Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Videobril: niet zomaar een gadget

Prof.dr. Niels Schiller is experimenteel taalwetenschapper. Hij houdt zich bezig met verwerkingsprocessen van taal in de hersenen en werkt nu aan een videobril voor doven en slechthorenden.

Prof.dr. Niels Schiller is experimenteel taalwetenschapper. Hij houdt zich bezig met verwerkingsprocessen van taal in de hersenen en werkt nu aan een videobril voor doven en slechthorenden.

“Als ik vertel dat ik experimenteel taalwetenschapper ben, komt er vaak de vraag wat de maatschappij daaraan heeft. Ik geef altijd als standaardantwoord dat je er sowieso iets aan hebt als je beter weet hoe de hersenen werken. En specifieker: als mensen een aandoening hebben waardoor hun taalverwerking beschadigd is, dan kun je hen helpen door op basis van fundamenteel onderzoek therapieën te verbeteren.”

Een nieuw hulpmiddel: de videobril

“Ongeveer vijf jaar geleden werd ik benaderd door Michiel van Overbeek, die voor doven en slechthorenden graag een ander hulpmiddel wilde dan gebarentaal, een schrijftolk of een duur cochlea-implantaat (een kunstmatig slakkenhuis) van €65.000 (incl. ingreep). Hij heeft daarom een videobril ontwikkeld, die kan opnemen wat de gesprekspartner zegt. Het akoestische signaal wordt omgezet in tekst die in de videobril wordt geprojecteerd, zodat degene die de bril draagt de tekst kan lezen. Op die manier kan de brildrager de spreker nog wel gewoon zien en zijn of haar lichaamstaal meekrijgen.”

Verbetering van de bril

“Samen met Barend Nieuwendijk zijn we de bril nu verder aan het ontwikkelen, ook al hebben we het allemaal druk en is dit een project tussen vele andere projecten. We zouden graag een grotere subsidie binnenhalen, zodat we vervolgonderzoek kunnen doen. Zo willen we weten in hoeverre het een voordeel is dat je met de bril de spreker in het gezicht kan blijven aankijken, om aan te tonen wat de meerwaarde van de bril is. Ook willen we onderzoeken of de bril beter functioneert wanneer we bepaalde woorden, zoals lidwoorden, niet projecteren.”

Spectaculaire resultaten

“Wat ik het leuke aan dit project vind, is dat ik mijn belangstelling voor fundamenteel onderzoek kan verbinden met iets wat echt een toepassing heeft. De bril is niet zomaar een gadget, maar ook echt iets voor een groep mensen die we aan een betere kwaliteit van leven kunnen helpen. Proefpersonen die zonder bril een taalbegrip van 20% tot 25% hadden, kregen mét bril opeens een begrip van 70% tot 85%. Zij vroegen direct waar ze de bril konden kopen.”

De Kennis van Nu

Niels Schiller is op 7 december 2014 te zien geweest in het televisieprogramma De Kennis van Nu.

Door: Esther van Haren