Promotie
Reading at different levels of understanding in elementary school children
- D. Venneker
- Datum
- dinsdag 6 oktober 2026
- Tijd
- Locatie
-
Academiegebouw
Rapenburg 73
2311 GJ Leiden
Promotor(en)
Samenvatting
Goed tekstbegrip is belangrijk om mee te kunnen komen op school en later volwaardig deel te nemen aan de samenleving. Uit nationale en internationale peilingsonderzoeken blijkt echter dat de leesvaardigheid van Nederlandse kinderen de laatste jaren is afgenomen, waarbij vooral diepere niveaus van begrip onder druk staan. Hierbij gaat het niet alleen om begrijpen wat letterlijk in een tekst staat, maar bijvoorbeeld ook om het leggen van verbanden en het kunnen reflecteren op de inhoud van een tekst.
In dit proefschrift wordt daarom onderzocht welke factoren kunnen bijdragen aan dieper tekstbegrip bij kinderen in de bovenbouw van de basisschool. Uitgangspunt is dat tekstbegrip ontstaat vanuit de wisselwerking tussen de tekst, de lezer en de leesactiviteit. Van elk van deze drie aspecten wordt één factor onderzocht: de mediumvorm waarin informatie wordt aangeboden als kenmerk van de tekst, de interesse in het onderwerp als kenmerk van de lezer en het leesdoel als kenmerk van de leesactiviteit. Daarbij worden zowel begripsuitkomsten (na het lezen) als begripsprocessen (tijdens het lezen) onderzocht. Zo wordt niet alleen duidelijk of succesvol begrip wordt bereikt, maar ook hoe dit begrip tot stand komt.
Elk van de drie onderzochte factoren blijkt te kunnen helpen om diepere vormen van tekstbegrip te bevorderen, met name voor kinderen die moeite hebben met begrijpend lezen. Dit proefschrift laat daarmee zien dat relatief eenvoudige aanpassingen al kunnen helpen om kinderen tot beter begrip van een tekst te laten komen. Door ook te kijken naar wat er tijdens het lezen gebeurt, wordt bovendien duidelijker op welke manier zulke aanpassingen kinderen kunnen ondersteunen. De bevindingen bieden zo aanknopingspunten voor het vormgeven van effectief leesonderwijs.
Proefschriften
Ongeveer een week na de promotie zijn proefschriften van Leidse promovendi digitaal beschikbaar via het Leids Repositorium. De proefschriften op deze site zijn vrij toegankelijk. Alleen in sommige gevallen rust er een tijdelijk embargo op een proefschrift en wordt het proefschrift pas later volledig beschikbaar gesteld.
Persvragen (alleen journalisten)
071 - 527 1521
nieuws@leidenuniv.nl
Algemene informatie
Bureau Pedel
pedel@bb.leidenuniv.nl
071 527 7211