Strijd om zeegrenzen tussen Griekenland en Turkije laait op
In de media beeld: Sean Oulashin via Unsplash
Het parlement in het oosten van Libië heeft onlangs ingestemd met het omstreden zeegrenzenakkoord tussen Turkije en Libië uit 2019. Daarmee laait het al decennialang bestaande conflict tussen Griekenland en Turkije over hun maritieme grenzen opnieuw op. Zeerechtjuriste Hilde Woker, lichtte de kwestie toe bij BNR Nieuwsradio.
Zeegrenzen zijn belangrijk vanwege de natuurlijke rijkdommen die er te vinden zijn, zoals olie en gas, en de strategische invloed die landen ermee kunnen uitoefenen. ‘Voldoende redenen om je grenzen duidelijk af te bakenen’, aldus Woker. Maar als meerdere landen aan een relatief kleine zee grenzen, is het lastig om overeenstemming te bereiken over de precieze afbakening. Daarnaast is het zo dat Griekenland en de EU, en Turkije, een fundamenteel verschillende kijk hebben op hoe deze afbakening zou moeten geschieden. Turkije, dat geen partij is bij het VN-Zeerechtverdrag, vindt dat de eilanden van Griekenland geen recht hebben op een EEZ of continentaal plat, alleen een territoriale zee. Griekenland daarentegen beroept zich op het VN-Zeerechtverdrag en internationaal gewoonterecht, wat stelt dat eilanden wel degelijk deze rechten hebben.
Volgens Woker hebben ‘grote Griekse eilanden als Kreta en Rhodos volwaardige rechten op een exclusieve economische zone en een continentaal plat.’ In hoeverre bij een afbakening deze eilanden ook hun volledige rechten toegekend zouden krijgen blijft natuurlijk de vraag, maar het begint al bij een verschil in opvatting over of er überhaupt een overlap in rechten bestaat. Afbakening gebeurt in principe vaak met behulp van een equidistantielijn: een lijn van punten waarbij ieder punt even ver af staat van de respectievelijke kust. Maar, dat begint natuurlijk al bij de vraag: ‘welke kust?’ Die van de eilanden, zoals Kreta of Rhodos, of, zoals Turkije beweert, vanaf het vasteland van Griekenland? Het afbakeningsverdrag van Turkije en Libië loopt vlak langs Kreta en Rhodos, bijvoorbeeld, waardoor hun maritieme rechten zeer beperkt zouden worden.
Als reactie op de recente stap van Libië heeft Griekenland de onderhandelingen met Egypte aangehaald om zijn maritieme positie te versterken. Volgens Woker geeft Griekenland daarmee het signaal af dat het ‘eveneens rechten in het gebied heeft’ en dat Turkije niet eenzijdig olie mag winnen zolang het geschil niet is opgelost. Het internationaal zeerecht vereist namelijk dat landen zich bij een onopgelost maritiem grensgeschil terughoudend opstellen, het geschil niet verder aanwakkeren en de definitieve beslechting ervan niet in gevaar brengen.
Meer weten?
Lees het volledige BNR-artikel en beluister de BNR radiouitzending