Logo Universiteit Leiden.

nl en

Theatergeschiedenis en de interpretatie van het hedendaagse Nederlandse toneel

Capita selecta.

Soms roept theater meer vragen op dan zij antwoorden oplevert. Soms ben je geraakt door een voorstelling, maar waardoor dan precies? Voor een deel is het misschien de intentie van de makers, kunst om het publiek aan het denken zetten, kunst is meestal niet bedoeld als een verhaaltje voor het slapen gaan. Voor een ander deel kunnen die vragen samenhangen met de onbekendheid van het maakproces en/of de plek die de voorstelling inneemt in de theatraal historische context.

Deze cursus biedt een overzicht van een aantal belangrijke gebeurtenissen in de toneelgeschiedenis, van de Griekse tragedies van Aischylos tot het postdramatische theater van Jan Fabre. Aan de hand van Nederlandse voorstellingen en theaterteksten van de afgelopen eeuw worden de historische thema’s geïllustreerd en krijgen we inzicht in regieconcepten en in alle facetten van het maakproces van de voorstelling. Deze  dramaturgische analyse  is bedoeld om het kijkplezier te kunnen verdiepen. Daarnaast krijgen de deelnemers inzicht in hoe het Nederlands/Vlaamse theaterlandschap zich heeft ontwikkeld. Auteurs zoals Herman Heijermans, Hugo Claus, Judith Herzberg en Peer Wittenbols en belangrijke vernieuwende regisseurs als Ivo van Hove,  Erik Vos, Johan Simons en Guy Cassiers komen aan bod en ook kleinere bepalende gezelschappen als bijvoorbeeld Werktheater, Baal en Carver worden besproken.

We brengen het geleerde in praktijk door gezamenlijk één of meer stukken te lezen en/of voorstellingen (live of online) te bezoeken en na te bespreken.

Scènefoto uit de voorstelling Hamlet versus Hamlet. Een coproductie van Toneelgroep Amsterdam en het Toneelhuis. Fotograaf Jan Versweyveld.

Opzet van de colleges

  1. Inleiding.
    Het ontstaan van het theater als rituele handeling. De Griekse tragedie en zijn weerslag in het moderne toneel:  Oresteia, Antigone, Oedipus en Medea.
  2. Van Shakespeare naar Lanoye.
    Hamletvertolkingen in het Nederlands toneel en de Romeinse Tragedies van Ivo van Hove.
  3. Van romantiek naar naturalisme.
    Heijermans tussen Tsjechov en Ibsen. Acteren volgens Stanislavski.
  4. Modernisme en expressionisme in vorm (Meijerhold, Grotowski) en inhoud (Strindberg en Brecht).
    Brecht op de Nederlandse planken.
  5. Becket en de absurdisten
    Wachten op Godot, Eindspel, Pinter, Lodewijk de Boer.
  6. De jaren zeventig en de actie Tomaat. Van Nederlandse Comedie naar Publiekstheater en de Appel,  het Werktheater en toneelgroep Baal. Leedvermaak van Judith Herzberg.
  7. Het Nederlandstalige theaterlandschap van nu.
  8. Voorstelling of registratie van voorstelling met nabespreking waarbij veel van de dramaturgische analysebegrippen in de praktijk gebracht kunnen worden.

8 woensdagen
13 oktober tm 1 december 2021
(geen college op 20 okt)
15.15-17.00 uur
(De datum van de voorstelling of registratie van voorstelling met nabespreking wordt in later stadium bekend gemaakt.)
Leiden

Werkvorm

De cursus heeft de vorm van een gemengd hoor- en werkcollege. Na een inleiding bespreken we fragmenten van teksten en/of voorstellingen. Er is  ruimte voor discussie in de analyse van de teksten en voorstellingen.
Thuis ca. 2 uur lezen per bijeenkomst (een college een artikel of een (fragment van een) toneeltekst). 
De te lezen artikelen en stukken en de voorstellingsfragmenten zijn zoveel mogelijk in het Nederlands of in Nederlandse vertaling. Voorkennis is niet noodzakelijk, passie voor theater is belangrijker.

Studiemateriaal

  • Syllabus of  hand-outs met informatie over de colleges en de titels en weblinks van te lezen artikelen.
  • online theaterencyclopedie
  • (Fragmenten van) voorstellingen die online te zien zijn.

Collegeserie in de zaal € 264
Bij de prijzen zijn de digitale bestanden van de syllabus inbegrepen. U kunt geen print bestellen.
Bijkomende kosten: mogelijk een bezoek aaneen voorstelling.

Docent

Bart Vieveen promoveerde in de film- en literatuurwetenschap en is na zijn afscheid als rector/bestuurder van het Stedelijk Gymnasium werkzaam als regisseur, dramaturg en auteur.

Deze website maakt gebruik van cookies.  Meer informatie.