Aviva de Groot is werkzaam als universitair docent staats- en bestuursrecht. Haar onderzoek richt zich op de totstandkoming en verantwoording van rechtsrelevante kennis, informatie, regels en beleid. Deze onderwerpen bestudeert ze tegen de achtergrond van tekorten in de rechtsbescherming tegen meer systemische vormen van onrecht en maatschappelijke ongelijkwaardigheid. In 2023 promoveerde zij op juridische verantwoordingsplichten in het bestuursrecht en het gezondheidrecht in tijden van opkomende AI. Zowel principes als beleids- en praktijkregels komen daarbij in beeld. In haar proefschrift benadert ze dit onderwerp vanuit een inclusief kritisch standpunt gebaseerd op onderzoek uit het filosofische domein van epistemische (kennisgerelateerde) rechtvaardigheid. Het boek biedt een juridische vertaling van relevante inzichten in de vorm van een model van rechtvaardigingsplichten, dat kan worden gebruikt in onderzoek en praktijk. Momenteel werkt zij aan verschillende toepassingen. Aviva blijft graag in contact met andere disciplines en is betrokken bij verschillende (internationale) samenwerkingen.

Meer informatie over Aviva de Groot

Onderzoek

Aviva de Groot is werkzaam als universitair docent staats- en bestuursrecht. Haar onderzoek richt zich op de totstandkoming en verantwoording van rechtsrelevante kennis, informatie, regels en beleid. Deze onderwerpen bestudeert ze tegen de achtergrond van tekorten in de rechtsbescherming tegen meer systemische vormen van onrecht en maatschappelijke ongelijkwaardigheid.

Een speciale plek hierin betreft het gebruik van technologie, waaronder uiteraard automatiseringssystemen. Die interesse komt deels vanuit haar eigen technische achtergrond, maar werd vooral sterk gevoed door haar jaren als jurist in het sociaal recht. Het kantoor waar zij werkzaam was specialiseerde onder meer in rechtsbescherming binnen het geautomatiseerde boetesysteem van de WAHV. De observering dat het 'black box' gehalte niet zozeer in de gebruikte technologie maar vooral in regels, procedures, justitiële (ver)houdingen en menselijke interactie lag deed haar besluiten het onderzoek in te gaan en zich hier verder in te verdiepen.

In 2023 promoveerde zij aan het Tilburg Institute for Law, Technology, and Society (TILT) op juridische verantwoordingsplichten in het bestuursrecht en het gezondheidsrecht in tijden van opkomende AI. Zowel principes als beleids- en praktijkregels komen daarbij in beeld. In haar proefschrift benadert ze dit onderwerp vanuit een inclusief kritisch standpunt, gebaseerd op onderzoek uit het filosofische domein van epistemische (kennisgerelateerde) rechtvaardigheid. Haar boek biedt een juridische vertaling van relevante inzichten in de vorm van een model van rechtvaardigingsplichten, dat kan worden gebruikt in onderzoek en praktijk. Momenteel werkt zij aan verschillende toepassingen.

In het verlengde van deze interesses richt zij zich op de potentie van sociaalrechtelijke en andere positieve verplichtingen in het tegengaan van racisme, discriminatie en maatschappelijke ongelijkwaardigheden. Ze kijkt vooral naar de rollen van het bestuur in het verwezenlijken van deze verplichtingen enerzijds, en het weren van (wettelijke) handelingen die daaraan contraproductief zijn anderzijds: het (door haar) zo genaamde 'weerwerk'. Beiden vergen historisch geïnformeerde en toepasbare kennis van hoe ongelijkwaardigheid tot stand komt, en door regels en methodes kan worden bestendigd. Maar ook een duidelijke wettelijke opdracht om deze kennis te vergaren én te gebruiken.

Over de grebzen van het vakgebied

Aviva werkt graag samen met andere disciplines, en heeft haar Tilburgse jaren ook ervaring opgedaan met de uitdagingen die interdisciplinair samenwerken en onderwijs geven met zich meebrengt. Ze is ondermeer als medeoprichter betrokken bij een multidisciplinaire groep die zich hier specifiek mee bezig houdt, waarmee ze heeft gepubliceerd en een meerdaagse Lorentz-workshop georganiseerd.

