Van aardappel tot thee
Welke invloed heeft handel en migratie op onze gerechten?
Heb je je ooit afgevraagd waarom we vandaag de dag massaal aan de sushi zitten, terwijl de aardappel tweehonderd jaar geleden nog nauwelijks op ons bord lag? Onze keuken is voortdurend in beweging, gevormd door eeuwenlange wereldhandel, kolonialisme en migratie. Er is veel te zeggen en te schrijven over kolonialisme en migratie. Ons verleden staat op dit moment in de schijnwerpers en er wordt veel onderzoek gedaan. Gelukkig wordt voedselgeschiedenis niet vergeten. Vier experts zullen in vijf middagen vertellen over de veranderingen in onze eet- en drinkcultuur en de soms verborgen geschiedenis van de vele gerechten die in Nederland te krijgen zijn.
Onderwerpen van de colleges
23 0ktober Marlou Schrover
Eetcultuur en migratie
De multiculturele keuken en de multiculturele samenleving: wanneer het over migratie gaat wordt nogal eens verwezen naar veranderingen in eetcultuur. Verandert eetcultuur door migratie? Of zijn er meer verklaringen voor veranderingen in eetcultuur? Heeft het eten van nieuwe gerechten iets te maken met integratie en acceptatie?
30 oktober Katarzyna Cwiertka
Van aardappel tot sushi - De aantrekkingskracht van vreemd voedsel
Ons eetpatroon bestaat tegenwoordig uit gerechten die ergens anders vandaan komen en pas kortgeleden ingeburgerd zijn. Dit geldt zelfs voor de aardappel, die tweehonderd jaar geleden nauwelijks in Nederland gegeten werd. Aan de hand van voor- beelden gaan we opzoek naar de redenen waarom voedsel van ver weg aantrekkelijk is en geaccepteerd wordt.
6 november Tom Hoogervorst
Wat is Indonesisch eten?
Indonesië was eeuwenlang het centrum van de wereldhandel in specerijen en andere producten. Het kolonialisme, de wereldeconomie, en het ontstaan van de Indonesische keuken zijn nauw met elkaar verbonden. Wat zijn de culinaire gevolgen van vier eeuwen contact tussen Nederland en Indonesië?
13 november Renate Heru Utomo
De reis van Chinese thee
Thee vindt zijn oorsprong in China, maar bleef daar niet. Hoe zag de Chinese theecultuur eruit toen thee de grenzen overging? We volgen een specifieke reis vanuit China naar Zuidoost-Azië en richten ons op Nederlands-Indië, het huidige Indonesië, waar thee in de negentiende eeuw een bijzondere rol kreeg binnen het Nederlandse koloniale bestuur.
20 november Renate Heru Utomo
Hoe kwam thee uiteindelijk in Nederland terecht?
We vervolgen onze reis en staan stil bij de pogingen van het Nederlandse koloniale bestuur om thee op Java te verbouwen. Waarom ging dit zo moeizaam? In hoeverre waren kennis en mensen uit China daarbij onmisbaar? En hoe werd thee in de zeventiende eeuw eigenlijk in Nederland ontvangen? Een college van Java’s Plantentuin tot Hollandse theekoepels, waarin de bijzondere theeplant centraal staat.
Docenten
Praktische informatie
Data, tijden, locatie
5 vrijdagen
23, 30 oktober
6, 13, 20 november
13.15-15.00 uur
Leiden, zaal ntb
Werkvorm
Hoorcollege met gelegenheid tot vragen.
De laatste twee colleges zal er thee worden geschonken door uw docent.
Wat verwachten de docenten van de deelnemers?
Er is geen voorbereiding nodig. Wel kunt u eventueel de boeken die onder studiemateriaal staan zelf aanschaffen en lezen. Het artikel van o.a. Marlou Schrover is gratis te downloaden.
Studiemateriaal
Niet verplicht
Anoma van der Veere, Katarzyna Cwiertka, Sushi eet je met je handen. Persoonlijke verhalen van een Japancorrespondent, Luitingh-Sijthoff. 2026. ISBN 9789021061269
Renate Heru Utomo, Theebladeren van smaragd: Een kopje vol geschiedenis, Walburg Pers, 2026. ISBN 9789464566178
Renate Heru Utomo, De wereld van thee: Bewuster kiezen, zetten en proeven — Atlas Contact, 2026. ISBN 9789045052915 (vanaf 21 oktober verkrijgbaar)
Marlou Schrover, Inge Mestdag, Anneke van Otterloo & Chaja Zeegers, ‘Lekker. Waarom knoflook niet meer vies is’, in: Isabel Hoving, Hester Dibbits & Marlou Schrover (ed), Veranderingen van het alledaagse. Cultuur en migratie in Nederland (Den Haag 2005) 77-112. Te downloaden via DBNL
Kosten
Colleges € 215,- (incl. koffie/thee in de pauze)
Inschrijven
Inschrijflink Van aardappel tot thee (volgt dinsdag 15 september)
Om in te schrijven voor een HOVO-cursus heeft u een eduID-account nodig. Dat maakt u aan via https://eduid.nl/home. Kom vervolgens terug naar deze pagina en klik op de inschrijflink. In het volgende scherm klikt u op ‘inloggen via SURFconext’, daarna kiest u ‘eduID’, en logt u in met uw account. Vervolgens kunt u het inschrijfproces doorlopen.
Meerdere cursussen volgen? Een overzicht van alle inschrijflinks vindt u hier.
Maakt u gebruik van de HOVO Stapelpas? U kunt deze pas zelf aanschaffen via de link. Per e-mail horen wij graag welke cursussen u wilt volgen.
Rechtsbovenaan deze pagina vindt u ook een uitgebreide, stapsgewijze handleiding.