Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Prinses Beatrix woont opening congres Chinees boeddhisme bij

In het bijzijn van prinses Beatrix is woensdag 12 februari het congres ‘Chinese Buddhism and the Scholarship of Erik Zürcher’ van start gegaan. Boeddhisme-onderzoekers uit de hele wereld komen bijeen in Leiden en reflecteren op het werk van de Leidse sinoloog Erik Zürcher.

In het bijzijn van prinses Beatrix is woensdag 12 februari het congres ‘Chinese Buddhism and the Scholarship of Erik Zürcher’ van start gegaan. Boeddhisme-onderzoekers uit de hele wereld komen bijeen in Leiden en reflecteren op het werk van de Leidse sinoloog Erik Zürcher.

Rondleiding in China

Prinses Beatrix kende de in 2008 overleden Zürcher persoonlijk. Hij begeleidde haar in China tijdens een staatsbezoek en zij hielden daarna contact. Initiatiefnemer van het congres is de Leidse professor Jonathan Silk, de enige hoogleraar Boeddhisme Studies in Nederland. Hij bundelde 22 van Zürchers artikelen en boekrecensies in het boek Buddhism in China: Collected Papers of Erik Zürcher. Deze bundel vormt de aanleiding voor dit internationale congres. In het Academiegebouw overhandigde Silk prinses Beatrix een exemplaar. Ze merkte op geroerd te zijn door de toespraken die doorspekt waren met persoonlijke herinneringen aan Zürcher. 

Professor Jonathan Silk overhandigt prinses Beatrix een exemplaar van de bundel. Naast Silk staan Herman Pabbruwe (directeur uitgever Brill) en prof. Erik-Jan Zürcher. Rechts rector Carel Stolker.

Artikelen toegankelijk voor nieuwe generaties

Tijdens zijn welkomstwoord benadrukte Silk het belang van Zürchers publicaties. Zijn proefschrift Buddhist Conquestof China (1959) geldt nog altijd als een meesterwerk over de vroege periode van het Chinees boeddhisme. Hierna publiceerde Zürcher nog tientallen opmerkelijke artikelen over Chinees boeddhisme, maar die leidden niet tot een nieuw boek. Silk betreurde het dat de publicaties – waarvan sommigen alleen in het Nederlands of Japans gepubliceerd zijn - versnipperd waren en vroeg in 2007 de toen bijna 80-jarige Zürcher toestemming de artikelen te bundelen. ‘Om ze toegankelijk te maken voor nieuwe generaties studenten en onderzoekers.’

Prinses Beatrix spreekt tijdens de bijeenkomst met studenten van Jonathan Silk (in het midden).

Vader en zoon

Erik Zürcher tijdens zijn promotie in 1959. Zijn toen 6-jarige zoon Erik-Jan was erbij.

Ook Zürchers zoon Erik-Jan Zürcher, hoogleraar Turkse taal en cultuur in Leiden, hield een korte toespraak. Hij was zes toen zijn vader promoveerde en herinnert zich het schrijfproces nog levendig. ‘Mijn vader las, schreef en typte van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat. De vloer van de woonkamer lag bezaaid met papieren en mijn moeder typte soms mee.’ Zürcher gaf zijn zoon na zijn promotie een exemplaar van zijn proefschrift met de opdracht: Voor Erik-Jan, het boek dat gemaakt heeft dat je de eerste vijf jaar van je leven met een te hard werkende vader hebt doorgebracht. Dat mijn vader altijd thuis werkte was voor ons de normale gang van zaken, aldus Erik-Jan Zürcher. Hij is verheugd dat zijn vaders versnipperde intellectuele erfgoed weer is samengevoegd. ‘Voor het eerst kunnen onderzoekers de ontwikkeling van zijn onderzoek traceren over een tijdsbestek van vijftig jaar.’

Nieuw licht op Chinees boeddhisme

Die ontwikkeling kende een opvallende wending, constateerde spreker Stefano Zacchetti, hoogleraar Boeddhistische Studies aan de University of Oxford. Het was bewonderenswaardig dat de jonge Zürcher met zo’n baanbrekend proefschrift kwam. Maar in de zestien jaar hierna publiceert Zürcher vooral over andere onderwerpen en weinig over Chinees boeddhisme. Pas vanaf de late jaren ’70 schrijft hij weer een groot aantal belangrijke artikelen op dit terrein: Zürcher ontsluit oude diplomatieke bronnen die nieuw licht werpen op de rol van Chinees boeddhisme in internationale relaties. 'Dankzij zijn knappe analyse van documenten werd duidelijk hoe belangrijk het Chinees boeddhisme was als een historische en culturele factor die de Aziatische geschiedenis beïnvloedde', aldus Zacchetti.

Links Erik-Jan Zürcher. Naast onderzoekers waren ook boeddhistische monniken en alumni als Bettine Vriesekoop en Erica Terpstra (die beiden sinologie studeerden) aanwezig bij de opening.

Eerste exemplaar aan Zürchers weduwe

Herman Pabbruwe, directeur van uitgeverij Koninklijke Brill overhandigde het eerste exemplaar van de bundel aan Zürchers weduwe, Henny Zürcher-Bolten. Zürcher was een sleutelfiguur in de ontwikkeling van Aziatische Studies bij Brill, adus Pabbruwe. Zürcher publiceerde destijds zijn proefschrift bij deze uitgever en was 17 jaar lang hoofdredacteur van Brills tijdschrift T’oung Pao, het oudste tijdschrift over Chinese studies ter wereld.

Aan de conferentie nemen tientallen boeddhisme-onderzoekers deel uit onder andere Oxford, Kyoto en Taiwan. Ook boeddhistische monniken en bekende sinologen als Bettine Vriesekoop waren bij de opening aanwezig. De conferentie duurt nog tot en met 14 februari.

Herman Pabbruwe, directeur van uitgeverij Koninklijke Brill overhandigde het eerste exemplaar van de bundel aan Zürchers weduwe, Henny Zürcher-Bolten.


De Leidse sinoloog Erik Zürcher (1928 - 2008) promoveerde in 1959 op The Buddhist Conquest of China, een studie over de verspreiding en aanpassing van de boeddhistische leer in het vroege middeleeuwse China. Indiase monniken introduceerden het boeddhisme hier in de 1e eeuw na Christus. Zürcher was van 1962 tot 1993 hoogleraar in de geschiedenis van Oost-Azië aan de Universiteit Leiden en tussen 1975 en 1990 tevens directeur van het in Leiden gevestigde Sinologisch Instituut.

 


(12 februari 2014 - LvP)

 

The Asian Challenge is een van de zes profielthema's in het onderzoek van de Universiteit Leiden.