3.939 soorten gevonden tijdens Expeditie Stadsnatuur
Biodiversiteit beeld: Agnes Westelaken
2.636 bewoners van Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest en Katwijk hebben in mei en juni samen 3.939 soorten planten, dieren en schimmels gespot. Van zeemeeuw tot zeevonk, van watertor tot weegbree, alles werd meegenomen om de stadsnatuur in kaart te brengen.
Iedereen kon meedoen met Expeditie Stadsnatuur. De bewoners van de vier gemeenten gebruikten de gratis app ObsIdentify om de soorten bij hen in de buurt te identificeren en verzamelen. Daarnaast konden zij aansluiten bij ruim vijftig expedities waarin ze op zoek gingen naar nachtvlinders, oeverplanten, salamanders, korstmossen en nog veel meer dieren, planten en schimmels.
Stadsnatuur volgen
‘We willen Expeditie Stadsnatuur elke lente organiseren, zodat we na 5 à 10 jaar trends kunnen zien bij bepaalde soortgroepen’, vertelt Frederic Lens, wetenschappelijk coördinator van het Leiden Biodiversity Network. ‘Misschien nemen sommige groepen toe of laten anderen juist een sterke afname zien. Wetenschappers kunnen vervolgens onderzoeken waarom sommige groepen achteruitgaan. Met die bevindingen kunnen we dan de gemeenten inlichten welke soorten een duwtje in de rug nodig hebben. Zo verbeteren we de natuur om ons heen en daar wordt iedereen beter van. Ook de mens.’
Bijzondere waarnemingen
Tijdens deze editie zijn 491 soorten voor het eerst waargenomen in een van deze vier gemeenten. En van de gespotte 3.939 soorten zijn er 65 zeer zeldzaam voor Nederland. Zo kwam in mei een lammergier over Katwijk gevlogen, klonk het gepiep van een kleine dwergvleermuis in een stadspark en kroop een knotsdijboktor rond in een Leids voedselbos. Deze laatste is wereldwijd nog maar 25 keer gezien.
-
Jordy Janssen (links) en Frederic Lens (rechts) gebruiken de app ObsIdentify om een plant te identificeren. Foto: Taco van der Eb -
De knotsdijboktor, die wereldwijd nog maar 25 keer is gezien. Foto: Johannes Müller
Verschillen tussen gemeenten
Elke gemeente had een andere soort op nummer 1 staan. Zo werd in Leiden het vaakst de akkerhommel gezien, in Oegstgeest de vlinder atalanta en in Katwijk de walstrobremraap, een plant. In Leiderdorp stond dan weer een vogel bovenaan: de kleine karekiet. ‘Het is leuk om te zien dat er in Leiderdorp blijkbaar veel vogelaars actief zijn. De top tien soorten van Leiderdorp zijn allemaal vogels’, zegt Lens.
Experts gaan verder
Waarschijnlijk ligt het aantal soorten nog veel hoger dan 3.936. Hoewel de app ObsIdentify de grotere groepen goed uit elkaar kan houden, zijn sommige soorten wat lastiger. Zo laat de app regelmatig ‘dansmug onbekend’ of ‘strekspin onbekend’ zien. Experts van ObsIdentify en hun partners blijven de app verder verbeteren, zodat ook deze soorten in de toekomst beter kunnen worden geïdentificeerd.
Op naar een nationale expeditie?
In 2025 deed nog alleen Leiden mee aan Expeditie Stadsnatuur, dit jaar voor het eerst ook Leiderdorp, Oegstgeest en Katwijk. ‘Biodiversiteit stopt niet aan de gemeentegrenzen. Als we willen weten hoe het is gesteld met de natuur in Leiden en de wijde omgeving, moeten we die zo volledig mogelijk in kaart brengen’, zegt Lens. Het doel is dan ook dat elk jaar steeds meer gemeenten meedoen. ‘Wie weet kunnen we ooit een nationale Expeditie vanuit Leiden organiseren. Dat zou fantastisch zijn.’