Onzekerheid rond methode voor leeftijdsbepaling van asielzoekers
In de media beeld: Sébastien Goldberg via Unsplash
Nederland bepaalt de leeftijd van asielzoekers deels op uiterlijk en gedrag in een zogenoemde leeftijdsschouw. Verschillende experts, waaronder universitair docent immigratierecht Mark Klaassen, immigratierecht deskundige, wijzen op het belang van een zorgvuldige leeftijdsvaststelling. Dit is nodig om te voorkomen dat kinderen ten onrechte als volwassene worden behandeld.
De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) gebruikt schouw-momenten om een inschatting te maken of asielzoekers echt minderjarig zijn wanneer documenten ontbreken om dit te kunnen aantonen. ‘Deze minderjarigen kunnen tot hun 18e niet worden teruggestuurd, ook niet als ze geen recht hebben op een verblijfsvergunnning’, bericht het NRC. Daarbij wordt gekeken naar kenmerken als stoppels, gezichtsuitdrukking en houding. Uit onderzochte dossiers blijkt dat dezelfde signalen tot tegengestelde conclusies kunnen leiden, met verstrekkende gevolgen voor opvang en asielprocedures.
Klaassen deed onderzoek voor de Adviesraad Migratie en signaleerde dat verkeerde leeftijden – die als uitgangspunt voor de aanvraag geldt - worden vastgesteld in Italië en Griekenland. Dit komt vaak aan het licht wanneer in Nederland twijfel rijst bij de schouw. ‘Minderjarigen die aankomen op Lampedusa worden in een beschermde opvang gezet, terwijl volwassenen naar het vasteland mogen. Dus wie wil doorreizen, heeft er belang bij om zich als meerderjarig voor te doen.’ Zijn advies luidt om niet blindelings op deze leeftijdsregistraties in die landen te vertrouwen, maar vooral zelf in te zetten op een betrouwbare manier van omgaan met de onzekerheid van leeftijd.
Volgens Klaassen is het onmogelijk om iemands exacte leeftijd op basis van uiterlijk vast te stellen: ‘Je kunt niet aan iemand afzien of hij zestien of achttien is.’ Hij pleit er om die reden voor het onderzoek verder uit te breiden met orthopedagogen en artsen die iets over de leeftijdsontwikkeling kunnen zeggen.