Wat betekenen de Amerikaanse sancties voor het Internationaal Strafhof?
In de media beeld: Tingey Injury via Unsplash
De Verenigde Staten dreigen om sancties in te stellen tegen het Internationaal Strafhof (ICC) als geheel. Larissa van den Herik, hoogleraar internationaal recht, licht bij NPO Radio1 toe wat deze maatregelen zouden betekenen en welke gevolgen ze kunnen hebben voor Europese bedrijven.
De Amerikaanse bezwaren tegen het ICC zijn niet nieuw. Sinds de oprichting van het hof hebben de Verenigde Staten moeite met de mogelijkheid dat een internationale rechter Amerikaanse burgers, en vooral Amerikaanse militairen, berecht. Volgens Van den Herik is het nieuwe van de sancties waar nu mee gedreigd wordt dat de VS daarmee niet alleen individuele medewerkers, zoals rechters en aanklagers, maar het hele instituut treffen. Deze institutionele sancties kunnen Amerikaanse bedrijven verbieden zaken te doen met het ICC. Dat kan gevolgen hebben voor onder meer banken en technologiebedrijven. Daarnaast kunnen deze sancties Europese bedrijven onder druk zetten om de Amerikaanse maatregelen te volgen door secundaire sancties. Daarnaast kan volgens Van den Herik een ‘chilling effect’ ontstaan: bedrijven kunnen uit vrees voor boetes besluiten het ICC niet langer te ondersteunen.
Nederland bereidt zich volgens de hoogleraar al langere tijd achter de schermen voor op zulke mogelijke gevolgen van nieuwe sancties. Een van de mogelijkheden is om ‘binnen de Europese Unie aan te dringen op uitbreiding van de Europese Blocking Regulation naar Amerikaanse sancties tegen het ICC, zegt Van den Herik. Daarmee kunnen Europese bedrijven worden beschermd tegen de Amerikaanse maatregelen. Zo’n blokkeringswet lost evenwel niet alles op. ‘Je zet met de blokkeringswet wel alles op scherp.’ Gevraagd naar het belang van het ICC, geeft Van den Herik aan dat dit raakt aan een diepere vraag: ‘Willen we leven in een wereld waarin genocide normaal is en willen we ons onderwerpen aan de Amerikanen, of gaan we toch met elkaar proberen te redden wat er te redden valt en blijven we inzetten op een wereld waarin recht een rol speelt?’