Aida Tadesse ontvangt beurs voor promotieonderzoek naar oude Nubië
NWO PhD in de Geesteswetenschappen beeld: Rotskunst met afbeeldingen van vee op de rotskunstlocatie Sabu‑Jaddi in de regio van de Derde Cataract in Sudan (foto: Clemens Schmillen)
Promovenda Aida Tadesse van de Faculteit der Archeologie heeft de prestigieuze NWO-beurs PhD in the Humanities toegekend gekregen. Dankzij deze financiering kan zij zich de komende vier jaar volledig wijden aan haar onderzoek naar langetermijnveranderingen in levensonderhoud en gezondheid in het oude Nubië.
Een nieuw hoofdstuk
Aida Tadesse is geen onbekende aan de Faculteit der Archeologie. Ze studeerde aan de faculteit en werkte het afgelopen jaar als onderzoeksassistent aan het project Embodied Inequality van Sarah Schrader.
Terugkijkend op het moment waarop ze het nieuws hoorde, zegt Tadesse: 'Ik was ontzettend blij en dankbaar. Het aanvraagproces was lang en intensief, dus ik ben erg opgelucht dat alles goed is uitgepakt!'
Nubische overgang
Tadesse' project richt zich op een ingrijpende ontwikkeling in de menselijke geschiedenis: de overgang naar landbouw. Haar onderzoek concentreert zich op de regio van de Derde Cataract in het oude Nubië, het huidige Soedan.
‘Kort gezegd’, legt ze uit, ‘onderzoekt mijn werk de overgang van een bestaan als jagers-verzamelaars naar voedselproductie en de relatie daarvan met de menselijke gezondheid in het oude Nubië. Wat deze regio bijzonder interessant maakt, is dat de weg naar voedselproductie daar waarschijnlijk heel anders verliep dan elders. In veel delen van de wereld draaide deze overgang vooral om akkerbouw, maar in Nubië lijkt veeteelt een veel belangrijkere rol te hebben gespeeld’, aldus Tadesse.
Lange-termijn perspectieven
Tadesse volgt veranderingen in voeding en gezondheid over een uitzonderlijk lange periode van meer dan 8.000 jaar. Door menselijk skeletmateriaal te analyseren, samen met plantenresten en melkeiwitten die bewaard zijn gebleven in tandsteen, wil zij reconstrueren wat mensen aten en hoe veranderingen in het dieet de gezondheid door de tijd heen hebben beïnvloed. Vanuit dit langetermijnperspectief hoopt ze ook oog te hebben voor continuïteiten tussen vroegere en hedendaagse vormen van voedselvoorziening.
Daarnaast zet haar project vraagtekens bij de lang bestaande gewoonte om de Nubische geschiedenis te interpreteren vanuit het perspectief van het oude Egypte. ‘Nubië wordt te vaak vergeleken met zijn noordelijke buur Egypte, ook in discussies over de overgang naar landbouw. We moeten het bewijsmateriaal uit Nubië voor zichzelf laten spreken.’
Getroffen door oorlog
De regio van de Derde Cataract van het oude Nubië ligt in Soedan, een land dat momenteel wordt getroffen door oorlog. Door het conflict is veldwerk voorlopig niet mogelijk. ‘Ik had graag veldwerk gedaan in Soedan, maar voorlopig ben ik aangewezen op Nubische skeletcollecties die worden beheerd door Europese instellingen. Een deel van het materiaal dat ik in mijn onderzoek wil opnemen, bevindt zich hier aan onze faculteit.’
Tegelijkertijd wil Tadesse nauw betrokken blijven bij gemeenschappen in Soedan. ‘Dat kan bijvoorbeeld via digitale presentaties, of hopelijk door bezoeken aan gemeenschappen die in de omgeving van de archeologische vindplaatsen uit het project wonen. Ik wil me blijven inzetten op elke manier die mogelijk is.’
Een vooruitblik
Voor Tadesse betekent de beurs meer dan alleen financiële ondersteuning: het is een kans om zich te wijden aan een project waarmee ze zich sterk verbonden voelt. ‘Ik ben ontzettend blij met dit promotieonderzoek’, zegt ze. ‘Het brengt onderwerpen samen die ik fascinerend vind, met een geweldig begeleidingsteam en een facultaire gemeenschap waar ik met veel plezier deel van uitmaak.’