Schaduwvloot ontduikt sancties: Duitsland roept op tot actie
In de media beeld: Ian Simmonds via Unsplash
Duitsland wil het internationaal zeerecht aanpassen, om sanctie ontduikende Russische schepen - onderdeel uitmakend van de schaduwvloot - aan te pakken. Het huidige systeem blijkt te zwak tegen vlaggenstaten met open registers. Hilde Woker, gespecialiseerd in internationaal zeerecht, duidt de zaak in BNR-nieuwsradio.
Woker meldt dat het huidige internationaal zeerecht vooral is gebaseerd op instemming van deelnemende landen. ‘Landen kunnen niet onderworpen worden aan regels waar ze zelf niet mee hebben ingestemd.’. Alleen een vlaggenstaat kan schepen op volle zee aanpakken. Dit maakt het moeilijk om tegen de schaduwvloot op te treden.
De schaduwvloot verwijst naar schepen die onder opdracht staan van landen waartegen allerlei sancties zijn afgekondigd (denk aan Rusland, Venezuela of Iran), maar gebruikmaken van bijvoorbeeld open scheepsregisters in landen als de Bahama’s of Panama om op die manier de sancties te omzeilen. Ook word er soms onder een dubbele vlag, of een valse (niet-bestaande) vlag gevaren. Onder het huidige internationaal zeerecht is handhaving tegen dit soort schepen dus extreem ingewikkeld.
De Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Wadephul, wil nu een groep landen meekrijgen om strengere regels op te stellen tegen de schaduwvloot. Woker benadrukt dat de International Maritime Organization (IMO) - onderdeel van de VN - hier al eerste stappen in heeft gezet: ‘Er is in 2023 een resolutie aangenomen om strengere controles voor deze ‘flags of convenience’ mogelijk te maken, met een oproep aan vlaggenstaten, maar ook aan havenstaten, om hier strenger tegen op te treden. In de haven kun je makkelijker handhaven, maar op volle zee blijft dit de exclusieve verantwoordelijkheid van de vlaggenstaat.’
Duitsland bekritiseert de huidige handhaving als onvoldoende en pleit voor concrete maatregelen om schepen die sancties omzeilen doeltreffender aan te pakken. Het blijft echter onduidelijk welke maatregelen Duitsland precies wilt nemen, en hoe deze gerealiseerd kunnen worden. Het is namelijk niet zo eenvoudig om het internationaal zeerecht aan te passen, zodat dit ook jegens landen zoals Venezuela, Rusland en Iran te handhaven is.
Meer weten?
Beluister het BNR-nieuwsradio fragment (uitzending 26 januari, vanaf 18.05 uur)