Universiteit Leiden

nl en

Taalwetenschap (BA)

Studieprogramma

Binnen de opleiding Taalwetenschap kun je kiezen uit vier specialisaties. Na je eerste jaar kies je voor Language & Cognition, Descriptive Linguistics, Comparative Indo-European Linguistics (allen in het Engels) of Taal en Communicatie (in het Nederlands).

Programmaoverzicht

Het Indo-Europees werd meer dan vijfduizend jaar geleden gesproken door mensen die waarschijnlijk leefden ten noorden van de Zwarte Zee. Uit deze taal zijn later talen als Sanskrit, Grieks en Latijn ontstaan, maar ook Nederlands, Engels, Frans en Russisch. De Indo-Europeanen hebben geen geschreven bronnen nagelaten. Bij Vergelijkende Indo-Europese taalwetenschap proberen we de taal van de Indo-Europeanen te reconstrueren. Dat gebeurt door veel talen te leren en die talen vervolgens met elkaar te vergelijken.

Alle talen hebben een grammatica. Maar van de ongeveer zesduizend talen wereldwijd zijn er slechts vijfhonderd redelijk bekend. Duizenden talen wachten dus op een nieuwsgierige taalwetenschapper om de structuren te achterhalen en te beschrijven. Door talen te onderzoeken en beschrijven kunnen talen die dreigen te verdwijnen van de vergetelheid worden gered. Maar er zijn ook onbeschreven talen met een heleboel sprekers. Met elke nieuw beschreven taal leren we variaties in taal kennen. 

Mensen worden geboren met het vermogen om taal te leren, welke taal dan ook. Ze houden zich daarbij aan allerlei ongeschreven regels zonder dat ze daar ooit les in hebben gehad. Taal is met andere woorden een systeem en de taalwetenschapper onderzoekt dit (cognitieve) systeem. Je houdt je bezig met (formele) modellen over taal die proberen te verklaren hoe taal in onze hersenen is gerepresenteerd. Deze studie raakt aan onderzoeksgebieden als psychologie, neurowetenschap en informatica. Ook zonder NG of NT profiel kun je kiezen voor deze specialisatie.

Mensen gebruiken taal meestal met de bedoeling om iemand bijvoorbeeld te informeren, te vermaken of te overtuigen. Hoe gaat dat functionele gebruik van taal in z’n werk? Bij Taal en Communicatie gaat het om taal in gebruik. We kijken naar verschillen en overeenkomsten tussen talen en de daarmee verbonden culturen. Verder is er veel aandacht voor de manier waarop talige en niet-talige communicatie op elkaar inspelen en hoe ook daar cultuur een belangrijke rol speelt.

Een aantal vakken uitgelicht

Jaar 1

Je krijgt inzicht in de verscheidenheid van de talen van de wereld en maakt kennis met opvallende kenmerken van bepaalde talen of taalgroepen.

Van een tiener die moeilijk chill zegt kijk je niet vreemd op. Maar als een vijftiger dat zegt? Bewust en onbewust gebruik je taal om bij een bepaalde groep te horen. In dit college kijk je hoe taal als sociaal verschijnsel werkt.

Schijnbaar moeiteloos rijgen we sprekend de woorden aan elkaar en begrijpen we de inge­wikkeldste teksten. Syntaxis onderzoekt wat precies een zin tot een zin maakt en wat de mens blijkbaar van de structuren van taal moet weten om spreken en verstaan mogelijk te maken.

Jaar 2

In dit vak leer je hoe je een onafhankelijk psycholinguïstisch experiment ontwerpt, uitvoert, analyseert en presenteert. Je kunt de technieken direct toepassen in een eigen onderzoeksproject.

De cursus Tekstgenres bied een inleiding in het thema tekstgenres. Aan bod komen onderwerpen zoals wat is een genre en wat is een tekst? Daarnaast worden de genres bekeken in een sociolinguïstische setting.

