Nationale en Internationale Politiek (BSc)
Studieprogramma
Van het volgen van algemene inleidingen naar het ontwikkelen van jouw persoonlijke specialisme; over onderwerpen uiteenlopend van de gemeenteraad tot de ‘nieuwe wereldorde’; van beleidsprocessen naar filosofische vraagstukken. Met uitstapjes naar economie, geschiedenis en filosofie: tijdens je studie Politicologie: Nationale en Internationale Politiek gaat er een wereld voor je open.
Jaar 1: Politicologie, de basis
In het eerste jaar raak je vertrouwd met de belangrijkste politicologische begrippen en theorieën. Je volgt inleidende vakken over nationale en internationale politiek. Ook word je getraind in onderzoeksvaardigheden en statistiek. Waar nodig, krijg je ondersteuning van studieadviseurs, werkgroepdocenten en studentmentoren.
Vakken in jaar 1
Nederlandse Politiek
Van verkiezingen tot kabinetsformaties, van ‘polderen’ naar populisme: hoe werkt de Nederlandse politiek? In dit vak leer je over onze democratie, politieke partijen, kiesstelsels, de rol van media en rechter, en de verhouding tussen regering en parlement. Wat er nu in Den Haag gebeurt, bespreek je direct in de colleges.
Internationale Politiek
Hoe werkt de internationale politiek en waarom gedragen landen, internationale organisaties en andere actoren zich zoals ze doen? In dit vak leer je de mondiale politiek en het buitenlandbeleid van staten zoals Nederland begrijpen. We behandelen vraagstukken zoals mondialisering, oorlog en vrede, mensenrechten en nucleaire bewapening. Ook hier worden actuele internationale ontwikkelingen en gebeurtenissen direct in de colleges besproken.
Politicologie: Theorieën & Benaderingen
Hoe bestuderen politicologen eigenlijk de politiek en wat maakt politicologie een wetenschap? Politicologen kunnen verschillende brillen opzetten: soms richten ze zich op de belangen van actoren, soms op de regels van het spel. In dit vak werk je met de belangrijkste benaderingen in de politicologie.
Politiek en Beleid
Waarom lukt het soms wel om politieke idealen en doelstellingen te verwezenlijken en vaak niet? In dit vak leer je waarom beleid een groot verschil maakt: hoe het tot stand komt, hoe het ‘verkocht’ wordt, hoe het wordt uitgevoerd, en hoe het wordt ervaren door burgers. We behandelen voorbeelden die de nationale en internationale politiek raken: denk aan maatschappelijke weerbaarheid, het toeslagenschandaal, de coronamaatregelen, klimaatbeleid of immigratiebeleid.
Europese Geschiedenis
Wat leert de geschiedenis ons over de huidige Europese (geo)politiek, bijvoorbeeld in de context van de werking van de EU tot de oorlog in Oekraïne? Je leert bij ons hoe politieke, economische en culturele ontwikkelingen in Europa zich sinds het einde van de 18e eeuw hebben gevormd. Dit vak legt de basis voor een gedegen kennis van Europese geschiedenis en dit helpt ons het hedendaagse functioneren van Europese landen onderling, Europa zelf, maar ook de wereldpolitiek, te begrijpen en kritisch te analyseren.
Recht en Rechtsstaat
Waartoe dient de democratische rechtsstaat, uit welke instituties bestaat zij en hoe voorkom je dat zij uit elkaar valt? Na een inleiding in de grondslagen van de democratische rechtsstaat bestuderen we aan de hand van belangrijke momenten en debatten haar ontstaan in Nederland. Vervolgens plaatsen we dit in breder perspectief door te kijken naar historische ontwikkelingen in landen als Frankrijk, Duitsland en de Verenigde Staten. Tot slot besteden we aandacht aan actuele spanningen en uitdagingen voor de rechtsstaat.
Vergelijkende Politiek
Waarom hebben sommige landen, zoals Nederland, een parlementair systeem, en andere een presidentieel systeem, zoals de Verenigde Staten, en wat betekent dat voor de politieke praktijk? In dit vak vergelijk je politieke systemen van verschillende landen over de hele wereld en leer je hoe instituties zoals politieke partijen, kiessystemen en sociale bewegingen functioneren in zowel democratieën als autocratieën. Je leert denken in vergelijkend perspectief, wat de basis legt voor dieper begrip van politieke processen wereldwijd.
