Universiteit Leiden

nl en

Onderzoeksprogramma

Kenniscentrum Angst & Stress bij Jeugd

Het ontwikkelen en delen van nieuwe methoden om signalen van toenemende angst en stress zo vroeg mogelijk te herkennen, zodat jeugdigen snel laagdrempelige, effectieve hulp kunnen ontvangen.

Contact
Michiel Westenberg
Financiering
Gemeente Leiden: Onderwijsinnovatiesubsidie
Leiden Kennisstad
ZonMw

Missie

Wij zijn er om kinderen en jongeren en alle betrokkenen bij hun onderwijs en ontwikkeling te helpen omgaan met angst en stress. Angst en stress horen bij het leven, maar kunnen het leven van kinderen en jongeren ook zodanig gaan beheersen, dat zij zich niet goed meer kunnen ontwikkelen. In de praktijk blijken ook ernstige angsten vaak lang onopgemerkt te blijven door de omgeving. Problemen kunnen zich dan zo opstapelen dat intensieve gespecialiseerde hulp nodig is of klachten zelfs een blijvende impact hebben op het functioneren.

Wij willen voorkomen dat angst en stress zo escaleren. We ontwikkelen en delen nieuwe methoden om signalen van toenemende angst en stress zo vroeg mogelijk te herkennen, zodat jeugdigen snel laagdrempelige, effectieve hulp kunnen ontvangen. We dragen bij aan normalisering van angst- en stressgevoelens door deze van jongs af aan bespreekbaar te maken, thuis en op school. Dit helpt in het herkennen, begrijpen en hanteerbaar maken van gevoelens van angst en stress én neemt drempels weg om hulp te zoeken. Wij ontwikkelen interventies voor wie deze eerste stap naar hulp zet, waarmee we angstklachten vroegtijdig en effectief aan kunnen pakken om escalatie te voorkomen.

Om dit mogelijk te maken, werken we aan een sterkere verbinding tussen onderwijs en jeugdhulp. We ondersteunen scholen bij het herkennen van en omgaan met stress en angst bij leerlingen en brengen hulp voor jeugdigen dichterbij school. Dit doen wij door het delen en in wisselwerking met de praktijk en ervaringsdeskundigen verder ontwikkelen van onze kennis, expertise en interventies. Ons wetenschappelijk onderzoek richt zich op innovatieve methoden om de zorg voor jeugdigen met angst en stress te verbeteren. Tegelijkertijd zetten wij ons in voor het doorbreken van hokjesdenken, in samenwerking met partners uit het onderwijs, de jeugdhulp, gezondheidszorg en overheid. Wij leiden studenten op die in staat zijn bruggen te slaan tussen deze werelden en de nieuwste wetenschappelijke inzichten toe te passen in de praktijk.

Visie

Wij werken toe naar een samenleving waarin gevoelens van angst en stress bij kinderen en jongeren net zo makkelijk onderwerp van gesprek zijn als problemen met de lesstof, concentratieproblemen of fysieke klachten. Jeugdigen leren deze gevoelens begrijpen en hanteren en leraren en opvoeders weten hoe zij hen daarin kunnen ondersteunen. Daartoe staat binnen het onderwijs een veilig leerklimaat centraal, waarin kinderen de ruimte krijgen om uitdagingen aan te gaan, fouten te maken, en angsten te doorstaan of te overwinnen. Leraren leren in hun opleiding hoe zij dit proces kunnen begeleiden en hierin een rolmodel kunnen zijn. Desondanks zullen er jeugdigen zijn bij wie angst en stress te veel de overhand krijgen. In een open klimaat durven zij dit bespreekbaar te maken. Leraren hebben daarbij oog voor signalen van toenemende angst en stress en leerlingen kunnen binnen de school extra ondersteuning krijgen wanneer deze gevoelens hun ontwikkeling bedreigen. Wanneer meer of buitenschoolse ondersteuning nodig is, kunnen ze gelijk doorstromen en werken betrokkenen binnen en buiten de school samen. Uit welk ‘potje’ het geld komt, mag niet uitmaken voor de toegang tot de benodigde zorg. De zorg voor leerlingen met ernstige angstklachten is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, met oog voor de persoonlijke situatie. Als bestaande behandelingen niet passend zijn, wordt gezocht naar alternatieven en bijkomende problemen worden tegelijkertijd aangepakt, indien nodig in samenwerking met andere professionals.

