Spreker: Marieke van der Schaaf - Universiteit Tilburg
Tijd: 13.15-14.15 u
Plaats: 1A.101

Als je ziek bent, blijf je liever in bed liggen dan dat je gaat hardlopen of naar een feestje gaat. Lichamelijke en geestelijke vermoeidheid worden beschouwd als inherent aan acute ziekten, maar er is weinig bekend over de mechanismen die aan dit ziektegedrag ten grondslag liggen. In deze presentatie bespreek ik verschillende theoretische modellen van geestelijke vermoeidheid, laat ik zien hoe acute immuunmanipulaties (bijv. lipopolysaccharide) gedrag en cognitie veranderen, en ga ik in op de potentiële neurobiologische mechanismen van vermoeidheid en cognitieve stoornissen bij ziekte. Daarnaast bespreek ik hoe deze kennis de manier waarop we cognitie bij ziekte beoordelen, ter discussie stelt en hoe dit ons kan helpen om langdurige, invaliderende vermoeidheid na ziekte te begrijpen.

Marieke van der Schaaf is momenteel universitair docent bij de afdeling Cognitieve Neuropsychologie aan de Universiteit Tilburg. Ze promoveerde aan het Donders Centre for Neuroimaging in Nijmegen op dopamine en motivationeel leren onder begeleiding van prof. Roshan Cools. Daarna vervolgde ze haar promotieonderzoek aan het Expertisecentrum voor Chronische Vermoeidheid in Nijmegen, waar ze de neurobiologie van vermoeidheid bij MECFS bestudeerde. Vermoeidheid bleef een centraal thema in haar onderzoek. Ze ontving een subsidie ​​van de Nederlandse Kankerbestrijding voor onderzoek naar kankergerelateerde vermoeidheid en recentelijk een ZonMW-subsidie ​​voor onderzoek naar cognitieve symptomen bij MECFS, waarbij ze de rol van interacties tussen het immuunsysteem en de hersenen bij vermoeidheid onderzoekt.

Tijd: 12.00 - 13.00 uur
Locatie: 0B04
Spreker: Jakob Kasper. PhD student UvA

Affectieve polarisatie en de gevolgen daarvan voor het functioneren van de democratie vormen een centraal thema in hedendaagse democratieën. Dit motiveert een groeiende interesse in interventies die gericht zijn op het verminderen van polarisatie, antidemocratische attitudes en steun voor politiek geweld. In het eerste deel van deze presentatie bespreek ik een conceptuele replicatie en uitbreiding van een interventietoernooi dat is ontworpen om deze gevolgen te verminderen. In een gerandomiseerd enquête-experiment met een quotasteekproef van N = 22.500 Nederlandse burgers hebben we 14 interventies getest, gebaseerd op beproefde strategieën zoals het corrigeren van misvattingen over politieke tegenstanders, het benadrukken van gemeenschappelijke identiteiten en het gebruik van pro-democratische signalen van de elite. Verschillende interventies hadden kleine maar gunstige effecten, waarbij de meest succesvolle de beloftes van de liberale democratie benadrukten en misvattingen over hoe politieke tegenstanders democratie zien, corrigeerden. Onze bevindingen suggereren dat sommige interventiestrategieën generaliseerbaar zijn over verschillende contexten, maar onderstrepen tegelijkertijd de noodzaak van meer internationaal onderzoek.

Hoewel interventies onder volwassenen kunnen bijdragen aan het versterken van de democratische veerkracht, vormen veel politieke attitudes en identiteiten zich al eerder in het leven, en de adolescentie blijft een onderbelichte ontwikkelingsperiode. In het tweede deel van de presentatie ga ik daarom in op een internationaal onderzoek naar affectieve polarisatie onder adolescenten. Aan de hand van enquêtegegevens van adolescenten (N = 7.031) en volwassenen (N = 9.997) in vijf Europese landen onderzoeken we leeftijdsverschillen in affectieve polarisatie gedurende de adolescentie, verschillen tussen adolescenten en volwassenen, en variatie rond een belangrijke politieke gebeurtenis. Tussen de 11 en 25 jaar vertoont affectieve polarisatie weinig systematische variatie, wat de verwachting van een uitgesproken stijging gedurende de adolescentie tegenspreekt. In verschillende landen zijn adolescenten minder affectief gepolariseerd dan volwassenen. Panelonderzoek uit Nederland suggereert bovendien dat de affectieve polarisatie bij adolescenten reageert op de politieke context en toenam tijdens de Nederlandse parlementsverkiezingen van 2023. Deze bevindingen wijzen erop dat adolescenten niet uniek gepolariseerd zijn, maar reageren op hun politieke omgeving. Dit heeft implicaties voor educatieve interventies die democratische betrokkenheid en constructieve politieke meningsverschillen bevorderen.

Tijd: 11:15 - 12:15 uur
Locatie: 5A.37

Tijdens dit 'Uur Verantwoord Onderzoek' verwelkomen we elk onderwerp (in brede zin gerelateerd aan verantwoord onderzoek), maar we willen vooral graag van iedereen horen: waar ga je heen met vragen, dilemma's en overwegingen met betrekking tot goede praktijken en onderzoeksintegriteit?

Deze bijeenkomst is ook een gelegenheid om kennis te maken met de nieuwe vertrouwenspersonen die we in ons instituut hebben!

Iedereen is welkom bij deze maandelijkse bijeenkomsten, of je nu wilt luisteren of actief wilt bijdragen aan de discussie. Het doel is om ruimte te bieden voor reflectie en van elkaar te leren.

Als je van tevoren een onderwerp voor discussie wilt voorstellen, of als je wilt dat iemand anders het voor je aankaart (met of zonder je naam te noemen), laat het dan gerust weten aan een lid van de Onderzoekscommissie (of neem rechtstreeks contact op met de voorzitter van deze commissie, Anna van 't Veer). Tijdens de laatste bijeenkomst hebben we bijvoorbeeld ervaringen en ideeën uitgewisseld over postuum auteurschap en kort het onderwerp aangeraakt van hoe om te gaan met ingetrokken publicaties op de websites voor medewerkers van onze universiteit. Er zijn al suggesties gedaan voor toekomstige bijeenkomsten om verantwoord publiceren en het gebruik van AI als onderzoeker te bespreken.