Logo Universiteit Leiden.

nl en

Van sjamaan tot complotdenker

Evolutie van religie

Leek enkele decennia geleden religie uit onze moderne wereld te verdwijnen, nu merken we zowel wereldwijd als in eigen land dat dit niet zo is. Wat is dat eigenlijk, religie, en hoe is religie geworden tot wat zij nu is? Deze cursus volgt de ontwikkeling van religie door de tijd heen, gedurende de lange culturele geschiedenis van de mens. We beginnen bij jagers-verzamelaars en gaan dan via communale ‘stam’-religies naar een van de grote revoluties, de komst van het schrift. Vanaf dat moment verandert niet alleen de aard van de religie zelf, maar ook haar relatie met politiek en ethiek worden heel anders, een transformatie die veel van onze nationale geschiedenis heeft vormgegeven. De andere grote revolutie is die van het wetenschappelijk denken, de onttovering van de wereld, waarbij de plaats van de religie in de diverse maatschappijen sterk uiteen gaat lopen. En zo komen we in onze postmoderne wereld, waarin zingeving gefragmenteerd is en verrassende vormen aanneemt, van ‘ietsist’ tot ‘flat-earther’, en van neo-sjamaan tot complotdenker.

Dans van de kanaga-maskers tijdens het grote maskerritueel van de Dogon, Mali. Tireli, 2008. Foto: Wouter van Beek
Onderwerpen van de colleges

College 1
Jager-verzamelaars religies, oud en recent 

College 2
Communale religies 

College 3
Schrift en religie 

College 4
Religie en macht 

College 5
De onttovering van de wereld en haar gevolgen 

College 6
Zoeken naar betekenis: revoltes en complotten 

Docent

Prof.dr. Wouter van Beek

Prof.dr. Wouter van Beek is hoogleraar Antropologie van de religie, en specialist op religies zonder schrift, met name in Afrika. Hij verrichtte antropologisch veldwerk bij de Kapsiki van Noord-Kameroen en de Dogon van Mali.

Praktische informatie

Data, tijden, locatie

6 woensdagen
28 oktober
4, 11, 18, 25 november
2 december 2026
13.15-15.00
Leiden, gebouw ntb.

Werkvorm

Interactief hoorcollege.

Wat verwacht de docent van de deelnemers?

Thuis 3 uur voorbereiding per bijeenkomst. 
Van de deelnemers wordt verwacht dat ze Engels kunnen lezen.
Deze cursus is bedoeld voor mensen met een interesse in religie en de relatie tussen maatschappij en religie.

Studiemateriaal

Per college zullen enkele artikelen worden aangeboden.
Powerpoints worden voor de colleges toegestuurd.

Kosten

De cursusgelden voor najaar 2026 worden momenteel vastgesteld.

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.