9.30 Hoe hersencellen zich een leven lang blijven aanpassen

Prof. Christiaan Levelt is hoogleraar Neuroscience en directeur van het Nederlands Herseninstituut van de KNAW. Hij onderzoekt de hersenprocessen die een rol spelen bij leren en informatieverwerking. Zijn onderzoek richt zich daarbij op de hersengebieden die verantwoordelijk zijn het visuele systeem. Hij is geïnteresseerd in de vraag hoe hersencircuits zich aanpassen als reactie op de informatie die zij ontvangen en hoe deze processen verschillen tussen het ontwikkelende en het volwassen brein.

10.00 Het lerende brein op school

Dr. Linda van Leijenhorst is onderzoeker bij het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit Leiden en een van de oprichters van het Brain & Education Lab. Haar onderzoek richt zich op de ontwikkeling van cognitieve en schoolse vaardigheden, zoals lezen, tekstbegrip en het onthouden van informatie. Met gedragsstudies en hersenonderzoek onderzoekt zij hoe deze vaardigheden zich ontwikkelen bij kinderen, adolescenten en jongvolwassenen.

10.20 Een leven lang leren met muziek

Dr. Rebecca Schaefer is universitair hoofddocent bij Gezondheids- en Klinische Neuropsychologie van de Universiteit Leiden en leidt de onderzoeksgroep Music, Brain, Health & Technology. Iets nieuws aanleren leidt vaak tot meetbare veranderingen in het brein, en de manier waarop je leert kan daar invloed op hebben. Eerder onderzoek laat zien dat muzikale activiteiten bij uitstek nieuwe verbindingen in het brein stimuleren. In deze lezing wordt gekeken of muziek het leren en de bijbehorende hersenveranderingen kan beïnvloeden, en ook of dit verschilt tussen jongere en oudere volwassenen. 

11.00 Nieuwsgierige baby's

Prof. Sabine Hunnius is hoogleraar Cognitieve Psychologie aan de Radboud Universiteit en verbonden aan het Donders Institute for Brain, Cognition and Behavior. Ze onderzoekt hoe baby’s leren over de wereld om hen heen, hoe ze hun omgeving verkennen, en hoe je nieuwsgierigheid bij jonge kinderen kunt stimuleren. Ook wil zij weten hoe baby’s interacties aangaan met de mensen om hen heen en leren om samen met anderen te spelen en dingen te doen.

11.30 Waarom ons brein houdt van nieuwe dingen

Dr. Judith Schomaker is universitair hoofddocent Cognitieve Neuropsychologie bij de sectie Gezondheids-, Medische en Neuropsychologie van de Universiteit Leiden. Haar onderzoek richt zich op hoe nieuwigheid leren, geheugen en motivatie beïnvloedt. Daarnaast onderzoekt zij hoe mensen beter kunnen leren door effectieve leerstrategieën te gebruiken.

11.50 Hoe jongeren leren van en met anderen

Prof. Anna van Duijvenvoorde is hoogleraar Ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit Leiden. Haar onderzoek richt zich op de relatie tussen de ontwikkeling van de hersenen en veranderingen in leren en besluitvorming tijdens de adolescentie. Ze onderzoekt hoe jongeren leren in sociale situaties en waarom zij in sommige situaties meer risico’s nemen. Met deze kennis draagt zij bij aan het ontwerpen van leeromgevingen die effectief leren stimuleren en aan het ondersteunen van jongeren bij het maken van keuzes in risicovolle situaties.

13.30 Hoe het brein leert omgaan met tegenslag

Prof. Anne-Laura van Harmelen is hoogleraar Brein, Veiligheid en Veerkracht verbonden aan het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit Leiden. Haar onderzoek richt zich op de invloed van jeugdtrauma op gedrag, emoties en hersenprocessen. Ze onderzoekt waarom sommige jongeren kwetsbaar worden na ingrijpende ervaringen, terwijl anderen veerkracht ontwikkelen en zich ondanks tegenslag verder kunnen ontplooien.

13.50 Angstige patronen doorbreken met neurofeedback

Dr. Janna Marie Bas-Hoogendam is universitair docent bij de afdeling Ontwikkelings- en Onderwijspsychologie van het Instituut Psychologie aan de Universiteit Leiden en verbonden aan de afdeling Psychiatrie van het Leids Universitair Medisch Centrum. Haar onderzoek richt zich op de neurobiologische basis van angst, met speciale aandacht voor sociale angst bij jongeren. Daarnaast onderzoekt zij hoe real-time fMRI-neurofeedback kan helpen om angstige patronen in het brein te veranderen en jongeren met sociale angst beter te ondersteunen.

14.10 Leren navigeren na hersenletsel

Prof. Ineke van der Ham is hoogleraar Technologische Innovaties in de Neuropsychologie bij Gezondheids-, Medische en Neuropsychologie aan de Universiteit Leiden. Zij is gespecialiseerd in ruimtelijk denken en navigeren, zowel in de echte wereld als in virtuele omgevingen. Ze combineert fundamenteel neurocognitief onderzoek met klinische toepassingen en richt zich op hoe technologische innovaties kunnen helpen bij het aanleren en herstellen van ruimtelijke vaardigheden, bijvoorbeeld tijdens revalidatie na hersenletsel.

15.10 Dieren en mensen: leren te beslissen over wat we zien in de wereld

Dr. Anne Urai is universitair docent cognitieve neurowetenschappen. Haar onderzoek richt zich op de verwerking van sensorische informatie tot beslissingen in het brein, en verschillende factoren die zulke beslissingen beïnvloeden zoals leerprocessen en veroudering.

Ze laat zien wat er in ons brein gebeurt als mensen en andere dieren leren beslissingen te maken over wat we zien in de wereld om ons heen. Zulke snelle beslissingen, zoals zien of het stoplicht al op groen is gesprongen, vertellen ons veel waarop het brein informatie verzamelt en die omzet in een actieplan.

15.30 Taalmodellen zijn n(i)et mensen

Dr. Stephan Raaijmakers is hoogleraar Communicatieve AI bij het Leiden University Centre for Linguistics. Hij onderzoekt hoe taalwetenschap kan helpen bij het slimmer worden van Artificial Intelligence. In zijn presentatie worden grote taalmodellen in verband gebracht met hoe mensen taal leren. We zullen zien dat er overeenkomsten zijn, maar ook grote verschillen. Ook gaan we in op de discussie in welke mate taalmodellen iets van de structuur van taal snappen, en hoe ze die structuur afleiden uit hun trainingsdata.

15.50 Leren dieren net als mensen?

Dr. Sita ter Haar vertelt ons hoe mensen en dieren verschillen en overeenkomen in het leren van taal en geluiden. 

Leert een vogel zingen zoals een mens leert praten? Leert een kraai anders dan een makaak? Hoe leert een vogelbrein waar hij maanden terug een nootje heeft verstopt? In deze lezing wordt besproken welke verschillen en overeenkomsten er zijn tussen mens in de manier van leren. Daarnaast komen individuele verschillen binnen een soort aan bod. Dit vergelijkende onderzoek kan inzicht geven in hoe deze leerverschillen er uit zien in het brein.