Militaire bescherming versnelt opwarming Groenland
In de media beeld: Tina Rolf via Unsplash
De groeiende militaire aanwezigheid rond Groenland moet veiligheid bieden, maar tegelijkertijd vergroot het de klimaatdruk op het kwetsbare eiland en zet het geopolitieke spanningen verder op scherp. Hilde Woker, universitair docent internationaal recht en expert in het zeerecht, ging in gesprek met Paul Luttikhuis voor de rubriek ‘Als het maar verandert’ van het NRC.
De druk neemt toe door publieke uitlatingen van Donald Trump, die Groenland strategisch positioneert tegen Russische en Chinese invloed. De smeltende ijskap maakt dat de zeeroutes rond Groenland namelijk een deel van het jaar toegankelijk worden. Maar schepen hebben op zee sowieso het recht op doorvaart, aldus Woker. Daarnaast hebben de Verenigde Staten sinds de Tweede Wereldoorlog al verregaande militaire bevoegdheden op het eiland, maar hebben ze daar de laatste jaren steeds minder in geïnvesteerd. ‘Alles wijst erop dat het [Trump] vooral om de grondstoffen te doen is.’
De Groenlandse bevolking heeft uitgesproken op den duur onafhankelijk te willen worden. Volgens Woker ‘is door alle internationale bemoeienissen het onafhankelijkheidsproces in Groenland ernstig verstoord.’ Het dwingt het eiland tot snelle keuzes over veiligheid en internationale partnerschappen, terwijl de invloed van grootmachten toeneemt. En dat terwijl het behoud van de Inuit cultuur en normen en waarden zo belangrijk is voor de Groenlanders. Woker legt uit dat veel inheemse volkeren op een heel andere manier leven en denken dan in de westerse wereld het geval is.
Door alle ophef over Groenland en de uitlatingen van Trump heeft Europa nu meer belangstelling gekregen voor Groenland, en kan het Groenland dus ook Europese en NAVO-bescherming bieden. Als de bewoners van Groenland moeten kiezen tussen Denemarken – waarmee ze toch ook een ingewikkelde relatie hebben – of de Verenigde Staten, dan maar Denemarken, met alle bescherming die die optie biedt. ‘De oude kolonisator inruilen voor een nieuwe vormt geen optie voor de bevolking.’