Subsidie voor onderzoek naar schimmel die vegan kaas goedkoper en duurzamer kan maken
beeld: Arthur Ram
Leidse onderzoekers en partners krijgen een subsidie van 1,3 miljoen euro om met behulp van schimmels dierlijke melkeiwitten voor vegan kaas te maken. Zo’n proces is niet nieuw, maar door gebruik van een andere schimmel kunnen de kaaseiwitten goedkoper en duurzamer worden gemaakt.
Voordat de vegan kaas in het schap ligt, is er nog veel werk te doen in het lab. Het consortium onderzoekt hoe ze schimmels dierlijke melkeiwitten, caseïnes genaamd, kunnen laten produceren. Caseïnes zijn de meest voorkomende eiwitten in kaas. Van nature maakt de schimmel deze niet aan, maar door een stukje DNA in te brengen bij de schimmel kan die het eiwit wel produceren. Er is veel onderzoek nodig om dat proces efficiënt te krijgen.
Deze techniek wordt veel gebruikt, maar nieuw in dit project is de schimmel - waarvan de naam nog niet bekend kan worden gemaakt - die ervoor wordt gebruikt. Die is nog niet eerder ingezet voor de productie van caseïne. ‘Wij moeten de genetische en fermentatietechnieken rondom deze schimmel nog verder ontwikkelen’, vertelt Arthur Ram. Hij is hoogleraar Schimmelgenetica en Biotechnologie en hoofdaanvrager van het project.
Subsidie van NWO en Cellulaire Agricultuur Nederland
Het consortium FungCows: Fungal Cell Factories for generation of cow-free products krijgt 1,3 miljoen euro uit het Nationaal Groeifondsproject Cellulaire Agricultuur van NWO en Cellulaire Agricultuur Nederland. Dat heeft als doel om de opkomende en veelbelovende sector voor kweekvlees en precisiefermentatie te stimuleren.
FungCows past precisiefermentatie toe wat een technologie is waarbij genetisch aangepaste micro-organismen zoals schimmels worden geprogrammeerd om specifieke eiwitten, vetten of smaakstoffen te produceren.
Schimmel vervangt koe
Een groot voordeel van de schimmel in dit project is dat die op gras kan groeien. Dit is een goedkopere koolstofbron dan andere schimmels nodig hebben. Ram: ‘Op deze manier kaas maken heeft ook een betere carbon footprint dan met melkeiwit uit koeienmelk. Koeien hebben veel ruimte nodig, eten en drinken veel en stoten veel CO2 uit. Daarnaast zijn wereldwijd veel gebieden waar intensieve landbouw niet mogelijk is, maar waar wel gras kan groeien dat voor deze schimmel kan worden gebruikt.’ Op deze manier concurreert de productie van caseïnes niet met die van andere gewassen.
Zorgen dat de schimmel eiwit produceert
In het consortium FungCows: Fungal Cell Factories for generation of cow-free products werken verschillende partijen samen. De Leidse onderzoekers werken met het biotechbedrijf Bioscienz aan de genetische modificatie van de schimmels. Avans Hogeschool Breda helpt daarbij door bio-informaticatechnieken op te zetten om te onderzoeken hoe de schimmel reageert op de productie van dierlijke eiwitten. Hiermee zorgen de onderzoekers er samen voor dat de schimmel het melkeiwit zo efficiënt mogelijk gaat produceren.
Expertisecentrum Hogeschool Arnhem-Nijmegen (HAN Biocentre) werkt aan het optimaliseren van de fermentatie van de schimmel. Haar belangrijkste opdracht is om het groeimedium en de fermentatiecondities zo te kiezen dat de schimmel het beste groeit in de bioreactor en het eiwit optimaal produceert. Biotechnology Fermentation Facility zorgt dat alles uiteindelijk kan worden opgeschaald zodat het biotechbedrijf Those Vegan Cowboys ook echt kazen kan maken voor de markt. Ram verwacht dat het nog wel minstens vier jaar duurt voordat we de kazen gemaakt met deze schimmel kunnen proeven.
Nieuwe gastheer
Ram is enorm blij met de subsidie en heel enthousiast over het project. ‘Ik heb ruim 25 jaar ervaring met het werken met modelschimmels (een schimmelsoort die al intensief is bestudeerd, red.). Het is heel uitdagend om een nieuwe gastheer te ontdekken. En ik vind het interessant om de kennis die we in al die jaren hebben opgedaan in samenwerking met onze partners en bedrijven in te zetten voor de ontwikkeling van vegan kaas.’