Universiteit Leiden

nl en

Leidens oudste kadaster (1832) online

Wie door vroegnegentiende-eeuws Leiden wil zwerven en alles over de panden van toen en hun eigenaars wil weten, kan de sleutelstad nu vinden op www.hisgis.nl. Het oudste kadaster van de binnenstad van Leiden, stammend uit 1832, is op 5 december ontsloten als eerste stad in het project HisGIS Nederlandse steden.

Het HisGIS-project van de Fryske Akademy, dat wordt geleid door Hans Mol (tevens verbonden aan het Instituut voor Geschiedenis van de Leidse universiteit) en Johan Feikens, biedt digitale kaarten met historische geodata over mensen, bezit en erfgoed. Hiermee kunnen historische ontwikkelingen in ruimte en tijd op een gedetailleerd lokaal niveau worden geanalyseerd. De basislaag van HisGIS vormt het gedigitaliseerde napoleontische kadaster uit 1832, met het perceel als kleinste cartografische eenheid.

Leiden is naast het al beschikbare Amsterdam en de Friese elf steden een mooie proeftuin om de mogelijkheden van dit geografische informatiesysteem voor een relatief grote belangrijke historische stad te testen. Voor Leiden kunnen namelijk net als voor Amsterdam de percelen gekoppeld worden aan een precieze analoge huizenkaart, in dit geval de wijk- en gebuurtenkaart van 1850. Deze buurtkaart, maar ook de kaart van Blaeu uit 1649, een in 1870 verschenen cholera- en tyfuskaart en andere kaarten zijn als achtergrondlaag beschikbaar.

Exacte georeferentie

Het HisGIS-team stak veel aandacht in exacte georeferentie en slaagde er met digitale technieken in om voor de percelen in de Leidse binnenstad een afwijkingstolerantie van hooguit 1 meter te realiseren.

Uit de talrijke historische datasets voor de vijftiende tot en met de negentiende eeuw wordt komend voorjaar nog een huisnummerlaag toegevoegd aan HisGIS Leiden. Hierin wordt samengewerkt met de Leidse bouwhistoricus Jan Dröge. Kort daarna zal het gebied worden uitgebreid met de kadastrale gemeenten rondom Leiden: Rijnsburg, Oegstgeest, Warmond, Leiderdorp, Koudekerk en Zoeterwoude.

Aan de invoer van de perceelgegevens is meegewerkt door vrijwilligers via de crowdsourcingsite VeleHanden. Het project wordt mede ondersteund door DANS-KNAW en sluit aan bij het NWO-Alfa Meerwaarde-project Mapping Historical Leiden van de archeologe Roos van Oosten (Universiteit Leiden) en de mediëvist Arie van Steensel (Rijksuniversiteit Groningen).

In het project HisGIS Nederlandse steden staan na Leiden onder meer Den Bosch, Hoorn, Maastricht en Dordrecht op de rol. Meehelpen met het invoeren van perceelgegevens kan nog steeds via VeleHanden.

Meer informatie over HisGIS Leiden: www.hisgis.nl/leiden