Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Innovatief ICT-onderzoek om geschiedenis van heelal te begrijpen

Radiosignalen die de 'Square Kilometre Array' (SKA) telescoop gaat opvangen, zullen worden verstoord door onze ionosfeer. Huub Röttgering en Joost Kok, wetenschappelijk directeuren van de Leidse Sterrewacht en het Leiden Institute for Advanced Computer Science (LIACS), gaan met een NWO-subsidie onderzoeken hoe de data zodanig verwerkt kunnen worden zodat er toch radiokaarten van zeer hoge kwaliteit gemaakt kunnen worden.

The Computer Science challenge of calibrating the ionosphere over the SKA sky

Hoofdaanvrager: Prof. dr. H.J.A. Röttgering, Universiteit Leiden

SKA in Zuid-Afrika: artist's impression

De ionosfeer verstoort in hevige mate de radiosignalen die de SKA uit het heelal gaat opvangen. Deze verstoring moet uit de data verwijderd worden om toch de radiokaarten van zeer hoge kwaliteit te kunnen maken, die voor de wetenschap nodig zijn. Gezien de zeer grote hoeveelheid data en de complexiteit van de benodigde algoritmes is dit een serieuze ICT-uitdaging. In dit project zullen bestaande algoritmes voor de verwerking van grote datastromen uit de SKA onderzocht worden om uit te vinden welke stappen veel rekentijd kosten. Vervolgens worden wijzigingen ontworpen, geïmplementeerd en getest om deze knelpunten te overwinnen.

Big Bang, Big Data: Innovating ICT as a Driver for Astronomy

Binnen het onderzoeksprogramma Big Bang, Big Data: Innovating ICT as a Driver for Astronomy heeft NWO vijf ICT-onderzoeksaanvragen gehonoreerd. Het gaat om onderzoek naar de nieuwste generatie geavanceerde computersystemen (‘exascale’ technologies) die nodig zijn om de gigantische hoeveelheden data te verwerken die gegenereerd zullen worden door de Square Kilometre Array (SKA), ‘s werelds grootste en meest gevoelige radiotelescoop.

DOME en NWO

Het onderzoeksprogramma Big Bang, Big Data: Innovating ICT as a Driver for Astronomy is een samenwerking tussen DOME (een samenwerking tussen ASTRON en IBM) en NWO-EW. Voor DOME onderzoeken wetenschappers extreem snelle, maar energiezuinige, computersystemen om de enorme gegevensstromen die door de Square Kilometre Array (SKA)-telescoop zullen worden geproduceerd, op te vangen. De vloed aan data die SKA zal genereren, is te groot voor de huidige supercomputers. Naar verwachting zal er elke dag ongeveer één exabyte aan informatie binnenkomen. Dat is ruwweg 19.000 keer zoveel als alle informatie uit alle boeken die ooit geschreven zijn.

Vijf onderzoeksprojecten
De vijf onderzoeksprojecten hebben als gemeenschappelijk doel om additionele Big Data ICT-innovaties te ontwikkelen die de astronomie en de maatschappij als geheel ten goede komen. Daarnaast draagt het honoreren van deze vijf projecten bij aan het opbouwen van een onderzoeksnetwerk in Nederland. Het beschikbare budget voor dit programma is ruim € 2,2 miljoen. Hiervan wordt 50%  in kind door DOME (ASTRON en IBM) bijgedragen en 50%  in cash door NWO-EW.

Over NWO

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) is met een budget van 625 miljoen euro per jaar een van de grootste wetenschapsfinanciers in Nederland. NWO stimuleert kwaliteit en vernieuwing in de wetenschap door het beste onderzoek te selecteren en te financieren. NWO beheert onderzoeksinstituten van (inter)nationaal belang, geeft mede richting aan het wetenschappelijk onderzoek in Nederland en brengt wetenschap en maatschappij bij elkaar. Onderzoeksvoorstellen worden beoordeeld en geselecteerd door vooraanstaande wetenschappers uit binnen- en buitenland. Dankzij financiering van NWO kunnen meer dan vijfduizend wetenschappers onderzoek doen.

Meer informatie

Website SKA telescoop
Bekijk de vier andere door NWO gehonoreerde projecten