De koloniale geschiedenis van het Huis Oranje-Nassau
Wat is de rol geweest van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis van Nederland? Waren de stadhouders, koningen en koninginnen steunpilaren van kolonialisme en (dus) ook slavernij? Zo ja, waren zij dat met overtuiging, en waarom wilden zij dan betrokken zijn, en welke ruimte kregen en namen zij daarvoor? Wat leverde het hun op, qua geld, macht en prestige, plezier wellicht – of juist onbehagen? Hoe werden zij in de koloniën ten tonele gevoerd, en wat dachten hun zogeheten onderdanen van die Oranjes? En wat veranderde er zoal in dit alles, in een periode die ruim vier eeuwen beslaat?
Dit zijn de vragen die een grote groep onderzoekers in de jaren 2023-2026 heeft geprobeerd te beantwoorden, in een onderzoek waartoe het initiatief werd genomen door koning Willem-Alexander. Begin oktober 2026 worden de resultaten van het onderzoek gepresenteerd in een viertal wetenschappelijke bundel en een publieksboek.
Het onderzoek werd geleid door Gert Oostindie, die ook het publieksboek schreef. In deze collegereeks bespreekt hij de achtergronden van dit brede onderzoek, de werkwijze en vooral de resultaten; ook zal hij stilstaan bij de reacties tijdens en na de presentatie.
Onderwerpen van de colleges
Achtergrond en werkwijze; opvattingen en daadwerkelijke rol van de opeenvolgende stadhouders, koningen en koninginnen; geldelijk profijt; de koloniën aan het stadhouderlijke en koninklijke hof; de inzet van de Oranjes in het verbeelden van een imperiale gemeenschap; impact en verzet in de koloniën en in postkoloniale tijden; reacties op het onderzoek; een internationale vergelijking.
Docent
Prof.dr. Gert Oostindie
Prof.dr. Gert Oostindie is emeritus hoogleraar koloniale en postkoloniale geschiedenis aan de Universiteit Leiden en was tevens directeur van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV-KNAW). Meer informatie is te vinden op https://nl.wikipedia.org/wiki/Gert_Oostindie of te zien en beluisteren op YouTube. Ook bij Home Academy verschenen colleges van Gert Oostindie, waaronder Het koloniale verleden van Nederland.
Praktische informatie
Data, tijden, locatie
15, 22, 29 oktober
5, 12, 19, 26 november
3, 10, 17 december 2026
15.15-17.00
Leiden, gebouw ntb
Werkvorm
Hoorcollege met ruimte voor vragen en discussie.
Wat verwacht de docent van de deelnemers?
Thuis 2 tot 4 uur voorbereiding per bijeenkomst. Deze cursus is bedoeld voor geïnteresseerden in koloniale en/of slavernijgeschiedenis, geïnteresseerden in koningshuizen en/of het Huis Oranje-Nassau.
Studiemateriaal
Deelnemers dienen zelf het publieksboek van Gert Oostindie over dit onderwerp aan te schaffen. Het boek is vanaf begin oktober beschikbaar.
Verdere literatuur, de overige vier boeken, zal ook beschikbaar zijn vanaf begin oktober.
Powerpoints worden voor de colleges toegestuurd.
Kosten
De cursusgelden voor najaar 2026 worden momenteel vastgesteld.