Het project

Het project “Een religiewetenschappelijke vakmethodiek voor de lerarenopleiding godsdienst/levensbeschouwing” was een Comenius Teaching Fellows-project, gesubsidieerd door het Nationaal Kennisinstituut Onderwijsonderzoek (NKO, voorheen het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek). Comenius-projecten hebben tot doel vernieuwingsimpulsen te geven aan het hoger onderwijs. In ons project hebben we onderwijsmateriaal over onderzoek naar religieuze teksten en rituelen in de klas ontwikkeld voor gebruik op de lerarenopleidingen godsdienst/levensbeschouwing. Een deel van het materiaal is bedoeld voor (toekomstige) docenten; een ander deel van het materiaal betreft voorbeelden van werkvormen die direct inzetbaar zijn in het voortgezet onderwijs. Het project liep van augustus 2023 t/m januari 2025. Na afloop van het project hebben we ons onderwijsmateriaal gedeeld met collega's op een studiemiddag 9 mei 2025 en daarna verder verbeterd. In 2026 hebben we het materiaal uitgegeven als boek bij Leiden University Press onder de titel Religieuze teksten en rituelen onderzoeken in de klas. Een religiewetenschappelijke vakmethodiek.

Zie voor meer informatie over het project:

• Overzicht van het project op onderwijskennis.nl
• Aankondiging van het project
• Interview met Markus Davidsen over het project
• Studiedag ‘Religiewetenschappelijke vakmethodiek: Religieuze teksten en rituelen onderzoeken in de klas’, 9 mei 2025, Universiteit Leiden

Team

Projectleider: Markus Altena Davidsen
Projectmedewerker: Michaël N. van der Meer
Klankbordgroep: Gijs van Gaans (UvA), Vera van Jaarsveld (RU) en Gerard Wiegers (UvA)
Studenten: Max Farasat en Eveline van Rijn

Religieuze teksten en rituelen onderzoeken in de klas

Inzicht in levensbeschouwing en religie is onmisbaar in een algemeen vormend curriculum. Daarom is het een welkome ontwikkeling dat de Tweede Kamer eind 2025 heeft besloten het kennisgebied geestelijke stromingen – sinds 1985 al onderdeel van het primair onderwijs – ook te verplichten in het voortgezet onderwijs. Zodoende zal op elke middelbare school onderwezen worden over het christendom, islam en andere religieuze tradities.

Dit boek presenteert een religiewetenschappelijke en onderzoekende vakmethodiek voor onderwijs over religieuze tradities, geïnspireerd door de onderwijspraktijk in Scandinavië en voortbouwend op de perspectievendidactiek van Expertisecentrum LERVO. Concreet beschrijven we hoe leerlingen in vier stappen (Situeren, Analyseren, Interpreteren en Relateren) religieuze teksten en rituelen kunnen onderzoeken in de klas. Leerlingen die volgens dit model zelf religieuze teksten en rituelen onder de loep nemen, verwerven een veel dieper inzicht in de bronnen en de religieuze tradities waar ze deel van uitmaken, dan leerlingen die alleen over religie en religieuze teksten en rituelen lezen. Daarnaast ontwikkelen leerlingen hiermee hun analysevaardigheden en onderzoekende houding.

Religieuze teksten en rituelen onderzoeken in de klas biedt diverse uitwerkingen van het analysemodel voor leerlingen en studenten, inhoudelijke achtergrondkennis en handige overzichten van primaire bronnen en secundaire literatuur. Het boek is daarmee geschikt als studieboek op de docentenopleidingen (hbo en wo).

• LUP. Het boek is te koop voor €29,95 op de website van LUP.
• OA. Het boek is ook OA verschenen.
• Errata. Lijst met errata. 
• Appendix 8. Overzicht video’s over religieuze praktijken en rituelen. Overzicht in excel van meer dan veertig video’s over religieuze praktijken en rituelen, geschikt voor gebruik in het funderend onderwijs. Alle video’s zijn vrij toegankelijk, o.a. van SchoolTV en ditgeloofik.nl. Appendix bij hoofstuk 8 "Geleefde religie" (Max Farasat).

Delen op Facebook Delen via Bluesky Delen op LinkedIn Delen via WhatsApp Delen via Mastodon