(0). https://doi.org/10.1177/00938548251407639
Straffen, Belonen en Zelfredzaamheid
  • Elbers, J. M., van Ginneken, E. F., Nieuwbeerta, P., Boone, M., & Palmen, H. (2026). Predictors of reward status in prison: Behaviour, motivation, and self-governance ability. European Journal of Criminology, https://doi.org/10.1177/14773708261423838
  • Elbers, J. M. (2025). Ruim tien jaar ervaringen met het systeem van promoveren en degraderen: Wat weten we en hoe nu verder? Proces: Tijdschrift voor Strafrechtspleging, 104(2), 89-107. https://doi.org/10.5553/PROCES/016500762025104002003
  • Elbers, J.M., Van Ginneken, E.F.J.C., Boone, M., Nieuwbeerta, P., & Palmen, H. (2021). Straffen en Belonen in Detentie: Een Planevaluatie van het Nederlandse Systeem van Promoveren en Degraderen. Tijdschrift voor Criminologie, 63(3), 263-291. https://doi.org/10.5553/TvC/0165182X2021063003002
  • Elbers, J.M., Van Ginneken, E.F.J.C., Boone, M., Nieuwbeerta, P., & Palmen, H. (2022). Reward Systems in Prison: A Systematic Review. International Journal of Law, Crime and Justice, 71, 1-14 (100556). https://doi.org/10.1016/j.ijlcj.2022.100556
Overig
  • Jansen, J., Palmen, H. & Bosma, A.Q. (2024). Emotional rapid response impulsivity in incarcerated men and non-incarcerated controls. Journal of Forensic Psychology Research and Practice, 24(4), 397-414. https://doi.org/10.1080/24732850.2022.2140093

Formats

Proefschriften
Factsheets
Samenvattingen
Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.