Universiteit Leiden

nl en

Beschadigd zeegras kan herstellen

Zeegras, onmisbaar voor onderwaterleven, verdwijnt wereldwijd in zorgwekkend tempo. Andere stroming en golfslag kunnen voor herstel zorgen, maar er is meer onderzoek nodig. Dat concludeert Achmad Adhitya. De promotie kreeg een politiek tintje dankzij zijn stelling en de aanwezigheid van ‘schoonopa’ Habibie, oud-president van Indonesië.

Zeegras onmisbaar voor gezonde zeeën

Adhitya’s studie toont aan dat zeegrasvelden in een gecontroleerde omgeving kunnen herstellen. De maritiem ingenieur onderzocht hoe onder invloed van andere stroming en golfslag de vegetatie weer kan groeien. Dat is van belang omdat de hoeveelheid zeegras wereldwijd afneemt, onder andere door baggeraars en scheepsschroeven. Alleen al in Indonesië is de oppervlakte aan zeegrassen de laatste tien jaar met zeker 30 procent afgenomen. Die afname is zorgwekkend omdat zeegras belangrijke functies vervult: het biedt een crèche voor zeedieren, het vermindert golven en stroming en het maakt water minder troebel.

Meer onderzoek nodig

De promovendus voerde zijn onderzoek uit op een waterbaan van het NIOZ (Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee) in Yerseke. Hij stelt dat er nog veel meer onderzoek nodig is om alle factoren in kaart te brengen die een rol spelen bij de afname en stimulatie van zeegras. Zijn promotor, hoogleraar Peter Herman, zei in de laudatio te hopen dat Adhitya zijn werk voortzet. ‘Dankzij jouw achtergrond en capaciteit kun jij nog heel veel betekenen voor de maatschappij en de natuur.'  

De familie op de eerste rij, derde van rechts zit Habibie.

Opvallende stelling

In zijn proefschrift poneerde Adhitya een opvallende stelling: ‘Beleidsmakers nemen betere beslissingen wanneer hun beslissingen gebaseerd zijn op wetenschappelijk bewijs. Het integreren van wetenschap en politiek vormen een cruciale factor om vooruit te komen.’ De stelling was tijdens de verdediging ook de laatste vraag van de commissie. Hoogleraar Arnold Tukker noemde politici als Wilders die zeggen dat ‘wetenschap ook maar een mening is’ en vroeg Adhithya zijn stelling toe te lichten. De promovendus verwees direct naar de hoge gast in de Senaatskamer. ‘Sommige politici, zoals de opa van mijn vrouw, geloven wel dat technologie en wetenschap goed zijn voor de maatschappij.’ De oud-president studeerde vliegtuigbouwkunde in Duitsland en promoveerde daar ook. 

De commissie met Habibie (rechts van Carel Stolker) staat voor het beeld van Hoesein Djajadiningrat. Hij was de eerste Indonesiër die in 1913 in Leiden promoveerde.

Belang wetenschap niet overal doorgedrongen

Maar het belang van wetenschap is nog lang niet overal in Indonesië doorgedrongen, zei Adhitya ook in een korte reactie voorafgaand aan de promotie. Hij is als onderzoeker verbonden aan diverse instanties die voor de Indonesische overheid werken. ‘Ik heb dikwijls meegemaakt dat beslissingen lang niet altijd gebaseerd zijn op wetenschappelijk bewijs waardoor ze minder effectief waren of zelfs een negatieve impact hadden. Het landsbestuur moet inzien dat wetenschap een krachtig en objectief instrument is om beleid te maken.’  

(LvP/foto's Hielco Kuipers)