Rusland zet wegwerpagenten in om Europa te ontwrichten
Wegwerpagenten voeren in Europa sabotage, brandstichting en spionage uit voor Russische diensten. Bart Schuurman, hoogleraar terrorisme en politiek geweld, waarschuwt in het NRC dat hun inzet steden kwetsbaar maakt en verhoogde waakzaamheid vereist.
Schuurman legt uit dat de mensen, vaak mannen, die gelokt worden door de Russische geheime dienst, wegwerpagenten worden genoemd. De Russen zetten hen in om 'stickers plakken, molotovcocktails gooien of andere sabotage. Veel mensen zijn bereid voor relatief weinig geld veel persoonlijk risico te nemen,' legt Schuurman uit.
De agenten zijn veelal dertigers; een derde heeft een criminele achtergrond. Sommige scholieren worden via sociale media verleid om mee te doen. Voorbeelden van hun acties zijn onder meer het in brand steken van een loods met hulpgoederen voor Oekraïne bij Londen, het bezorgen van brandbare pakketten bij DHL in Oost-Duitsland, en het afluisteren van wifi bij Europol in Den Haag.
Volgens Schuurman wijst veel op Russische betrokkenheid, van crypto-betalingen tot contactgegevens van inlichtingendiensten. Hoewel individuele agenten vaak amateuristisch zijn, kan hun grote aantal aanzienlijke schade veroorzaken. 'Kwantiteit kan hun gebrek aan kwaliteit compenseren: Rusland kan zo angst zaaien en het Westen middelen kosten om op te sporen en te vervolgen.'
Het Westen reageert met strengere wetgeving en intensievere samenwerking tussen politie en inlichtingendiensten. Toch waarschuwt Schuurman: 'Europa moet zich weerbaarder opstellen en Moskou duidelijk maken dat tegenmaatregelen volgen als deze acties doorgaan.'