Is tolheffing door Iran in de Straat van Hormuz geoorloofd?
In de media beeld: Reza Ghazali via Unsplash
Iran wil tol heffen op scheepvaart door de Straat van Hormuz. Hilde Woker, zeerechtdeskundige Grotius Centre, uit in de Volkskrant haar twijfels over de rechtmatigheid van dit plan. Volgens haar botst het plan met het ‘VN-Zeerechtverdrag, dat vrije doorgang door cruciale zeestraten moet garanderen.’
De aankondiging van Iran om tol te heffen op schepen die de Straat van Hormuz passeren, zorgt internationaal voor onrust. De smalle zeestraat is een van de belangrijkste doorgangen voor de wereldwijde oliehandel, waardoor mogelijke beperkingen direct economische en geopolitieke gevolgen hebben.
Volgens Woker fungeert het Zeerechtverdrag als de ‘grondwet van de oceanen’ en verbiedt het tolheffing. Hoewel deze verplichting formeel niet geldt voor Iran en de Verenigde Staten, omdat beide landen het verdrag niet hebben geratificeerd, is Iran wel gebonden aan het gewoonterecht. Dat schrijft voor dat de onschuldige doorvaart niet mag worden gehinderd. Een algemene tolheffing zou daarom in strijd zijn met deze verplichting en daarmee onrechtmatig, aldus Woker.
Wanneer Iran zijn plannen toch doorzet, ‘blijft bemiddelen - zoals Pakistan de afgelopen dagen deed’ - volgens Woker de beste oplossing. De Volkskrant bericht dat de EU inmiddels heeft laten weten ‘fel gekant te zijn tegen elke vorm van tolheffing.’