Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Grote Europese subsidie voor verbeteren TBC-vaccin

Het huidige TBC-vaccin biedt niet voldoende bescherming meer. Een Europees consortium gaat daarom proberen een nieuw vaccin te ontwikkelen. Hiervoor ontvangen zij een Horizon2020-subsidie van 18 miljoen euro. Bijna een miljoen euro hiervan gaat naar het LUMC.

Vergelijking van vaccins

“We hebben nu een veelbelovend kandidaat-vaccin ontwikkeld dat beter lijkt te werken dan het huidige BCG-vaccin; ook zijn er een aantal andere kandidaten ontwikkeld. Deze willen we bij mensen gaan testen en onderling vergelijken”, vertelt hoogleraar Infectieziekten Tom Ottenhoff. Hij is namens het LUMC bij het project, TBVAC2020, betrokken. De onderzoekers gaan met name kijken naar de veiligheid en de immuunresponsen die deze nieuwe vaccins oproepen. Het vergelijken van vaccins binnen een studie is uniek. 

Meest besmettelijke TBC

Het BCG-vaccin wordt al bijna een eeuw gebruikt. Het berust op een verzwakte versie van de TBC-bacterie die bij runderen voorkomt. De werkzaamheid van het vaccin neemt echter steeds verder af. “Het BCG-vaccin beschermt jonge kinderen nog wel goed tegen ernstige gevolgen van een TBC-besmetting, zoals hersenvliesontsteking, maar werkt niet goed tegen open long-TBC. Die vorm komt vooral bij volwassenen voor en is de meest besmettelijke vorm van TBC”, aldus Ottenhoff. “Daardoor heeft BCG nauwelijks meer impact op de overdracht van TBC.”

Combinatie van eiwitten

“Het nieuwe vaccin is gebaseerd op een combinatie van drie verschillende eiwitten”, vertelt Ottenhoff. Het gaat om eiwitten die in verschillende fases van de infectie tot expressie komen. “Door eiwitten uit de verschillende besmettingsfases in het vaccin te combineren hopen we de effectiviteit te vergroten. De werkzaamheid van een eerder veelbelovend vaccin uit een ander lab viel tegen, dus we hopen dat onze kandidaat zijn belofte gaat waar maken.”

Het project wordt geleid door het  TuBerculosis Vaccine Initiative (TBVI), een Europese organisatie voor onderzoek naar vaccins en biomarkers voor tuberculose. Ottenhoff zit in het senior managementteam van  TBVI .

Immunity, Infection and Tolerance is een van de 7 profileringsgebieden van het LUMC.