Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English
Laura Bertola

Leeuwen in West- en Centraal-Afrika blijken uniek

Leeuwen in West- en Centraal-Afrika vormen een unieke groep, die relatief weinig verwant is met leeuwen in Oost en zuidelijk Afrika. Biologen van de Universiteit Leiden bevestigen dit in een artikel gepubliceerd in Scientific Reports.

Genetische gegevens

Voor deze studie verzamelden de onderzoekers monsters van leeuwenpopulaties uit 22 landen. Deze bevatten erfelijk materiaal uit elke overgebleven leeuwenpopulatie in West- en Centraal-Afrika. In deze regio neemt het aantal leeuwen en andere wilde dieren in rap tempo af, ten gevolge van de sterk groeiende menselijke populatie. De onderzoekers konden de informatie verzamelen door samen te werken met lokale collega-onderzoekers en natuurbeschermers.

300.000 jaar geleden

Op basis van de genetische data schatten de onderzoekers in dat de twee belangrijkste groepen leeuwen ongeveer 300.000 jaar geleden uit elkaar gingen. Om te verklaren wat er tijdens de evolutie van de leeuwen is gebeurd, maakten ze een reconstructie van de Afrikaanse klimatologische geschiedenis. Het lijkt erop dat periodieke uitbreidingen van het regenwoud en woestijnen leeuwen hebben teruggedrongen in geïsoleerde leefgebieden. Zo konden de verschillende genetische lijnen ontstaan die vandaag de dag nog steeds bestaan.

Andere zoogdieren

De periodieke uitbreidingen hebben niet alleen invloed gehad op de genetische patronen in de Afrikaanse leeuwenpopulaties, maar ook op andere zoogdieren, zoals giraffe, buffel, jachtluipaard, gevlekte hyena en hartenbeest, een antilopesoort. De onderzoekers herkennen zelfs een algemeen patroon, waarbij een groot aantal Afrikaanse savannezoogdieren unieke genetische lijnen in West en Centraal Afrika hebben.

Reden tot zorg

De sterke afname in wilde dieren in grote delen van West- en Centraal Afrika is daarom een reden tot grote zorg. Het feit dat deze regio unieke genetische lijnen herbergt, maakt soortbescherming hier van extra belang. Een delegatie van de Universiteit Leiden neemt deel aan de IUCN World Conservation Congress in september 2016, met als doel een Species Action Plan voor West- en Centraal-Afrika op te stellen. De onderzoekers hopen dat dit zal bijdragen aan de co├Ârdinatie en financiering van projecten in de regio.