Universiteit Leiden

nl en
Erik Danen

Subsidie van KWF Kankerbestrijding voor Leids borstkankeronderzoek

Celbioloog Erik Danen ontvangt van KWF Kankerbestrijding een half miljoen euro subsidie om onderzoek te doen hoe tumorcellen zich in het lichaam verspreiden en resistent worden tegen medicijnen. Dat maakte KWF Kankerbestrijding in augustus bekend.

Ontsnappende tumorcellen

Om de verschillende soorten kanker te bestrijden hebben artsen de laatste jaren steeds meer nieuwe, specifiek gerichte therapieën beschikbaar. Desondanks blijven veel soorten kanker moeilijk of niet te behandelen. Dat komt onder andere doordat tumorcellen erg veranderlijk zijn, waardoor ze zich op vele plaatsen in het lichaam kunnen nestelen en makkelijk aan een therapie kunnen ontsnappen. Ze doen dit door hun signaalnetwerken te reorganiseren. Hierbij spelen belangrijke eiwitten in de celkern die grote sets van genen reguleren een rol.

Hoe tumorcellen de respons op therapie controleren

Danen onderzoekt in dit verband de familie van Grainyhead like-transcriptiefactoren (GRHLs), een goed voorbeeld van zulke belangrijke eiwitten. GRHLs controleren de activiteit van een groot aantal genen betrokken bij de overleving, groei en beweeglijkheid van tumorcellen. Uit eerdere studies lijkt het erop dat GRHLs verschillende, en soms zelfs tegengestelde rollen spelen afhankelijk van het type en stadium van kanker. Voor borstkanker, een heterogene ziekte bestaande uit verscheidene subtypen, is de rol van GRHLs onduidelijk. Onderzoek van de groep van Danen wijst erop dat in ieder geval in één type borstkanker GRHLs de groei, uitzaaiing en (in celkweekmodellen) de respons op therapie controleren.

De rol van GHRLs in borstkanker

In zijn nieuwe project onderzoekt Danen wat er gebeurt als hij GRHLs uitschakelt in celkweekmodellen die representatief zijn voor twee verschillende borstkankersubtypen. Danen: ‘We zullen het landschap van genen waarop GRHLs aangrijpen in de verschillende subtypen in kaart brengen. En we gaan kijken wat er gebeurt met het aflezen van deze genen als we de GRHLs uitschakelen.’ Vervolgens zal de rol van de ontdekte GRHL-gereguleerde signaalnetwerken onderzocht worden in de overleving, vermeerdering en verspreiding van tumorcellen in de verschillende borstkankersubtypen.

Aanknopingspunten voor therapieën

Danen: ‘We hopen dat de experimenten aanknopingspunten verschaffen voor de ontwikkeling van innovatieve therapieën in de verschillende borstkankersubtypen. Daarnaast kunnen we de nieuwe inzichten ook vertalen naar andere vormen van kanker waar GRHLs een rol lijken te spelen die we tot nog toe niet begrijpen.’

Beeld: Verspreiding van borstkankercellen in een driedimensionaal weefselkweekmodel