In dit college staat de relatie tussen cultuur, taalgebruik en taalsysteem centraal. Als voorbeeld voor bestudering van deze relatie dienen Afrikaanse talen.

Hittitisch is de taal van het Hititische rijk dat van ongeveer 1650-1180 vChr. over grote delen van het huidige Turkije heerste. Hittitisch is geschreven in spijkerschrift op kleitabletten en is één van de oudst overgeleverde Indo-Europese talen. In deze cursus zullen we de hele grammatica van het Hittitisch behandelen.

Jaar 3

In dit college pas je je analytische vaardigheden toe op materiaal verzameld in veldwerksessies onder begeleiding van een docent(e) en een spreker van een Afrikaanse taal. Het doel is het oefenen van formuleren van nieuwe vragen die je aan de spreker kunt stellen en besef krijgen wat er allemaal fout kan gaan als jij en de spreker elkaar verkeerd interpreteren.

In dit college wordt de oudste vorm van Sanskrit behandeld, namelijk die van de Veda’s, een verzameling hymnen en rituele teksten uit de periode tussen ca. 1200 en 800 v.Chr.

In deze werkgroep leer je welke concepten ten grondslag liggen aan het onderzoeksgebied van klank en klankstructuur. Je leert hoe je een onderzoek doet naar dit onderwerp en hoe je daar verslag van kunt doen.

Door hun woordkeus kunnen taalgebruikers de gedachten van gesprekspartners of lezers een bepaalde kant op sturen. Maar ook grammaticale keuzes, die meestal onbewust worden gemaakt en minder opvallen, beïnvloeden het sturende karakter van een taaluiting. Het is die sturende kracht van grammatica die in dit college centraal staat.

Gedetailleerd programma

Hieronder vind je een overzicht van het curriculum. Wil je een gedetailleerde beschrijving van de vakken? Bezoek dan onze Studiegids. Let op: dit is het programma van het huidige studiejaar. Het programma van volgend jaar kan verschillen.

Klik op de loep voor een vergroting.

Hoe vul jij je keuzeruimte in?

Je krijgt veel vrijheid om zelf de inhoud van je studie te bepalen. In het derde jaar van je bacheloropleiding heb je een keuzeruimte van 30 studiepunten. Je kiest zelf hoe je die invult met:

Verdiep je kennis met extra colleges bij je eigen opleiding of kies bij een andere opleiding een vak dat past bij jouw specialisatie, bijvoorbeeld op het gebied van literatuur of geschiedenis. Je maakt je keuze uit speciaal samengestelde pakketten (zogeheten minoren, waarvan er meer dan vijftig zijn), maar je kunt ook zelf een pakket samenstellen.

Tijdens een stage werk je voor een aaneengesloten periode bij een organisatie, bijvoorbeeld een ministerie, internationaal bedrijf of ontwikkelingsorganisatie. Een goede manier om te ontdekken hoe het werk je bevalt. De inhoud van de stage spreek je af met je studiecoördinator. De Studenten Loopbaan Service helpt je graag om een geschikte stageplek te vinden. 

Alleen in Leiden kun je je wetenschappelijke én kunstzinnige talenten tegelijk ontwikkelen. Naast je studie in Leiden kun je vakken volgen aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten en het Koninklijk Conservatorium in Den Haag.

Een studieperiode in het buitenland is dé kans om je horizon te verbreden. Specialistische kennis die in Leiden niet voorhanden is, vind je soms wel bij een universiteit in het buitenland. Je leert je redden in een onbekende omgeving. Je verbetert je talenkennis en vergroot je kansen op de arbeidsmarkt. En heel belangrijk: je leert internationaal te denken. Je kunt dat doen in het kader van het Erasmus uitwisselingsprogramma. Er zijn ook beurzen beschikbaar voor een dergelijk verblijf in het buitenland.

Deze website maakt gebruik van cookies. Meer informatie.