Overleeft onze democratische rechtsstaat de macht van Big Tech?
beeld: Mika Baumeister via Unsplash
Reijer Passchier, hoogleraar digitalisering en de democratische rechtsstaat (OU) en universitair docent staatsrecht, is er niet zeker van. AI wordt in rap tempo omarmd door juridisch professionals, maar de machtsinvloed achter deze technologie wordt zwaar onderschat. Zo vertelt hij in een interview met Mr.
De technologische ontwikkeling brengt niet alleen veel verandering in de samenleving, maar ook in het recht. Digitale systemen hebben steeds meer invloed op welke informatie mensen zien, welke beslissingen worden genomen en hoe regels worden toegepast. Juristen lijken echter meer bezig te zijn met de efficiëntie van digitalisering dan met welke gevolgen het heeft voor de democratische rechtsstaat. ‘Daar zouden zij eigenlijk wakker van moeten liggen.’ Feitelijk legt het namelijk een groot deel van de macht in handen van computerprogrammeurs, en nog zorgwekkender, bij een kleine groep dominante technologiebedrijven.
Volgens Passchier wordt het hoog tijd om de macht van de computerprogrammeur te reguleren en toe te werken naar een ‘wendbaar wetgevingsproces’ waarbij programmeurs en uitvoerders direct betrokken worden hij het ontwerp van een wet, zodat ook de computercode in overeenstemming is met de wet- en regelgeving.
We moeten ervoor waken dat we in Europa niet ook een Big Tech laten ontstaan die de algoritmes bepaalt, en bepaalt tot welke digitale diensten en onder welke voorwaarden gebruikers en organisaties daar toegang tot krijgen. Passchier pleit voor een andere aanpak; voor een digitale economie die past binnen de regels van de democratische rechtsstaat. Met meer ruimte voor kleinere technologiebedrijven die meer verbonden zijn met de samenleving en die de menselijke waarde dienen. Geen beursgenoteerde, op winst en macht beluste bedrijven. Zo kun je als jurist ook je soevereiniteit, autonomie en daarmee de rechtsstaat beschermen.
Lees hier het verkorte interview of hier het volledige interview (€) in Mr.