Wat als de PVV in Den Haag meer zetels dan kandidaten haalt?
In de media beeld: Element5 Digital via Unsplash
De PVV doet in Den Haag met slechts drie kandidaten mee aan de gemeenteraadsverkiezingen. Dat volstaat voor één zetel, terwijl peilingen drie zetels voorspellen. Hoogleraar decentrale overheden, Geerten Boogaard legt voor Omroep West uit wat de gevolgen zijn voor de gemeenteraad.
Boogaard benadrukt dat als de partij vier zetels zou winnen er ‘lijstuitputting’ ontstaat. Die zetels worden dan niet automatisch opgevuld door iemand anders uit de partij, maar als restzetel herverdeeld aan andere partijen. 'Dat gaat op basis van het gewogen gemiddelde. De partij met de meeste stemmen per zetel krijgt dan de restzetel. Het werkt hetzelfde als bij de Tweede Kamer. Doorgaans is dat in het voordeel van de grote partijen, die hebben sneller een groter gemiddelde.'
Boogaard waarschuwt ook dat als een zetel tussentijds vrijkomt en er geen opvolger is en leeg blijft, de kans op stakende stemmen in de raad vergroot. Dit kan vooral in kleine raden beslissend zijn voor de uitkomst van stemmen. Het probleem speelt bij veel partijen: ze hebben steeds meer moeite om genoeg kandidaten te vinden. Dat komt doordat lokale partijen klein zijn en raadsleden korter aanblijven, waardoor vaker nieuwe mensen nodig zijn. Daarnaast zorgen meer zwevende kiezers voor onzekerheid. Hoeveel zetels een partij haalt verschilt steeds meer terwijl dat vroeger veel stabieler was, wat het plannen en vasthouden van raadsleden lastiger maakt en zorgt voor andere politieke verhoudingen.