Universiteit Leiden Universiteit Leiden

Nederlands English

Xander Tielens neemt Spinozapremie in ontvangst

Xander Tielens, hoogleraar Fysica en Chemie van de Interstellaire Ruimte, heeft op vrijdagmiddag 7 september tijdens een feestelijke bijeenkomst in de Nieuwe Kerk in Den Haag zijn Spinozapremie in ontvangst genomen.

Zijlstra reikte premies uit

Naast Tielens ontvingen drie laureaten van andere universiteiten de premie van 2,5 miljoen euro, de hoogste prijs voor wetenschap in Nederland. Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Halbe Zijlstra reikte de premies uit. Op de bijeenkomst maakten de gelauwerde wetenschappers ook bekend wat ze met het geld gaan doen.

Evolutie van PAK-moleculen

Tielens bestudeert de rol van grote moleculen, met name PAK-moleculen, en interstellair stof in het universum. Daartoe combineert hij astronomie met fysica en chemie.

Tielens: ‘In grote lijnen zijn mijn plannen om het geld in te zetten om de evolutie van PAK-moleculen in gebieden van ster- en planeetvorming te bestuderen. Die evolutie staat onder invloed van de UV-straling van de nieuwe ster en van het warme gas in de binnenste gebieden. Daarbij wil ik ook uitzoeken wat hun rol is in het planeetvormingsproces. Zijn de moleculen passieve waarnemers of actieve deelnemers?  En tenslotte wil ik het antwoord vinden op de vraag: dragen PAK-moleculen en hun dochterproducten bij aan de organische soep waaruit leven kan ontstaan? Ik will daarbij nieuwe waarnemingen laten doen en deze analyseren en interpreteren. Maar vooral wil ik een aantal experimenten doen aan de chemische processen waar PAK’s aan blootgesteld kunnen worden in de ruimte.’

Verrassing

Tielens bekende in juni, nadat het grote nieuws hem had bereikt, in het universiteitsblad Mare dat hij nauwelijks afwist van het bestaan van de Spinozapremie: ‘Pas toen mijn kinderen gingen googlen kwam ik erachter hoe belangrijk de onderscheiding is.’

Tielens ontving in 2009 ook al de prestigieuze Advanced Grant van de European Research Council (ERC).

Veel Spinozapremies naar Leiden

Het is de derde keer dat de Spinozapremie toevalt aan een wetenschapper van de Sterrewacht. De hoogleraren Marijn Franx en Ewine van Dishoeck kregen hem in respectievelijk 2010 en 2000. De Universiteit Leiden is met afstand koploper bij de verkrijging van de Spinozapremies: de teller staat op 16, op de tweede plaats staat de Universiteit van Amsterdam met 11 laureaten.

Zie ook