Universiteit Leiden

nl en

ELS lab @Leiden

Over ELS lab @Leiden & Contact

Binnen het speerpunt Empirical Legal Studies wordt in Leiden het thema ‘markt, gedrag en de regulerende rol van het recht’ als uitgangspunt genomen om empirisch-juridisch onderzoek verder te ontwikkelen.

Financiering

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Over ELS Lab @Leiden

Empirical Legal Studies is naast Conflictoplossende Instituties een van de twee speerpunten binnen het Nederlands Sectorplan Rechtsgeleerdheid.

De Nederlandse rechtenfaculteiten willen een nieuwe generatie juristen opleiden, zowel voor de juridische praktijk als voor het juridisch-wetenschappelijke domein. In dat verband hebben landelijk vijf faculteiten zich gecommitteerd aan het stimuleren van Empirical Legal Studies in het kader van het Sectorplan Rechtsgeleerdheid. De ambitie is om meer onderzoekers aan de verschillende faculteiten in staat te stellen om empirische vragen te stellen en hen de empirische gereedschapskist te bieden om die vragen te beantwoorden. Aan de verschillende faculteiten worden nieuwe onderzoeksgroepen ingericht, waarin veelal juristen en sociale wetenschappers bijeenkomen en (interdisciplinair) samenwerken. Met de aanwas van jonge onderzoekers ontstaat een nieuwe generatie empirisch-juridische onderzoekers die op hun faculteiten empirisch-juridisch onderzoek en onderwijs aanjagen.

Recht en gedrag in een marktcontext

Het speerpunt Empirical Legal Studies binnen het Sectorplan Rechtsgeleerdheid heeft een methodologische focus, maar kent daarnaast per faculteit een materiële invulling. Aan de Universiteit Leiden beogen we empirisch-juridische vragen te verkennen die te maken hebben met marktregulering, waarbij markten in brede zin centraal staan. Denk niet alleen aan de Europese interne markt, maar ook aan internationale handelsrecht, de woningmarkt, de arbeidsmarkt, de circulaire economie, de producten- en dienstenmarkt in traditionele zin alsook de platformeconomie en e-commerce. Ook globalisering, klimaatverandering, migratie en de pandemie hebben impact op markten. Deze ontwikkelingen leggen marktfalen bloot en doen de vragen rijzen in hoeverre marktwerking nog een oplossing biedt voor deze problemen en wat de meest passende wijze van regulering is.

De regulerende rol van het recht komt tot uiting in de economische realiteit, waar markten er idealiter voor zorgen dat vraag en aanbod samenkomen. De juridische realiteit opereert binnen de economische realiteit en kan een belangrijk middel vormen om markten op een efficiënte en rechtvaardige wijze in te richten.

Marktwerking kan immers resulteren in onrechtvaardige uitkomsten voor marktactoren, de maatschappij of het milieu. Het recht beoogt om vertrouwen in markten te voeden, om informatietekorten te verhelpen, om negatieve externe effecten van transacties te voorkomen en om uitwassen van geconcentreerde marktmacht tegen te gaan.

Om het recht zodanig in te richten dat marktfalen wordt voorkomen, is het belangrijk een goed begrip te hebben van de praktische werking van markten en van het denken, beslissen en handelen van marktactoren. Onze kennis daarover schiet met regelmaat tekort. We hebben niet altijd voldoende kennis over welke rechtsregels onder welke omstandigheden waarom werken.

Empirisch onderzoek naar de werking van het recht levert fundamentele kennis op over gedragsveronderstellingen die ten grondslag liggen aan de verschillende rechtsregels. Empirisch-juridisch onderzoek, waaronder wij toegepast economisch, psychologisch én sociologisch onderzoek verstaan, heeft dan ook niet alleen meerwaarde hebben voor de empirische ‘wat, wanneer en hoe’-vragen maar ook voor de normatieve ‘wat moeten we hiervan vinden’-vragen.

Door het beantwoorden van empirische vragen levert het onderzoek binnen dit speerpunt bouwstenen voor de beantwoording van normatieve vragen aangaande de regulering van markten. De interactie tussen empirische en normatieve vragen staat dus centraal.

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.