Onderzoeksmethoden
Van het vertalen van theorieën naar meetbare concepten tot het kiezen van de juiste onderzoeksstrategie en dataverzamelingsmethode – in dit vak leer je de basis van onderzoeksmethoden. Daarnaast leer je de sterke en zwakke punten van verschillende methoden te beoordelen, wat de basis legt voor je eigen onderzoek later in de opleiding. Wat je in dit vak leert ook kan inzetten om waarheidsclaims in de (sociale) media te beoordelen.
Politiek van de Europese Unie
In dit vak leer je de geschiedenis, instituties en besluitvormingsprocessen van de EU kennen en pas je verschillende theorieën toe om Europese integratie te begrijpen. Je analyseert actuele vraagstukken zoals de eurocrisis, migratiestromen en buitenlands- en veiligheidsbeleid, wat essentieel is voor iedereen die bij Europese instellingen, ministeries of internationale organisaties wil werken.
Introductie Statistiek en Data-Analyse
Hoe kun je met data politieke vragen beantwoorden, zoals de invloed van opvattingen over Europa op stemgedrag of de relatie tussen politieke systemen en de kans op oorlog? In dit vak maak je kennis met de basis van kwantitatieve analyse: van het beschrijven van data tot het uitvoeren van statistische toetsen. Je leert in de werkcolleges werken met het statistische programma R, een veelgevraagde vaardigheid bij werkgevers, en oefent met het analyseren, interpreteren en rapporteren van resultaten.
Academische vaardigheden
Hoe lees je wetenschappelijke teksten, bouw je sterke argumenten op en presenteer je je ideeën overtuigend? In onze eerstejaars kleinschalige werkcolleges academische vaardigheden behandel je niet alleen vakinhoudelijke stof, maar werk je gaandeweg aan essentiële academische vaardigheden voor je studie: kritisch lezen en analyseren van onderzoek, correct brongebruik, en het ontwikkelen en presenteren van eigen argumenten, zowel mondeling als schriftelijk. Deze vakoverstijgende vaardigheden komen ook van pas in je latere werk!
Jaar 2: Verbreding en verdieping
In de eerste helft van het tweede jaar breid je jouw politicologische basiskennis uit met inzichten uit onder meer de filosofie, psychologie en economie.
In de tweede helft van het tweede jaar kies je vijf verdiepende vakken. Daarmee ga je aan de slag met je eigen politicologisch profiel.
Vakken in jaar 2
Politieke Psychologie
Waarom stemmen mensen op een bepaalde partij, hoe ontstaat racisme en waarom zijn sommige conflicten onoplosbaar? In dit vak leer je hoe psychologische mechanismen zoals emoties, vooroordelen, persoonlijkheid en groepsdynamiek het politieke gedrag van zowel burgers als elites beïnvloeden. Je past politiek-psychologische theorieën toe op actuele nationaal en internationaal vraagstukken, en leert begrijpen waarom mensen zich politiek gedragen zoals ze doen.
Politieke Filosofie
Wat kunnen Plato, Hobbes en andere klassieke denkers ons leren over hedendaagse vraagstukken zoals democratie, sociale ongelijkheid of klimaatrechtvaardigheid? In dit vak maak je kennis met de belangrijkste stromingen in de politieke filosofie. Je ontwikkelt vaardigheden in conceptuele analyse en logische argumentatie, en ontdekt dat eeuwenoude filosofische debatten nog steeds relevant zijn voor het begrijpen van actuele politieke, morele en maatschappelijke problemen op nationaal en internationaal niveau.
Multivariate Statistiek en Data-Analyse
Wie stemt op populistische partijen, welke landen tekenen mensenrechtenverdragen en welke factoren verhogen de kans op oorlog? In dit vak bouw je voort op Statistiek I en leer je geavanceerde statistische methoden om deze vragen te beantwoorden. Je werkt in de werkcolleges verder met het programma R en analyseert verschillende soorten data (publieke opinie, landenkarakteristieken, etc.), waarmee je vaardigheden ontwikkelt die essentieel zijn voor je eigen onderzoek en die sterk gevraagd zijn bij werkgevers.
Economie en Rationele Keuzetheorie
Hoe beïnvloeden economie en politiek elkaar en wat betekent dit voor beleid? In dit vak leer je de hoofdlijnen van de economische theorie kennen, waarbij rationele keuzetheorie centraal staat als manier om economisch én politiek gedrag en besluitvorming te begrijpen. Je past economische concepten en modellen toe op politiek relevante thema's zoals economische groei, ongelijkheid, handel, de eurocrisis en klimaatbeleid.
