Leidse onderzoekers testen slimme leeuwenhalsband in Tanzania
Ecologie beeld: Emily Strange | Michiel Veldhuis
Een nieuwe generatie leeuwenhalsbanden laat in de Serengeti in Tanzania zien hoe mens en dier elkaar steeds vaker tegenkomen. Leidse onderzoekers werken samen met lokale wildlife-organisaties en technologiepartner Smart Parks voor wildlife-monitoring, om deze interacties beter in kaart te brengen.
Elke vijf minuten verschijnt er een nieuw datapunt van leeuwin Sasa. Ze leeft in de Serengeti, een uitgestrekt savannegebied in Tanzania. Maar hoe uitgestrekt het landschap ook is, mens en leeuw komen elkaar steeds vaker tegen. Ecologen Matana Ng’Weli, Emily Strange en Michiel Veldhuis willen beter begrijpen waar en wanneer die ontmoetingen plaatsvinden en wanneer ze tot conflicten leiden.
Video: Leeuwin Sasa krijgt een nieuwe halsband
Vanwege de gekozen cookie-instellingen kunnen we deze video hier niet tonen.
Bekijk de video op de oorspronkelijke website ofSlimmere technologie voor langdurig volgen
De innovatieve GPS-halsband registreert de locatie van een leeuw elke vijf minuten, een grote verbetering ten opzichte van de gebruikelijke uurlijkse metingen. Verder communiceert de halsband niet via satellieten maar slaat data lokaal op en verstuurt deze via een energiezuinig netwerk wanneer er verbinding is. Dat maakt het systeem goedkoper en aanzienlijk zuiniger in energieverbruik dan traditionele satellietcollars. Daardoor ontstaat een uitzonderlijk gedetailleerd beeld van bewegingen door tijd en landschap. Onderzoekers krijgen inzicht in zowel seizoenspatronen als dagelijkse bewegingsroutes van leeuwen.
Emily Strange licht toe: ‘Deze halsbanden maken het mogelijk om bewegingen op een veel fijnere tijdschaal te volgen, zonder dat we voortdurend batterijen hoeven te vervangen.’ Michiel Veldhuis vult aan: ‘Omdat het systeem minder energie verbruikt, kunnen we niet alleen langer meten, maar ook meer dieren volgen binnen hetzelfde budget.’
Mens en leeuw delen het landschap
Het project richt zich op een groeiend probleem: toenemend contact tussen mensen en leeuwen in gebieden waar beide soorten hetzelfde landschap gebruiken. Dat leidt tot conflicten, vooral rond vee, en soms tot vergeldingsacties tegen roofdieren.
‘Als we leeuwen beter begrijpen, kunnen we het landschap zo inrichten dat conflicten minder vaak voorkomen.’
Matana Ng’Weli benadrukt de bredere betekenis: ‘Als we begrijpen welke plekken leeuwen vermijden of juist opzoeken, kunnen we het landschap zo inrichten dat conflicten minder waarschijnlijk worden.’ Dat kan bijvoorbeeld door risicogebieden minder aantrekkelijk te maken voor leeuwen, en veilige migratieroutes juist te beschermen.
Pilot in de Serengeti
Leeuwin Sasa is de eerste leeuwin die de nieuwe halsband gaat testen. Dat gebeurt in samenwerking met Tanzania Wildlife Research Institute (TAWIRI) en Smart Parks, een organisatie die technologie ontwikkelt om bedreigde dieren en natuur te beschermen.
Veldhuis: ‘Deze pilot is bedoeld om te begrijpen hoe we de halsbanden verder kunnen verbeteren voordat we ze op grotere schaal inzetten’, aldus Veldhuis. ‘Maximale datakwaliteit met zo min mogelijk batterijverbruik.’ Strange: ‘Uiteindelijk willen we deze aanpak uitbreiden naar meer leeuwen in gebieden waar mens en natuur elkaar overlappen. Zo kunnen we beter onderbouwde keuzes maken voor zowel veiligheid als natuurbehoud.’