Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Chávez is dood: Viva Chávez!

‘Hugo Chávez kan onder Latijns-Amerikaanse linkse groeperingen een icoonstatus krijgen, vergelijkbaar met die van Che Guevara’, stelt Patricio Silva, hoogleraar Moderne Latijns-Amerikaanse geschiedenis. ‘Heel Latijns-Amerika begint aan een nieuwe bladzijde van haar geschiedenis.’

Wordt Venezuela nog radicaler?

Prof.dr. P. Silva licht de rol van Chávez in Latijns-Amerika en de gevolgen van zijn overlijden toe: 'De grote vraag is welke politieke koers Venezuela na het overlijden van zo’n charismatische en allesbepalende leider gaat varen. De komende algemene verkiezingen, volgens de grondwet binnen vier weken, worden waarschijnlijk door vicepresident Maduro gewonnen. Of het leiderschap van Venezuela een nog radicaler karakter krijgt en of de banden met Cuba nog nauwer zullen worden aangehaald, moet nog duidelijk worden.'

Hoge olieprijs

'Chávez had grote plannen met olierijk Venezuela en heel Latijns-Amerika. Om te beginnen wilde hij tot tenminste 2030 aan de macht blijven. In dat jaar wilde hij persoonlijk leiding geven aan de herdenking van het 200e sterfjaar van zijn grote held en inspirator, Simón Bolívar. Hij wilde de droom van Bolívar - een verenigd Latijns-Amerika - verwezenlijken vanuit een links-radicale politieke ideologie. Door de hoge prijs van de olie heeft Chávez met tamelijk makkelijk verdiend geld veel sociale programma’s voor de armste bevolkingsgroepen kunnen financieren. Hiermee bouwde hij ook een voortreffelijke electorale basis op onder miljoenen Venezolanen.'

Meest corrupte land van Latijns-Amerika

'Chávez heeft gedurende zijn dertienjarige bewind weliswaar veel voor de armen gedaan, maar tijdens zijn regime is de agrarische en industriële productie verwaarloosd en bereikte de inflatie een ongekende hoogte. De criminaliteit en het straatgeweld zijn volledig uit de hand gelopen en volgens Transparancy International is Venezuela vandaag het meest corrupte land van Latijns-Amerika.'

Begrafenis

'Ook internationaal was Chávez zeer actief. Hij nam het op tegen de Verenigde Staten waardoor hij sympathie kreeg in veel ontwikkelingslanden. Hij wilde het socialisme in heel Latijns-Amerika verwezenlijke en ontpopte hij zich tot de absolute leider van Latijns-Amerikaans links; hij werd de natuurlijke opvolger van Fidel Castro wiens revolutionaire glans allang was verbleekt. Door middel van genereuze leningen, schenkingen en een aanstekelijke retoriek, bereikte Chávez een alliantie met andere links-populistische leiders in de regio, zoals Evo Morales van Bolivia, Rafael Correa van Ecuador, Daniel Ortega van Nicaragua en Cristina Fernández van Argentinië.'

Weinig populair bij rechts

'Maar Chávez heeft zich ook rechtstreeks bemoeid met interne zaken van landen als Colombia, Honduras, Mexico, Peru en Chili. Dat deed hij bijvoorbeeld door linkse groeperingen in die landen rechtstreeks financieel te ondersteunen of door het beleid van de regeringen openlijk te bekritiseren. Hierdoor maakte hij zich weinig populair bij gematigde en rechtse regeringen in Latijns-Amerika die zijn ‘socialisme van de 21ste eeuw’ als een directe bedreiging voor de stabiliteit van hun landen ervoeren. Hugo Chávez zal een icoonstatus krijgen onder de Latijns-Amerikaanse linkse groeperingen, die binnen enkele jaren die van Che Guevara kan gaan evenaren. Met de dood van Chávez begint niet alleen Venezuela maar ook de rest van Latijns-Amerika aan een nieuwe bladzijde van haar geschiedenis.'