Kwalitatieve Onderzoeksmethoden
Ongemerkt trekken we de hele dag door conclusies op basis van ‘kwalitatieve’ observaties. Intuïtief vergelijken we gevallen - ‘maar tijdens de vorige verkiezingen werkte dat wél zo’ - en beschouwen we politieke retoriek -‘dat is een typisch anti-migratie frame’. In dit vak leer je hoe kwalitatief onderzoek systematisch kan gebruiken in de wetenschap en daarbuiten. Je leert hoe je een kwalitatief onderzoeksproject ontwerpt, wat voor bewijs je nodig hebt om kwalitatieve claims te staven, en welke conclusies je kan trekken op basis van de verschillende kwalitatieve onderzoeksmethoden.
Onderzoeksvaardigheden
In het tweede jaar ga je in kleinschalige werkcolleges je eigen politicologisch onderzoek doen. Je schrijft een onderzoeksvoorstel, voert de analyses uit en presenteert je bevindingen zowel schriftelijk als mondeling. Je werkt zelfstandig aan een project over een langere periode, waarmee je project- en tijdsmanagementvaardigheden ontwikkelt, en je leert constructieve feedback geven op elkaars werk. Zo heb je het hele onderzoeksproces al een keer onder begeleiding doorlopen: een goede voorbereiding op je bachelorscriptie in het derde jaar.
Verdiepende vakken
Na het eerste anderhalf jaar heb je een stevige politicologische basis en kun je werken aan je eigen profiel. Ga jij je verdiepen in bijvoorbeeld verkiezingen, politieke communicatie, internationale veiligheid, crisismanagement, mensenrechten of activisme? Door een pakket van vijf verschillende vakken zelf samen te stellen, start je nu met het invullen van je eigen focusgebied.
Deze hoorcollegevakken zijn interactief en worden verzorgd door gespecialiseerde wetenschappers en gastdocenten uit de praktijk. De vakken sluiten aan bij actuele maatschappelijke en politieke ontwikkelingen, zodat je leert met een scherp oog naar de wereld van nu te kijken.
Jaar 3: Toepassing en vrije keuzeruimte
In het derde jaar geef je jouw politicologische profiel verder vorm. Je zoomt in op enkele onderwerpen naar keuze. De kennis en vaardigheden die je hebt opgedaan ga je inzetten voor jouw eigen onderzoek, onder begeleiding van een docent. In de andere helft van jaar drie kun je een kijkje nemen buiten de opleiding: je kunt kiezen voor keuzevakken, een minor, of studeren in het buitenland. Ook is er de mogelijkheid om stage te lopen.
Opbouw van jaar 3
Seminars
In het derde jaar kies je een seminar gegeven door een specialist op hun eigen onderzoeksterrein, zoals populisme, internationale veiligheid, klimaatbeleid of digitale democratie. In deze kleinschalige seminars staat onderzoekend leren centraal: je bespreekt actuele wetenschappelijke literatuur, voert diepgaande discussies met docenten, medestudenten en gastprofessionals uit de praktijk, en ontwikkelt je eigen perspectief op complexe politicologische vraagstukken.
Keuzeruimte
Hoe geef je jouw studie een persoonlijke invulling? In het derde jaar heb je een half jaar (30 EC) keuzeruimte om je opleiding af te stemmen op jouw interesses en ambities. Je kunt zelf een pakket aan vakken samenstellen uit het keuzevakkenaanbod, of een minor volgen aan de Universiteit Leiden of een andere Nederlandse universiteit. Maar je kunt ook naar een universiteit in het buitenland gaan voor een uitwisseling, of stage lopen bij een organisatie.
Ook voor de keuzeruimte organiseren wij tijdig een informatiesessie om de opties door te nemen. Je studieadviseur kan je helpen de mogelijkheden te verkennen die bij jouw plannen passen.
Scriptie
Dit is waar je naartoe hebt gewerkt: je eigen politicologische scriptieonderzoek van A tot Z uitvoeren. Samen met een kleine groep medestudenten verdiep je je in de actuele wetenschappelijke literatuur over een specifiek thema, zoals verkiezingen, representatie, migratie, klimaatpolitiek of internationale veiligheidsmissies. Onder begeleiding van een ervaren onderzoeker met expertise in dat gebied formuleer je je eigen onderzoeksvraag, ontwerp en voer je je onderzoek uit, en schrijf je je bachelorscriptie. Dit individuele eindwerkstuk vormt de afsluiting van je bachelor.