Activiteiten

Wij werken aan onze doelstellingen door middel van de volgende activiteiten:

  • Wetenschappelijk en praktijkgericht onderzoek om inzicht in angst en stress bij jeugd te vergroten en nieuwe interventies te ontwikkelen
  • Training en behandeling voor kinderen en jongeren met angst- en stressklachten
  • Kennisdeling via onze website, publicaties, lezingen en workshops
  • Samenwerking met onderwijs en jeugdhulp om behoeften te inventariseren en ter verbetering van vroegsignalering en toeleiding naar hulp
  • Ondersteuning en deskundigheidsbevordering van onderwijsprofessionals (o.a. telefonische hulplijn en workshops) en ggz professionals (o.a. leren toepassen van nieuwe interventies)

Onze projecten

Het SPIL-programma: Signalering, Preventie & Interventie bij Leerlingen met angst

Hoe kunnen we scholen helpen stress en angst in de klas te herkennen en te voorkomen en samen met scholen leerlingen snel de juiste ondersteuning bieden? In dit programma werken we samen met scholen en andere onderwijs- & zorgpartners in de regio aan vroege signalering van angst- en stressklachten en laagdrempelige hulp voor leerlingen. Ook bieden we scholing en andere vormen van ondersteuning (zoals een telefonische hulplijn) aan onderwijsprofessionals.

Lees meer over het SPIL-programma

KInderen Bedwingen Angst - Het KIBA project

De KIBA training is er voor kinderen van 7-14 jaar die last hebben van een specifieke angst, zoals een angst voor honden, hoogtes, injecties, onweer, het donker, spinnen of andere dieren. Kinderen oefenen stap voor stap met het overwinnen van hun angst. We onderzoeken of deze behandeling die kinderen met een specifieke angst al goed helpt nog verder verbeterd kan worden met behulp van een oefenprogramma voor thuis.

Lees meer over het KIBA project

In Je Sas!

Voor jongeren van 12-17 jaar die last hebben van extreme verlegenheid of sociale angst bieden we de groepstraining ‘In Je Sas!’. In 12 wekelijkse bijeenkomsten wordt gewerkt aan opdrachten om verlegenheid in sociale situaties (zoals voor een groep spreken, een gesprek aangaan, mensen opbellen) te overwinnen. We onderzoeken of het effect van deze behandeling nog verder versterkt wordt door het gebruik van een app waarmee jongeren door de week contact kunnen houden en kunnen oefenen.

Lees meer over In Je Sas!

Stress Less

Dit project is bedoeld om leerlingen in de onderbouw van het voortgezet onderwijs iets te leren over stress en eventuele klachten bespreekbaar te maken. Wat is stress, wat zijn de gevolgen, hoe herken je het bij jezelf en hoe ga je ermee om? Hiervoor zijn drie psycho-educatieve stress lessen ontwikkeld. Leerlingen die behoefte hebben aan meer ondersteuning, kunnen na afloop een vervolgtraining volgen, bijvoorbeeld om faalangst aan te pakken of te werken aan sociale vaardigheden. 

Lees meer over Stress Less

Cool Little Kids

In dit project bieden we twee programma’s voor ouders van verlegen en teruggetrokken kinderen in de leeftijd van 2-6 jaar. Zijn hebben een groter risico om op latere leeftijd angstproblemen te ontwikkelen. We onderzoeken of met deze oudertrainingen angstproblemen bij verlegen, teruggetrokken kinderen voorkomen kunnen worden. In het buitenland zijn al positieve resultaten behaald.

Lees meer over Cool Little Kids

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.