Kinneging: ‘Macht en niet recht geeft de doorslag’
In de media beeld: Benjamin Smith via Unsplash
De aanval op Iran leidt tot veel zorgen bij experts in het internationaal recht. Rechtsfilosoof Andreas Kinneging uitte in een interview met Trouw een ander perspectief: ‘In tijden van crisis komt het beste in mensen naar boven.’
De aanval van de Verenigde Staten en Israël op Iran kenmerkt zich als een breuk met de internationale rechtsorde. Zonder goedkeuring van de Verenigde Naties stuurden Donald Trump en Benjamin Netanyahu hun krijgsmacht een soeverein land binnen, waar de volledige top werd uitgeschakeld. Verschillende experts waarschuwen dat dergelijke acties een kantelpunt kunnen markeren en vrezen dat internationale regels en instituties hierdoor verder worden uitgehold. Kinneging denkt daar anders over. ‘Je hoeft de moraal niet meteen kwijt te raken, maar je moet wel beseffen dat je het goede alleen voor elkaar kunt krijgen met macht.’
Volgens de hoogleraar vindt het internationale recht zijn oorsprong in het negentiende-eeuwse volkerenrecht, dat gebaseerd was op nationale soevereiniteit en het non-interventiebeginsel. In de moderne geopolitieke werkelijkheid staat dat model echter steeds meer onder druk. De opkomst van grootmachten en de ontwikkeling van kernwapens hebben de internationale verhoudingen fundamenteel veranderd.
Vanuit dat perspectief beoordeelt Kinneging ook de huidige oorlog. Hij stelt dat militair ingrijpen onder bepaalde omstandigheden moreel gerechtvaardigd kan zijn. ‘Ik vind deze oorlog inderdaad rechtvaardig: het dient het algemeen welzijn, het voorkomt een onrechtmatige aanval door Iran en gebeurt met de juiste intentie. Het ingrijpen in Iran heeft een zeer sterke morele component, denk maar aan de bevrijding van de Iraniërs.’ De hoogleraar vreest dan ook niet dat de wereld door de afbrokkeling van het internationale recht in een ‘morele afgrond’ zal belanden: ‘In tijden van crisis komt het beste in mensen naar boven. Ik heb hoop.’