Hoe ga ik studeren?
Hoorcolleges
Je krijgt uitleg van een docent over vooraf opgegeven en bestudeerde stof. Uiteraard kun je de docent dan vragen stellen. Regelmatig treden politici, consultants en journalisten op als gastspreker.
Werkgroepen
In een kleine groep (van maximaal 20 studenten) bespreek en doordenk je de stof met je medestudenten, onder leiding van een docent. Ook schrijf je stukken en geef je presentaties.
Zelfstudie
Je werkt zelfstandig of met medestudenten aan de stof en de bijbehorende opdrachten—in jouw tempo, op een van de vele werkplekken in de faculteit, de Universiteitsbibliotheek of thuis.
Hoeveel tijd ben ik ‘kwijt’ aan studeren?
Studeren is een voltijdbaan. Als je er serieus werk van maakt, besteed je gemiddeld zo’n 40 uur per week aan het voorbereiden en volgen van colleges, maken van opdrachten en leren voor tentamens. Tenminste 16 uren in de ‘werkweek’ zijn ‘contacturen’, de resterende tijd besteed je aan zelfstudie.
Begeleiding, ondersteuning en inspiratie
Natuurlijk, een universitaire studie vraagt om zelfstandigheid. Maar als politicologiestudent sta je er niet alleen voor. We bieden je verschillende vormen van begeleiding, individueel en in groepsverband. Ook is er aanvullende ondersteuning voor studenten met een functiebeperking en kun je terecht bij onze studentenpsychologen.
Studieadviseurs
Jouw studieadviseur is het eerste aanspreekpunt tijdens de opleiding. Je kunt bij jouw studieadviseur terecht als je hulp of advies nodig hebt. Dit kan zijn voor praktische zaken, zoals het rooster of de planning van de studie, het kiezen van je vakken, stage lopen of vrijstellingen aanvragen. Maar ook als het gaat om meer persoonlijke problemen, zoals studievertraging door persoonlijke omstandigheden, vastlopen in je studie of problemen met je studiemotivatie.
Tutor
Tijdens het eerste halfjaar van je studie krijg je een tutor toegewezen. Een tutor is een van je docenten, die jou kent en je alles kan vertellen over het programma en je op weg helpt met je studie-aanpak. Met je tutor voer je enkele 1-op-1-gesprekken; waar nodig verwijst je tutor je door.
Mentoraat
Als eerstejaars student moet je waarschijnlijk even wennen aan het ritme, de regels en de schaal van de universiteit. En ook het studentenleven kan in het begin een beetje overweldigend zijn. Geen zorg; je staat er niet alleen voor. We helpen je met een goede start van je studie.
In het eerste halfjaar treedt je werkgroepdocent academische vaardigheden ook op als tutor, die je helpt je studie-aanpak te ontwikkelen.
Ook word je, in een wat informelere groepsvorm, begeleid door een ouderejaarsstudent Politicologie. Jouw studentmentor weet wat er komt kijken bij de overstap van middelbare school naar universiteit en helpt je met praktische zaken, zodat je je weg kunt vinden binnen de opleiding, het studeren en het studentenleven. In het mentoraat leer je ook je medestudenten beter kennen.
Aanvullende ondersteuning
Fenestra: advies over studeren met een functiebeperking
Het Fenestra Disability Centre adviseert over alle zaken die te maken hebben met studeren met een functiebeperking. Fenestra kan je helpen voorzieningen aan te vragen, maar ook financieel advies bieden en algemene informatie geven om je te helpen je weg te vinden binnen en buiten de universiteit.
Studentenpsychologen
Als je ingeschreven staat als student aan de Universiteit Leiden, kun je gebruikmaken van de diensten van de studentenpsychologen.
Isabelle van Rossum
Student
Het eerste jaar van de studie Politicologie is heel breed. Je krijgt vakken over recht, en economie en politieke wetenschap. Je bekijkt de politiek vanuit vele invalshoeken en doet veel feitelijk kennis op waardoor je breed georiënteerd bent. In je tweede jaar moet je deze kennis gaan toepassen en krijg je vakken zoals politieke filosofie en politieke psychologie.
Paul Nieuwenburg
Hoogleraar
De spanning tussen individuele mensenrechten en besluitvorming door meerderheden zie ik als een permanente bron van inspiratie voor de politieke filosofie en de politieke wetenschap.