Blok 1 - Introductie: Verschillende benaderingen van de Bijbel 

• Theologie en exegese: de relevantie van de Bijbel, educatie en prefiguratie.

• Wetgeving: wetten, verhalen, en de relatie tussen wet en narratief.

• Wetenschap: historische en sociale vragen.

• Kunst: tekstuele visualisatie, verbod en artistieke interpretatie.

Blok 2 - Schepping en beproeving

Hier kijken wij naar de twee scheppingsverhalen in Genesis en de enorme impact hiervan op de kunst. Wij kijken ook naar scheppingsverhalen uit andere culturen en de invloed hiervan op de Bijbelse traditie. Het scheppingsverhaal is ook de eerste beproeving van de mens. Wat is het doel van beproevingen? Hoe heeft de kunst de beproeving van Eden voorgesteld? En wat is de verhouding tussen de Hof van Eden en het Paradijs? 

Blok 3 - Vaders, moeders en kinderen: Universele archetypen van familieopstellingen

De Bijbel staat vol met familieverhalen: Kain en Abel, Jacob en Esau, Jozef en zijn broers, en veel meer. Het zijn verhalen van jaloezie, ouderliefde, oudervoorkeur (of afkeur), en wraak. Het zijn thema’s die in alle tijden relevant waren en de kunst heeft talloze meesterwerken omrent deze verhalen geproduceerd. 

Blok 4 - Engelen en boodschappers

In veel verhalen wordt de goddelijke wil of advies uit de mond van een engel gesproken, een boodschapper. Wie zijn deze mysterieuze wezens die het monotheïsme lijken te ondermijnen, wanneer zijn ze een mens, wanneer vertegenwoordigen ze het Goddelijk en wanneer zijn ze een figuratie voor de innerlijke gedachten van de mens? 

Blok 5 - Dromen, visioenen, mystiek en magie

Bijna in alle culturen in de oudheid werden dromen als een Goddelijke boodschap gezien. Vaak werden ze zelfs als profetieën beschouwd. Dit onderdeel gaat om verschillende Bijbelse dromen, zoals de droom van Jacob, de dromen van Jozef en van Farao, de droom van Nebukadnezar en het visioen van Ezechiël, die een basis vormt voor het mystieke denken. 

Dr. Diklah Zohar is kunsthistorica met specialisatie in kunst in religieuze context. Haar promotieonderzoek betrof mozaïekversiering van Kerken en Synagogen in de late oudheid en  middeleeuwen. Haar liefde voor mozaïekkunst heeft haar geïnspireerd om zelf als kunstenaar actief te zijn. 

Bekijk hier een lezing door Diklah Zohar over Joodse manuscripten bekijken. Deze lezing gaf zij voor Vereniging Hebreeuws.

Dinsdag 25 augustus
10.00-15.45
Leiden, gebouw ntb

Hoorcollege met ruimte voor vragen en discussie.

Er is geen voorkennis nodig. De studiedag is bedoeld voor wie andere inspiraties en inzichten in de Bijbel wil krijgen, maar ook voor wie de Bijbel niet zo goed kent en kennis wil maken met de visuele uitingen en de enorme invloed die de Bijbel op beeldtaal had, en nog steeds heeft. 

De powerpointpresentatie wordt i.v.m. de gebruikte afbeeldingen niet beschikbaar gesteld.

Er is geen voorbereiding nodig voor deze studiedag. Wel kunt u de relevante hoofdstukken uit de Bijbel doornemen.

Relevante hoofdstukken uit de Bijbel per blok

Bij blok 2 - Schepping en beproeving:
Genesis 1, 2 en 3
Psalm 104

Blok 3 - Vaders, moeders en kinderen:
Genesis 4, 22, 24, 25 (verzen 19-34), 26, 29-30 (t/m vers 25), 33, 37, 39 t/m 45, 49
Samuel 1, 16

Blok 4 - Engelen en boodschappers:
Genesis 3 (verzen 22 t/m 24), 16, 18 19, 21, 32, 37
Rechters 13
Job 1-2

Blok 5 - Dromen, visioenen, mystiek en magie:
Genesis 15, 28, 40, 41
Daniel 2
Genesis 6, verzen 1 t/m 7
1 Koningen 24 (verzen 19-22)
Jesaja 6 vers 1
Ezechiël 1

De cursusgelden voor najaar 2026 worden momenteel vastgesteld.