Strenger toezicht trustkantoren werkt, maar illegale praktijken verschuiven
Onderzoeksoutput beeld: Ibrahim Boran via Unsplash
De Wet toezicht trustkantoren (Wtt 2018) versterkt de integriteit van vergunde trustkantoren, concludeert een nieuwe evaluatie. Trustkantoren verlenen financiële en juridische diensten aan (internationale) bedrijven en staan vanwege het risico op witwassen en belastingontwijking onder streng toezicht van De Nederlandsche Bank.
Sinds de Wtt 2018 de regels aanzienlijk aanscherpte, zijn toezicht en handhaving effectiever geworden, concludeert een evaluatie van SEO Economisch Onderzoek, in opdracht van het ministerie van Financiën. Aan het onderzoek werkte ook Harold Koster mee, hoogleraar Ondernemingsrecht aan de Universiteit Leiden. Ook is de samenwerking tussen betrokken partijen, waaronder DNB, de FIOD, het OM en de Belastingdienst, verbeterd. De administratieve lasten voor vergunde kantoren zijn weliswaar hoog, maar worden gezien de risico's van de sector niet als ondoelmatig beoordeeld.
Verschuiving probleem
Tegelijkertijd signaleert het rapport een hardnekkig knelpunt: door de aanscherping van de regels en het aanpakken van problemen op één plek, duiken daardoor ergens anders nieuwe problemen op, de zogenoemde waterbedeffecten. Dienstverlening verschuift bijvoorbeeld naar illegale trustkantoren, andere aanbieders of het buitenland. De omvang en gevolgen van die verschuiving zijn moeilijk vast te stellen, en dat is precies het probleem. Illegale trustdienstverlening blijft grotendeels buiten beeld, terwijl juist daar de integriteitsrisico's het grootst zijn.
Het rapport beveelt aan de aanpak van illegale dienstverlening te versterken via beter onderzoek, effectievere handhaving en slimmere inzet van data. Door databronnen te combineren kunnen mogelijk illegale trustdienstverleners eerder in beeld worden gebracht. Het onderzoek pleit ook voor meer Europese samenwerking. Zodra de nieuwe Europese anti-witwasregels (AMLR) gelden in alle lidstaten, is het zinvol te kijken hoe Nederland het doet ten opzichte van andere landen.
Het volledige rapport is hier beschikbaar.