Universiteit Leiden

nl en

Taalbeheersing van het Nederlands (MA)

Over de opleiding

In de master Taalbeheersing van het Nederlands leg je je toe op argumentatietheorie en retorica, de geschiedenis en retorica van het politieke debat of de sturende kracht van taal. Je kunt in overleg ook je eigen focus kiezen.

Een belangrijke functie van taal is om anderen ergens van te overtuigen. Zo zijn bijvoorbeeld de wetenschappers die zich met Lucia de B. bemoeiden, erin geslaagd de Hoge Raad ervan te overtuigen dat de zaak heropend moest worden. En los van een juridische context, die al snel in het oog springt wanneer we denken aan het belang van overtuigend kunnen spreken of schrijven, is er eigenlijk geen context te bedenken waarin dit niet belangrijk is. Vandaar de wetenschappelijke aandacht voor argumentatie en retorica. In je opleiding besteed je aandacht aan theoretische en toepassingsvragen ten aanzien van de analyse, beoordeling en presentatie van betogende en persuasieve teksten in allerlei contexten.

Wat maakt iemand tot een goed debater? Wat mag wel en wat mag niet gezegd worden? En hoe belangrijk is de presentatie van een politicus? Als je belangstelling hebt voor politiek, retorica en argumentatie, en inzicht wilt krijgen in de kunst van de politieke welsprekendheid, dan kun je je volledig wijden aan het politieke debat. Dit interdisciplinaire en maatschappijgerichte onderwerp wordt op masterniveau alleen in Leiden aangeboden, in samenwerking met de master History.

Een spreker gebruikt taal niet alleen om de werkelijkheid te beschrijven, maar eerst en vooral als communicatiemiddel in de interactie met een hoorder/lezer: met elke uiting probeert een spreker de gedachten, of het gedrag, van zijn gesprekspartner te beïnvloeden. Zo kwam het voor dat in één krantenbericht het aantal van 988.000 kijkers bij de verkiezing van Rutte als lijsttrekker van de VVD (2006) werd omschreven als ‘bijna een miljoen’ en als ‘nog geen miljoen’. Het effect van deze twee uitdrukkingen is heel verschillend: terwijl ‘bijna een miljoen’ het idee oproept van veel kijkers, lijkt ‘nog geen miljoen’ eerder te wijzen op teleurstellende kijkcijfers. In de taalbeheersing, vooral in de argumentatieleer, heeft deze retorische dimensie van taalgebruik altijd al centraal gestaan, maar ook in de moderne taalkunde is er steeds meer aandacht voor. In je opleiding combineer je recente inzichten uit de taalbeheersing en de moderne taalkunde, met name argumentatieleer en cognitieve taalkunde/ constructiegrammatica. Je krijgt niet alleen meer inzicht in de werking van taal en grammaticale constructies, maar vergroot ook je eigen analytische, stilistische en retorische vaardigheden – een goed uitgangspunt voor een toekomst als journalist, tekstschrijver of redacteur.

Je volgt drie of vier verplichte vakken (waarbij ‘verplicht’ soms een gelimiteerde keuzemogelijkheid inhoudt). 
Daarnaast kies je een onderdeel dat aansluit bij de specialisatie; dat mag binnen of buiten de opleiding, in Leiden of elders. Je kunt dit onderdeel ook invullen met een wetenschappelijke stage of een studieopdracht die aansluit bij je specialisatie. 
Je sluit je master af met een masterscriptie. Tijdens de colleges vergroot je je mondelinge en schriftelijke vaardigheden door het houden van referaten en het schrijven van werkstukken. Daarmee bereid je je voor op de masterscriptie, waarmee je de studie afsluit.

Binnen het programma kan je een eigen pakket aan vakken volgen zolang maar aan de volgende randvoorwaarden is voldaan:

  • 20 EC scriptie op het gebied van de gekozen specialisatie
  • 20 EC vakken binnen de gekozen specialisatie
  • 10 EC in het verlengde van de gekozen specialisatie
  • 10 EC vrije keuzeruimte
  • Werkcolleges
  • Hoorcolleges
  • Excursies
  • Stage
  • Zelfstudie
  • Tentamen
  • Werkstuk
  • Mondelinge presentatie
  • Discussie, actieve participatie
  • Weekopdrachten, portfolio
  • MA-scriptie

Gedetailleerd programma

Wil je een gedetailleerd overzicht van het curriculum? Bezoek dan onze e-Studiegids.

Ton van Haaften

Hoogleraar Taalbeheersing van het Nederlands

Ton van Haaften

“De Faculteit Geesteswetenschappen in Leiden heeft een lange traditie op het gebied van taal- en cultuurstudie. Dat komt terug in deze master Nederlandse taal en cultuur: we leggen voortdurend verbindingen met andere talen en culturen. Het is heel leerzaam om de Nederlandse taal en cultuur in een ander, contrasterend perspectief te plaatsen.”

Mirjam de Baar

Vice-dean

Mirjam de Baar

“Time has taught us that solutions to social problems do not lie in technology, but in human potential. Technological solutions are essential, but so is the significance people attribute to this information through culture or language. Experience shows us that research within the humanities and social sciences often provides these solutions. This is why the research conducted by our humanities faculty is so highly relevant and important. I am very proud of the fact that Leiden University’s Faculty of Humanities is one of the world’s leading faculties in the field.”

Broad and relevant research:

“One of this faculty’s strengths is how incredibly broad it is. We conduct a wealth of relevant research in so many different fields and disciplines. We have egyptologists working on excavation sites in Saqqara and the Dakhla Oasis. We have linguists who are documenting, for the first time, languages that are spoken by vast numbers of people in the world today; others creating computer simulations of language acquisition by the brain. The extent and variety of the activity going on is tremendous.”

A stimulating environment

“When you join Leiden’s Faculty of Humanities you are joining a community of passionate, stimulated and ambitious students and staff from all over the world. Our academic environment is known for being conducive to interaction between individuals of all standing: at Leiden even the most junior researcher is treated as a valuable member of the community with important opinions to share. You also gain access to truly unique resources found nowhere else in the world, such as our famous collections at the University Library. Our lecturers and support staff are committed to your success, both now and in the future, and offer you the tools needed to develop into a critically-minded professional who can truly make a difference to the world.”

Wij maken gebruik van cookies. Lees de voorwaarden