Koen Lenaerts verzorgt jaarlijkse Europalezing aan Universiteit Leiden
Europa lezing
Wat kan de EU doen als een lidstaat Europese waarden aan zijn laars lapt? Kunnen en moeten rechters waarden als gelijkheid, menselijke waardigheid en de rechtsstaat dan direct handhaven? Ja, oordeelde het Europese Hof van Justitie recent in het baanbrekende arrest Commissie tegen Hongarije (C-769/22).
-
Europa lezing 2026 -
-
-
-
-
-
-
Vrijdag 19 juni 2026 trakteerde Koen Lenaerts, president van het Europese Hof van Justitie, het publiek van de Europalezing op een diepgravende en gepassioneerde analyse van deze rechtspraak en de gevolgen ervan voor Europa en haar burgers. De lezing vond plaats in het Teldersauditorium van het Academiegebouw van de Universiteit Leiden in het kader van de de jaarlijkse Europalezing van het Europa Instituut. De Europalezing droeg als titel Landmark decisions of the Court of Justice: New perspectives following the ‘Values of the Union’ judgment.
In zijn lezing stelde president Lenaerts gloedvol dat respect voor waarden als menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, mensrechten of de rule of law de Europese lidstaten in zekere mate geloofwaardigheid verleent. Dit onderbouwt het Europese integratieproces, en definieert de Europese Unie als gemeenschappelijke rechtsorde. De gemeenschappelijke waarden fungeren als een moreel kompas voor het hele rechtstelsel van de EU en verdienen dus beschermd te worden. Net dat heeft het Hof gedaan in zijn uitspraak in de zaak van Commissie tegen Hongarije (C-769/22) door te oordelen dat de controversiële Hongaarse 'anti-lhbti-wet' in strijd is met de grondrechten, de interne markt en de fundamentele waarden van de Europese Unie.
Koen Lenaerts is wereldwijd al decennialang een van de meest toonaangevende juristen op het gebied van het Europees recht. Hij behaalde zijn licentiaat en doctoraat in de rechten aan de KU Leuven en werd Master of Laws en Master in Public Administration aan de Universiteit van Harvard. Sinds 1983 is hij hoogleraar Europees recht aan de KU Leuven in België. In 1989 werd hij benoemd tot rechter in het Gerecht van eerste aanleg in Luxemburg. In 2003 maakte hij de overstap naar het Hof van Justitie. In 2012 werd hij verkozen tot vicepresident van het Hof van Justitie en in oktober 2015 tot president van het Hof, een functie die hij tot op heden bekleedt.
President Lenaerts werd in Leiden verwelkomd door de voorzitter van het College van Bestuur, professor Luc Sels, die in zijn toespraak herinnerde aan de Leidse traditie van internationaal denken en benadrukte dat in een tijd waarin de rechtsstaat, democratische waarden en internationale samenwerking onder druk staan, de dialoog tussen wetenschap en rechtspraak belangrijker is dan ooit. Ook de directeur van het Europa Instituut, professor Stefaan Van den Bogaert, stipte aan dat in roerige tijden, burgers vaak hun toevlucht zoeken tot de rechter, als onafhankelijke en onpartijdige arbiter, voor steun, interpretatie en sturing. Hij deelde met het ruim opgekomen publiek ook de herinnering aan hoe professor Lenaerts in hem de interesse voor het Europees recht aangewakkerd had tijdens de colleges Europees recht in Leuven op maandagochtend van 8 tot 11u.
Na afloop van de lezing gaf prof Armin Cuyvers, voorzitter van de afdeling Europees Recht, een korte reactie op de lezing, voortbouwend op de prikkelende woorden van President Lenaerts over soevereiniteit en Europese integratie, en over de juridische handhaving van fundamentele waarden in een steeds lastigere geopolitieke werkelijkheid waarin recht (en waarden) steeds minder gewicht lijken te hebben. Hierna nam rechter Lenaerts nog ruim de tijd om in te gaan op de vele vragen vanuit het publiek.
De volledge tekst van de Europalezing is hier te vinden.
De Europalezing vond voor het eerst plaats in 2013. Zij wordt jaarlijks georganiseerd door het Europa Instituut van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Leiden. De lezing biedt een platform aan denkers, academici en politici om hun visie op vragen van Europese integratie te delen met de academische gemeenschap en een breder publiek.