EU wil invloed Big Tech beperken en eigen sector versterken
In de media beeld: Joshua Sortino via Unspash
Europa streeft naar meer digitale soevereiniteit, maar blijft afhankelijk van Amerikaanse techbedrijven. In Spraakmakers bespreekt Reijer Passchier of Europa het afgelopen jaar sterker of juist kwetsbaarder is geworden op digitaal gebied.
Passchier stelt dat Europa zich in een ‘digitale noodsituatie’ bevindt, waarin pogingen tot meer Europese technologische zelfstandigheid botsen met de realiteit van groeiende afhankelijkheid van Amerikaanse Big Tech. Overheden en organisaties maken steeds vaker gebruik van clouddiensten en AI-toepassingen van Big Tech, waardoor de kwetsbaarheid toeneemt. ‘We worden ons bewuster van de risico’s, maar stellen ons er tegelijk ook steeds meer aan bloot.’ Nederlandse initiatieven zoals het AI Deltaplan en oproepen tot investeringen tonen ambitie, maar de praktijk blijft weerbarstig. Passchier is voorstander van steward ownership bedrijven, waarbij de maatschappelijk missie leidend is en niet het winstoogmerk.
Tegelijkertijd zet de Europese Commissie in op deregulering via een zogeheten Omnibuswet, bedoeld om Europese innovatie te stimuleren. Passchier waarschuwt dat dit juist de machtspositie van Big Tech versterkt. ‘De verhoudingen zijn inmiddels zo scheef dat deregulering neerkomt op het verder vrij spel geven aan deze grote technologie bedrijven.’ De geopolitieke druk vanuit de VS maakt het bovendien moeilijk om als Europa hard op te treden. De VS dreigt met maatregelen rond handel, NAVO-samenwerking en hulp aan Oekraïne. Ondertussen groeit de zorg dat vitale infrastructuur – van belastingdienst tot openbaar vervoer – afhankelijk is van systemen die van buiten Europa gecontroleerd worden, met alle risico’s voor de democratische rechtsstaat van dien.
In de dominantie van Big Tech schuilt een zekere ‘kwetsbaarheid’ zegt Passchier. Op het moment dat zij die dominante positie van winnaars verliezen, ontstaat er ruimte voor Europese spelers om terrein te winnen. ‘Laat dat dan alsjeblieft Europese alternatieven zijn die wel verantwoord met de samenleving omgaan.’