Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Onderzoeksproject

Centre for Public Values & Ethics

Het Centre for Public Values & Ethics (CPVE) is een interdisciplinair academisch expertisecentrum met als doel het verrichten en verspreiden van wetenschappelijk onderzoek naar waardengeladen vraagstukken in de publieke sector, in het bijzonder de ethiek van de publieke ambtsvervulling, zowel in Nederland als daarbuiten. Het CPVE wil het onderzoek op dit terrein bundelen, versterken en een nieuwe impuls geven.

Contact Toon Kerkhoff

Oprichters van het CPVE zijn twee medewerkers van het Instituut Bestuurskunde, dr. Patrick Overeem en dr. Toon Kerkhoff. Hun specialismen weerspiegelen grofweg de verschillende oriëntaties en interdisciplinaire uitgangspunt van het CPVE. Patrick Overeem richt zich op vraagstukken van publieke waarden in bredere zin, en gebruikt hierbij een politiek-filosofisch en ethisch perspectief. Toon Kerkhoff richt zich op bestuursethiek in engere zin (in het bijzonder corruptie) en kiest hierbij veelal een historische en bestuurskundige invalshoek.

Het Centre for Public Values & Ethics (CPVE) richt zich voornamelijk op onderzoek als kernactiviteit. Wetenschappelijk onderzoek op het terrein van de bestuursethiek vormt de basis van al het overige dat het centrum aan anderen (opdrachtgevers, studenten, het publiek) te bieden heeft. De resultaten van het onderzoek worden zo zichtbaar mogelijk in internationale en Nederlandstalige publicaties en presentaties naar buiten gebracht. 

Het CPVE streeft naar interdisciplinariteit in onderzoek door het verenigen van inzichten uit verschillende invalshoeken zoals publiek management, politicologie, geschiedenis, en ethiek.

Het CPVE beoogt in onderzoek antwoorden te formuleren op vragen als:

  • Kan politieke corruptie worden geweten aan een verziekte bestuurscultuur? 
  • Hoe hebben normen rond bestuurlijke integriteit zich historisch ontwikkeld? 
  • Heeft een ‘Code voor Goed Openbaar Bestuur’ meer dan symbolisch nut?
  • Kan beleid om de integriteit van ambtenaren te verbeteren ook averechts werken? 
  • Zijn geavanceerde vormen van ‘integrity testing’ wenselijk of onwenselijk? 
  • Leiden bezuinigingen tot meer of minder integriteitsschendingen bij de overheid?
  • Waarom tillen we nu zwaarder aan onjuist declaratiegedrag dan vroeger? 
  • Worden door managementdenken professionele waarden aangetast?
  • Vergroot netwerkbestuur het risico op belangenverstrengeling?
  • Hoever mogen bestuurders wegens hun ambt in hun privégedrag worden beperkt? 
  • Wanneer is een politiek compromis moreel aanvaardbaar en wanneer niet? 
  • Mogen democratische idealen worden opgeofferd aan vitale belangen?

De uitkomsten van het onderzoek dat binnen het Centre for Public Values & Ethics (CPVE) wordt verricht, worden verspreid door middel van onderwijs binnen de opleiding Bestuurskunde aan de Faculteit Governance and Global Affairs van de Universiteit Leiden, en zo mogelijk ook daarbuiten. Andersom vormt  deelname van studenten aan onderzoek (bijvoorbeeld door leeronderzoeken of stages) een waardevol onderdeel van de werkzaamheden van het CPVE. Ook in het stages en onderwijs ligt de nadruk op diepgaande en strategische reflectie op actuele normatieve vraagstukken.

Academische stage

Het CPVE heeft ieder jaar een beperkt aantal plaatsen voor studenten die een academische stage willen lopen. Gedurende een stage bij het CPVE werken stagiairs mee aan onderzoek en/of (publieks) activiteiten van het CPVE. Taken zijn vooral:

  • Het verder uitbouwen en verbeteren van de database van het CPVE. Studenten kunnen eigen onderzoek voor nieuw materiaal over schandalen omtrent corruptie en integriteit verrichten maar ook bestaande casussen verbeteren.
  • Het verrichten van wetenschappelijk onderzoek en het mee schrijven van wetenschappelijke artikelen. Hiertoe behoort het werken aan het opstellen van onderzoeksvragen, het maken van een onderzoeksdesign, het bestuderen van literatuur en het schrijven van (concept) teksten.
  • Het verder ontwikkelen van data management beleid en de digitale VRE omgeving en deze verder ontsluiten ten behoeve van onderzoek en onderwijs.
  • Het bevorderen van contacten tussen het CPVE en andere wetenschappers, universiteiten en organisaties uit de semipublieke en publieke sector om een groter netwerk te creëren.

Voor meer informatie over het volgen van een stage of een leeronderzoek bij het CPVE kunnen geïnteresseerden contact opnemen met Toon Kerkhoff en/of Patrick Overeem

Capstone-project: een combinatie van onderwijs en onderzoek

Het CPVE organiseert al enige jaren voor een groep masterstudenten een zogenaamd capstone-project: Corruption and Public Integrity in The Netherlands (1945 – present). In een capstone-project schrijft elke student zijn/haar eigen afstudeerscriptie, maar wordt er ook gezamenlijk meegewerkt aan lopend wetenschappelijk onderzoek. In dit geval betreft het onderzoek naar corruptie en andere (grove) integriteitsschendingen in de Nederlandse publieke sector (door politici, bestuurders, ambtenaren) sinds 1945. Het project draagt bij aan de ontwikkeling van een database met casusbeschrijvingen van corruptiegevallen in het Nederlandse openbaar bestuur. Vooral voor de periode vóór 1990 is dit een belangrijke aanvulling op bestaand onderzoek en kennis maar ook voor meer recente tijden ontbreekt het veelal aan degelijke beschrijving en analyse van daadwerkelijke corruptie schandalen.

Het Centre for Public Values & Ethics (CPVE) richt zich op een combinatie van fundamenteel én toegepast bestuursethisch onderzoek. Het toegepaste onderzoek mondt dikwijls uit in aanbevelingen voor opdrachtgevers. In die gevallen gaat onderzoek over in advisering. Het CPVE kan vanzelfsprekend benaderd worden om advies uit te brengen over meer én minder actuele normatieve vraagstukken in het openbaar bestuur. Academische kwaliteit en onafhankelijkheid staat daarbij voorop.

Het Centre for Public Values & Ethics (CPVE) heeft een zogenaamde Virtual Research Environment (VRE). De VRE dient om bevindingen van onderzoek te verspreiden en om het nationale en internationale netwerk van het CPVE te bedienen en te vergroten. Deze online omgeving leent zich voor samenwerking met andere onderzoekers en (onderzoek) studenten. Toegang tot de VRE kan worden aangevraagd bij Toon Kerkhoff en/of Patrick Overeem. Wij hebben momenteel twee projecten in de VRE: Corruption & Integrity in the Netherlands (1945 - present) en Staatscommissies in Nederland 1814 – 2014.