Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Genen met effect op uitzaaiing borstkanker ontdekt

Onderzoekers van de Universiteit Leiden hebben genen in kaart gebracht die uitzaaiingen van borstkankercellen veroorzaken.

Agressieve tumorcellen zijn erg beweeglijk en hebben dynamische voetjes (zie pijltjes). Ze kunnen ‘hardlopen’. Met het remmen van de kinase SRPK1 worden de voetjes minder beweeglijk. Hierdoor wordt de migratie van de tumorcellen geremd.

De Leidse toxicologen Prof. dr. Bob van de Water, dr. Wies van Roosmalen, dr. Sylvia E. Le Dévédec en collega’s bekeken 1500 individuele genen. Ze vonden acht genen, waaronder het gen SRPK1, die betrokken zijn bij het ontstaan van uitzaaiingen bij patiënten met borstkanker. De publicatie is verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift Journal of Clinical Investigation.

Kans op uitzaaiingen neemt toe

‘Elke cel heeft in principe deze acht genen’, vertelt Van de Water. ‘Ze hebben altijd een verschillende mate van expressie: ze kunnen een beetje aan staan of heel hard aan staan. Wij hebben gevonden dat als ze heel hard aan staan in borsttumorcellen, de kans op uitzaaiingen stijgt. Deze vinding biedt een aanknopingspunt voor de ontwikkeling van kankermedicijnen, die kunnen voorkomen dat uitzaaiingen ontstaan.’

Uitzaaiingen ontstaan doordat tumorcellen aan de wandel gaan.
Uitzaaiingen ontstaan doordat tumorcellen aan de wandel gaan

Ontsnappen uit de tumor

De acht genen beïnvloeden de celmigratie. Dit is een van de oorzaken van het ontstaan van uitzaaiingen. Celmigratie is het loslaten van agressieve cellen en het zich verplaatsen naar andere lichaamsdelen. ‘De tumorcellen wandelen als het ware de primaire tumor uit’, aldus Van de Water. ‘Als de genen heel hard aan staan, zorgen ze ervoor dat het wandelen van de tumorcellen toeneemt, waardoor meer uitzaaiingen ontstaan.’

Nieuwe geneesmiddelen tegen uitzaaiingen

De Leidse vinding biedt aanknopingspunten voor de ontwikkeling van nieuwe medicijnen tegen kanker. ‘De door ons gevonden genen zorgen ervoor dat bepaalde stoffen, de zogeheten kinasen, worden aangemaakt’, aldus Van de Water. ‘Kinasen zorgen ervoor dat tumorcellen als het ware ‘voetjes’ krijgen, waardoor ze sneller gaan wandelen en uitzaaiingen ontstaan. We hopen nieuwe chemische stoffen te kunnen ontwikkelen die deze kinasen kunnen remmen, waardoor de kans op uitzaaiingen afneemt. Uiteindelijk is het voorkomen van uitzaaiingen samen met het doden van tumorcellen in al aanwezige uitzaaiingen cruciaal voor de behandeling van kanker.’

Artikel:  Tumor cell migration screen identifies SRPK1 as breast cancer metastasis determinant

(CR)