Universiteit Leiden

nl en

FWN opent academisch jaar duurzaam met elektrokatalyse en een verrassing

In een volle collegezaal C1 trapte de faculteit W&N op dinsdag 5 september het nieuwe academische jaar af. Het thema, evenals bij de universitaire opening een dag ervoor: duurzaamheid.

Onderwijs over duurzaamheid, onderzoek naar duurzaamheid en zelf duurzamer handelen: dat was de kernboodschap van het welkomstwoord van decaan Geert de Snoo tijdens de facultaire opening van het academisch jaar. De Universiteit Leiden, haalde hij aan, steeg afgelopen jaar niet voor niets naar de derde plek in de duurzaamheidsranking van Nederlands hoge onderwijs. Cijfers die De Snoo vanaf de duurzaamheidswebsite van de universiteit toonde, lieten zien dat met name de Gorlaeusnieuwbouw een uitstekende energiebalans heef. Die gebruikte dankzij de warmtewisselaars in een jaar slechts 87 kubieke meter gas, voor een gemiddeld Nederlands huishouden is dat 1500 meter.

Jules Verne

‘Water zal de kolen van de toekomst zijn.’ Na De Snoo vervolgde chemicus Marc Koper het programma met een rede over chemie en hernieuwbare energie. Hij begon met een tekstfragment van Jules Verne uit 1875. Daarin bespreken de hoofdpersonen hoe op een dag water, met behulp van elektriciteit, ontleed zal worden in waterstof en zuurstof. Samen zullen die een onuitputtelijke bron van warmte en licht  vormen, ‘van een intensiteit waartoe kolen niet in staat zijn’, aldus Verne.

Waterstof uit water

In 2017 is die voorspelling nog niet uitgekomen, maar als het aan Koper ligt komt daarin snel verandering. Dus wanneer zal iedereen rondrijden in auto’s op schoon geproduceerd waterstof? Voorlopig zijn fossiele brandstoffen nog goedkopere leveranciers van waterstof, erkende Koper. ‘Maar die vergelijking is niet eerlijk. Het verbranden van fossiele brandstoffen levert namelijk afval op, en op dit moment betaalt niemand voor dat afval.’

Fundamenteel onderzoek

In zijn eigen onderzoek probeert Koper op diverse manieren bij te dragen aan de vervanging van fossiele brandstoffen. Zo bevatten katalysatoren voor chemische omzettingen naar waterstof vaak platinum, maar dat is niet goedkoop. Koper is dus op zoek naar alternatieven, of manieren om het materiaal efficiënter in te zetten als katalysator. Daarvoor is fundamenteel onderzoek nodig om het verloop van de reacties precies te leren kennen.

Verrassing: geen verrassingsact

Tijdens zijn welkomstwoord had decaan De Snoo het al laten vallen: de verrassing in de aangekondigde verrassingsact was dat er geen act was. Die had op het laatste moment afgezegd. Maar na enige toetsenbordcapriolen en bijbehorende consternatie in de zaal verscheen uiteindelijk op het scherm een waardige vervanging. De YouTube-weergave van het We are Science-lied dat cabaretier Gregor Bak tijdens het lustrumjaar in 2015 ten gehore bracht in de naastgelegen collegezaal, leidde zelfs tot voorzichtig meezingen in de zaal.

Student challenge

Kersvers assessor Bernice Dekker sloot de bijeenkomst af met de aankondiging van een nieuwe competitie. De faculteit W&N heeft al competities voor een onderzoeker en docent van het jaar; daarbij komt nu de Student Challenge. In de komende maanden kunnen studenten hun ideeën indienen, vertelde Dekker, de winnaar ontvangt een mooie prijs. Het thema van de competitie? De duurzame faculteit.