Binnen de afdeling staats- en bestuursrecht zet ze deze ervaring graag in om bruggen te slaan tussen 'het recht en de rest.' De neiging om over de grenzen van het eigen vakgebied te kijken bestaat vanaf het begin van Aviva's loopbaan. Sommige mensen gaan na een intellectuele carrière graag praktisch aan de slag, bij haar is die volgorde andersom: haar werkend leven begon in (film)decorbouw en ontwerp. Een vorm van sociaal raadswerk deed zij daarnaast, tot ze de volgorde omdraaide en full time aan de slag ging in het recht. De verschillende vormen van creativiteit zijn een wederzijdse bron van inspiratie gebleven. In haar vrije blijft ze bezig met fictie én (ondermeer) houtbewerking, en houdt ze een oog open voor mogelijkheden om de carrières te combineren.

Samenwerking en lopende projecten

In verschillende samenwerkingsverbanden onderzoekt Aviva momenteel bestuursorganen en (bestuurs)recht. Met onder meer Karolina Sztandar-Sztanderska en Doris Allhuter richt ze zich daarbij op methodes om bestuursorganen van binnen en van buiten te onderzoeken. Met onder meer Gijs van Maanen richt ze zich op het onderwerp 'verzet' binnen bestuurslagen, specifiek in het kader van digitale technologie. In beide projecten is sprake van workshop-gebaseerd onderzoek, iets dat zij zelf in haar post-doc ook heeft ontworpen en over geschreven, en waarin zij zich graag doorontwikkelt.

Na het toekennen van een beurs in de meest recente KIEM ronde in Leiden gaat Aviva met Bart Verheijen, universitair docent koloniale en wereldgeschiedenis, aan de slag met een project om inzetbare kennis te creëren rondom het thema 'bureaucratische tegenmacht.'  Daartoe plaatsen ze hedendaagse cases van datagedreven institutioneel onrecht in de context van het Nederlands koloniale verleden. Centraal staat de vraag hoe een historisch begrip van ambtelijke weerstand tegen bureaucratisch machtsmisbruik kan helpen om naar de kracht en zwakte van huidige regelgevende kaders te kijken: wat kunnen we leren van historische sporen van principes, regels en factoren die weerstand legitimeren of belemmeren? Het startschot om tot een bronnencorpus en gezamenlijk bruikbare methodes te komen zal in de vorm van workshops worden gegeven. Naast medewerkers van onze faculteiten nodigen ze daarvoor ook maatschappelijke organisaties uit. En ook studenten, die laatste met het oog op integratie van het thema in (interdisciplinair) onderwijs.

Verder is Aviva sinds enkele jaren research associate aan het African Institute for Epistemology and Philosophy of Science (ACEPS) in Johannesburg. Ook is zij betrokken bij de werkgroep technologie en mensenrechten van de NJCM, en bij de werkgroepen Social Rights, en Human Rights en Technology van de NNHRR.

Onderwijs

Aviva coördineert het bachelorvak Introduction to International Human Rights Law. Met focus op de VN systematiek en -historie wordt hierin elk jaar een reeks van urgente en belangrijke onderwerpen behandeld waaraan ook internationale experts hun medewerking geven.

Verder leidt zij een van de groepen studenten in het  law clinic gedeelte van het mastervak Privatissimum en practicum -Bestuursrechtelijke vraagstukken in Europese context.

Ze is werkgroepdocent in het tweedejaars bachelorvak Bestuursrecht, en begeleidt bachelor- en masterstudenten bij het schrijven van hun scripties.

Eerdere onderwijservaring heeft zij aan de Universiteit van Amsterdam (coordinator interdisciplinary minor privacy studies) en Tilburg University (onder meer joint bachelor data science).

Aviva heeft vanuit haar expertise en ervaring een kritische houding ten opzichte van het ondoordacht gebruik van AI in het onderwijs. Mijn interesse gaat uit naar alternatieve wijzen van toetsing en kennisoverdracht waarmee meteen een slag geslagen kan worden naar inclusievere onderwijsvormen voor de rechtenfaculteit.