Parlementaire enquêtecommissie Corona: verpleeghuisbewoners zonder juridische basis ‘opgesloten’
beeld: Alex Boyd via Unsplash
Mede door handelen van het ministerie van Volksgezondheid (VWS) werden tijdens de eerste coronagolf bewoners van verpleeghuizen zonder juridische basis ‘opgesloten’. Wim Voermans, hoogleraar staatsrecht, spreekt van een ‘schaduwbeleidslijntje’ waardoor bewoners ‘de facto gedetineerd werden’ en duidt de kwestie tegenover de NOS.
In maart 2020 stelde het kabinet officieel een bezoekverbod in voor verpleeghuizen. Op basis van een noodverordening werd bepaald dat familieleden en vrienden geen toegang meer hadden tot deze instellingen. Dat de bewoners zelf ook binnen moesten blijven en afgesloten van de buitenwereld, werd echter niet officieel aangekondigd. Dit ‘wandelverbod’ werd beschreven in een vraag-en-antwoordlijst van verpleeghuisbranchevereniging ActiZ, die in samenwerking met VWS werd opgesteld. Hoewel ambtenaren al signaleerden dat een sluitende juridische basis hiervoor ontbrak, werd het gegooid op ‘Nood breekt wet’.
‘Nood breekt geen wet’, zegt Voermans hierover. ‘Dat is helemaal geen rechtsbeginsel’. Volgens de hoogleraar had het kabinet in deze situatie de noodwetten uit de Coördinatiewet uitzonderingstoestanden moeten inzetten. Een korte route die ook in de betrokkenheid van het parlement had voorzien. ‘Maar in plaats daarvan is het er via een schaduwbeleidslijntje ingerommeld’.
Aanvankelijk wilde VWS tijdens de enquête geen uitspraken doen over de juridische grondslag van het wandelverbod. Als wordt erkend dat dergelijke ingrijpende maatregel zonder duidelijke juridische grondslag is genomen, dan zou er sprake kunnen zijn van onrechtmatig handelen. Gedupeerden zouden de overheid hiervoor aansprakelijk kunnen stellen. Vermoedelijk is VWS bang voor claims, aldus Voermans.
Lees hier het volledige NOS-artikel