Tom Brand: ‘Combinatie van analyse en taal maakt taalwetenschap zo leuk’
Alumni beeld: Nehir Aksel
Een keuzevak over een Peruaanse taal bracht Tom Brand bij de taalwetenschap. Tegenwoordig zet hij zijn kennis in bij TNO, waar hij werkt aan betrouwbare AI-toepassingen.
De Peruaanse taal Quechua bracht Tom Brand op het spoor van de studie Taalwetenschap. ‘In het laatste jaar van mijn dubbele bachelor Wis- en Natuurkunde ging een klasgenoot daar een extracurriculair vak over volgen’, vertelt hij. ‘Zijn moeder kwam uit Peru en hij wilde meer verbinding met zijn roots. Ik heb zelf helemaal geen bijzondere band met Peru, maar het leek me leuk om kennis te maken met de grammatica van een taal die zover afstaat van de westerse talen.’
Die kennismaking groeide uit tot een jarenlange studie. ‘Ik vond de combinatie van analyse en taal in dat keuzevak zo ontzettend leuk dat ik de hele bachelor en vervolgens de master ben gaan doen’, blikt hij terug. ‘Daarnaast heb ik nog een master Natuurkunde gedaan, maar ik merkte dat ik daar op den duur verzadigd was. Op de middelbare school keek ik als een rechtgeaarde nerd veel YouTube-video’s over natuurkunde in mijn vrije tijd. Toen ik aan de studie Natuurkunde begon, verdween die behoefte, terwijl de studie Taalwetenschap het omgekeerde effect had; die wakkerde mijn interesse in taal en taalkunde buiten de vakken om alleen maar aan.’
Trainen met synthetische data
Een baan die aansloot op de studie Taalkunde lag dan ook voor de hand. ‘In eerste instantie heb ik gekeken of ik kon promoveren,’ vertelt Brand. ‘Ik had mijn masterscriptie geschreven over de vraag hoe goed ChatGPT grammaticafouten kan opsporen, repareren en uitleggen. Dat smaakte naar meer, maar het onderwerp AI werd ineens zo groot dat op er soms honderden mensen reageerden op een positie. Een van mijn scriptiebegeleider, Stephan Raaijmakers, wees me toen op deze functie bij TNO.’
TNO is het grootste onafhankelijke onderzoeksinstituut van Nederland. Het vormt de brug tussen de academische wereld en het bedrijfsleven, en zet wetenschappelijke kennis om in praktische innovaties Brand houdt zich daar bezig met hybride AI. ‘We combineren AI met datagedreven of kennisgedreven methodes, zodat we het op een betrouwbare manier gebruiken en het niet van alles zelf gaat verzinnen. In een van mijn projecten creëren we bijvoorbeeld synthetische data voor klantenservices. Nu moeten klantenservicemedewerkers na elk gesprek nog een lijst aan metadata invullen. Echt rotwerk voor die medewerkers. Veel telecombedrijven willen daar graag AI voor inzetten, maar die lijsten bevatten allerlei persoonsgegevens. Je wil AI daar niet op laten trainen, vandaar dat wij kunstmatige data creëren.’
Brand werkt elke paar maanden aan een ander project. ‘Ik heb bijvoorbeeld ook meegewerkt aan een project om bias op de arbeidsmarkt te verminderen. We willen de focus van werkgevers vaak verleggen van diploma’s naar hard en soft skills. Daarvoor was een lijst van die vaardigheden nodig, maar als je die te complex beschrijft, heeft een deel van de arbeidsmarkt er alsnog niets aan. Ik werkte daarom aan rule-based AI die experts ondersteunt bij het schrijven, zodat hun teksten niet onnodig complex worden.
Programmeur en student-assistent
Een groot deel van Brands werk bestaat uit programmeren. Brand: ‘Ik heb zowel bij taalkunde als bij natuurkunde zoveel mogelijk programmeervakken gevolgd. Ik vond het heel leuk dat je bij programmeren direct feedback krijgt: iets werkt wel of niet. Ik kan het ook echt aanraden aan studenten die daar een beetje interesse in hebben, omdat je er skills mee opdoet die je goed kunt gebruiken op de arbeidsmarkt. Student-assistent worden is ook een goeie. Ik heb een paar keer ondersteund bij vakken wiskunde. Daardoor leer je heel goed hoe je complexe informatie overbrengt. Dat is juist in de technische hoek nuttig.’